Xây nhầm nhà trên đất người khác: Luật nói gì?. Ảnh minh họa: Tá Chuyên – TTXVN

Trong những ngày qua, dư luận tại thành phố Hải Phòng xôn xao về vụ việc một gia đình đã xây nhà trên đất người khác, dù cho tòa đã có phán quyết yêu cầu trả nhưng gia đình này vẫn không chấp nhận.

Vụ việc gia đình ông Đỗ Văn Hữu xây nhà trên mảnh đất của bà Trần Thị Kim Loan tại Hải Phòng đang gây bức xúc trong dư luận. Dù thừa nhận "nhầm lẫn", gia đình ông Hữu vẫn cố tình hoàn thiện công trình, dọn vào ở và chây ì không tháo dỡ...

Vụ việc không chỉ là tranh chấp giữa hai gia đình, mà còn là lời cảnh báo về việc cần có sự giám sát chặt chẽ hơn, đi kèm chế tài mạnh với những hành vi vi phạm.

Xây nhầm nhà trên đất người khác: Luật quy định như thế nào?

Căn cứ tại khoản 9 Điều 3 Luật Đất đai 2024 thì chiếm đất là việc sử dụng đất do Nhà nước đã quản lý mà chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc sử dụng đất của người sử dụng đất hợp pháp khác mà chưa được người đó cho phép.

Theo đó tại Điều 11 Luật Đất đai 2024 quy định hành vi chiếm đất là hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai.

Căn cứ tại Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền đòi lại tài sản như sau:

Điều 166. Quyền đòi lại tài sản

1. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, người sử dụng tài sản, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật.

2. Chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ sự chiếm hữu của chủ thể đang có quyền khác đối với tài sản đó.

Bên cạnh đó tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

2. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

Theo đó người tự ý sử dụng đất trên đất hợp pháp người khác buộc phải trả lại đất và bổi thường thiệt hại phát sinh nếu có cho chủ đất. Đối với công trình, phần công trình xây dựng vi phạm thì buộc phải phá dở, khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.

Bên cạnh đó tại Điều 235 Luật Đất đai 2024 thì Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật.