Tại phiên tòa, đa số các bị cáo đều khai nhận hành vi phạm tội của mình, thừa nhận hành vi đúng như bản cáo trạng đã truy tố, đồng tình với quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên tòa. Tuy nhiên, có 2 bị cáo kêu oan là Nguyễn Thị Loan và Trần Công Tuyên (Trưởng Phòng Quản lý khai thác hạ tầng và giải phóng mặt bằng thuộc Ban Quản lý dự án huyện Đông Anh, Hà Nội).

Đại diện Viện Kiểm sát đã phân tích 2 điều kiện cần và đủ để xác định hành vi thông đồng dìm giá trong hoạt động đấu giá ở vụ án này là cố ý hạ giá, sau đó thông đồng dìm giá dẫn đến thiệt hại vụ án. Cụ thể, để xảy ra hậu quả trong vụ án này phải có “điều kiện cần” là giá khởi điểm thấp hơn thực tế, “điều kiện đủ” là có hành vi thông đồng dìm giá mua giá thấp nhất. Nếu thiếu 1 trong 2 yếu tố này sẽ không dẫn tới thiệt hại trong vụ án.

Trên thực tế, các bị cáo trong vụ án đã thực hiện 2 nhóm hành vi: Hạ giá khởi điểm và thông đồng dìm giá. Quá trình điều tra, bị cáo Loan có 14 lời khai thừa nhận xuất phát từ đề xuất của bị cáo Nguyễn Quang Hưng (Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản Thanh Trì, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn dược phẩm Vimedimex) trình phương án đấu giá, các bước để 3 công ty tham gia để trúng đấu giá, bị cáo Loan đã đồng ý và chỉ đạo các cán bộ dưới quyền triển khai thực hiện. Lời khai này cũng đã được xác nhận qua đối chất giữa bị cáo Loan và bị cáo Hưng.

Ngoài ra, công tố viên còn viện dẫn email của bị cáo Loan trả lời email của bị cáo Hưng (đồng thời email này có gửi đồng thời cho một số người khác) về việc đồng ý với đề xuất của Hưng và chỉ đạo, chuẩn bị cho công tác đấu giá của 3 công ty (Bắc Từ Liêm, Mỹ Đình, Thanh Trì). Cụ thể, bị cáo Loan đã chỉ đạo Hưng cho nộp hồ sơ đấu giá, chuẩn bị tiền cho thực hiện đấu giá; chỉ đạo Tạ Thị Thùy Trang (thư ký hành chính của bị cáo Loan) làm ủy quyền cho 3 bị cáo Nguyễn Quang Hưng, Tạ Thị Vân (Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản Bắc Từ Liêm) và Nguyễn Xuân Đức (Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản Mỹ Đình, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn dược phẩm Vimedimex 2) thực hiện đấu giá… Điều này khẳng định có sự phân công chỉ đạo từng người thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, chuẩn bị cho việc tham gia đấu giá đất.

Đại diện Viện Kiểm sát đã căn cứ vào lời khai của bị cáo Hưng, căn cứ vào dòng tiền, nguồn tiền 90 tỷ đồng “chảy” đến 3 công ty nói trên, để các công ty dùng khoản này để nộp đặt cọc đấu giá; phân tích cụ thể sau khi Công ty Bắc Từ Liêm trúng đấu giá, “dòng chảy” của 60 tỷ đồng còn lại quay về tài khoản nào… để khẳng định bị cáo Loan có đủ dấu hiện thực hiện hành vi thông đồng dìm giá.

Về nội dung đối đáp này, bị cáo Loan phủ nhận việc tham gia chỉ đạo 3 công ty nói trên tham gia đấu thầu và thông đồng dìm giá. Tuy nhiên, bị cáo Hưng thừa nhận nội dung mà Viện Kiểm sát đã phân tích, luận tội và cho rằng bị cáo thực hiện theo sự chỉ đạo của bị cáo Loan.

Đối với bị cáo Trần Công Tuyên cho rằng bị cáo không phạm tội, bị cáo chỉ tham khảo giá để báo cáo lãnh đạo mà không có chuyên môn về giá, không tham gia đấu giá…. Đại diện Viện Kiểm sát đặt câu hỏi mặc dù bị cáo khai không có kiến thức về giá đất, nhưng khi đơn vị tư vấn thẩm định giá và đưa ra mức giá đất tư vấn thì bị cáo lại yêu cầu hạ mức giá xuống là nhằm động cơ, mục đích gì? Trên cơ sở phân tích này, công tố viên tiếp tục khẳng định quan điểm việc bị cáo Tuyên chỉ đạo nhân viên trao đổi với đối tác để hạ mức giá khởi điểm là 1 trong chuỗi các hành vi để dìm giá, đủ căn cứ buộc tội bị cáo Tuyên về hành vi “Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản”.

*Hậu quả được ngăn chặn kịp thời

Công tố viên phân tích, nếu thực hiện đấu giá khách quan, thiệt hại trong vụ án đã không xảy ra. Do các bị cáo trong vụ án đã cấu kết, thực hiện một chuỗi các hành vi hạ giá khởi điểm, thông đồng dìm giá đã gây thiệt hại trong vụ án này. Cụ thể, quá trình định giá đất khu đất nói trên, các bị cáo đã không định giá đất khách quan mà theo đề nghị của Trần Công Tuyên và Vương Thị Thu Thủy thống nhất cố ý hạ giá trị khu đất để ban hành Chứng thư định giá đất không đúng với giá trị thực tế (gần 285 tỷ đồng tương đương 17,6 triệu đồng/m2). Việc này đã gây hậu quả làm sai lệnh giá khởi điểm đưa vào đấu giá, tạo điều kiện cho các công ty tham gia đấu giá của Nguyễn Thị Loan thông đồng dìm giá và trúng đấu giá với giá trị thấp, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 135 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát xác định, động cơ mục đích của nhóm thông đồng dìm giá là trục lợi, thu lời bất chính, phản ánh việc các cá nhân dùng doanh nghiệp tham gia đấu giá mua rẻ đất của Nhà nước. Trên thực tế, khu đất bán đấu giá này đã được tiến hành bán, các khách hàng đã tới đặt cọc. Việc khu đất được thu hồi, trả lại tài sản cho Nhà nước không xuất phát từ việc các bị cáo dừng lại hành vi mà xuất phát từ việc cơ quan Nhà nước dừng lại kịp thời. Nếu không có việc khởi tố vụ án thì hành vi phạm tội tiếp tục được thực hiện, hậu quả tiếp tục được diễn ra.

Trên cơ sở đó, đại diện Viện Kiểm sát khẳng định việc Viện Kiểm sát truy tố 11 bị cáo trong vụ án về tội “Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản”, “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.