Trong các ngày 27, 28, 29/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Nguyễn Lộc và 22 bị cáo khác trong vụ án "Nhận hối lộ, Đưa hối lộ và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Công ty cổ phần Y dược LanQ cùng hàng loạt cơ sở y tế, địa phương diễn ra với phần xét hỏi. Hội đồng xét xử, đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa, các luật sư bào chữa đã đặt nhiều câu hỏi làm rõ hành vi của các bị cáo, trong đó chú trọng làm quy trình cấp thuốc vào Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Khai tại Tòa, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc cho rằng bị cáo Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Sơn Lâm) đã khai gian dối. Công ty Sơn Lâm chưa bao giờ bán thuốc cho Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh và chưa bao giờ chuyển tiền bán thuốc cho Viện. Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh có Trung tâm ứng dụng đông dược. Công ty Sơn Lâm bán dược liệu cho Trung tâm này, sau đó Trung tâm sản xuất thuốc và cung cấp cho Viện.

Về việc Trung tâm mua dược liệu qua Công ty Sơn Lâm, bị cáo Lộc giải thích là do Viện muốn thu mua dược liệu do người dân trồng nhằm mục đích hỗ trợ người dân, tuy nhiên cần phải kiểm định để đảm bảo dược liệu có chất lượng. Công ty Sơn Lâm có hệ thống kiểm định chất lượng này, công ty đã thu mua dược liệu, kiểm định chất lượng rồi bán cho Viện.

Về nội dung này, trả lời thẩm vấn của Hội đồng xét xử, bị cáo Phạm Văn Cách khai Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh mua hàng và thực hiện đấu thầu, nhưng khi ký hợp đồng lại là một Phó Giám đốc có kèm theo chức năng của Trung tâm. Theo bị cáo Cách, bị cáo cũng không biết Viện với Trung tâm "là một hay là hai".

Bị cáo Cách cũng khai thêm từ năm 2017-2023, tổng số tiền bán dược liệu cho Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh là hơn 230 tỷ đồng.

Theo cáo buộc, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc là người có thẩm quyền quyết định trong việc ký kết, thực hiện hợp đồng mua thuốc phục vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, bị cáo Lộc đã trao đổi, thỏa thuận, nhận hối lộ 47 tỷ đồng từ bị cáo Phạm Văn Cách để tạo điều kiện thuận lợi cho Công ty Sơn Lâm trong quá trình cung cấp thuốc vào Viện.

Bị cáo Phạm Văn Chuân (cựu nhận viên của Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh) là người giúp bị cáo Lộc nhận tiền từ Công ty Sơn Lâm dù biết rõ đây là tiền đưa, nhận lối lộ. Tổng cộng, bị cáo Chuân đã nhận số tiền hơn 46 tỷ đồng và bị cáo buộc có vai trò đồng phạm, giúp sức cho bị cáo Lộc trong hành vi “nhận hối lộ”.

Khai tại tòa, bị cáo Lộc cho rằng mình không thỏa thuận chi hoa hồng 20-25% với Công ty Sơn Lâm để cấp thuốc vào Viện.

Tuy nhiên, trước đó, trả lời Hội đồng xét xử, bị cáo Phạm Văn Cách khai trước khi đấu thầu có gặp bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc và Phạm Văn Chuân ở Hà Nội để đàm phán trước về vấn đề chi hoa hồng. Bị cáo Lộc yêu cầu muốn trúng thầu phải chi 20-25% số tiền trên hóa đơn mua bán. Bị cáo Cách đồng ý với tỷ lệ này để đảm bảo việc trúng thầu, bán được hàng và được bệnh viện thanh toán đúng hạn, như "thông lệ" tại các bệnh viện còn lại trong vụ án.

Bị cáo Cách trình bày, bị cáo không chuyển tiền trực tiếp mà sử dụng tài khoản của vợ, con trai, con dâu để chuyển vào tài khoản cá nhân của bị cáo Chuân. Nguyên nhân là do hạn chế mang tiền mặt khi đi máy bay nên thường kết hợp cả chuyển khoản và giao dịch trực tiếp. Địa điểm đưa tiền thường là ở khách sạn, quán cà phê hay trong các lần bị cáo Lộc ra Hà Nội công tác, họp hành hoặc chuẩn bị đi miền núi làm từ thiện.

Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao xác định, quá trình thực hiện hợp đồng, Huỳnh Nguyễn Lộc yêu cầu Phạm Văn Cách chi tiền “hoa hồng” từ 20% đến 25% số tiền ghi trên hóa đơn mua bán (tùy từng thời điểm) cho Lộc, thời điểm đưa tiền là sau mỗi đợt Viện Y Dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh thanh toán tiền mua dược liệu cho Công ty Sơn Lâm hoặc khi Lộc cần tiền gấp. Để không bị gây khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng, Phạm Văn Cách đã đồng ý theo yêu cầu của Lộc, nhiều lần trực tiếp hoặc chỉ đạo người thân, nhân viên Công ty Sơn Lâm chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng hoặc đưa tiền mặt cho Lộc hoặc qua Phạm Văn Chuân. Tổng số tiền Huỳnh Nguyễn Lộc nhận từ Phạm Văn Cách là hơn 47 tỷ đồng.

Ngày 30/1, phiên tòa sẽ chuyển sang phần tranh luận. Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa sẽ trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với các bị cáo./.