Ông Joel Friedman, Nghiên cứu viên cao cấp thuộc Tổ chức Hợp tác Ngân sách Quốc tế(IBP). Ảnh: BNEWS.

Chỉ số Công khai Ngân sách (OBI) của Việt Nam chưa có nhiều tiến bộ nhưng đã sẵn sàng thay đổi. Trong số các chỉ số trụ cột, chỉ số giám sát ngân sách trong quá trình lập kế hoạch ngân sách ở Việt Nam được đánh giá là đầy đủ (61/100 điểm cho cơ quan lập pháp và 75/100 điểm cho kiểm toán tối cao).

Đây là khẳng định của ông Joel Friedman, Nghiên cứu viên cao cấp thuộc Tổ chức Hợp tác Ngân sách Quốc tế (IBP) tại hội thảo công bố Chỉ số Công khai Ngân sách 2015 (OBI 2015); chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và Việt Nam về thúc đẩy công khai minh bạch ngân sách.

Theo báo cáo của IBP, OBI 2015 của Việt Nam ở mức 18/100 điểm, gần như không thay đổi so với đánh giá năm 2012, song Luật Ngân sách sửa đổi gần đây khá tích cực, yêu cầu công bố Dự thảo dự toán ngân sách nhà nước.

Ông Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Ngân sách, Văn phòng Quốc hội cho biết, Luật Ngân sách Nhà nước 2015 có điểm mới là đã quy định rõ hơn về công khai ngân sách và giám sát cộng đồng. Theo đó, Luật đã dành 2 Điều (điều 15 và 16) để quy định về công khai ngân sách và giám sát ngân sách của cộng đồng.

Trong đó, bổ sung nhiều quy định về nội dung, thủ tục, thời hạn công khai. Thêm nữa, Chính phủ sẽ ban hành nghị định chung hướng dẫn trong 1 chương về công khai ngân sách và giám sát của cộng đồng.

IBP đánh giá từ năm 2012, Chính phủ Việt Nam đã cải thiện mức độ công khai thông tin ngân sách thông qua việc công bố Tài liệu Ngân sách công dân và tăng tính phức hợp của các báo cáo quý. Đặc biệt, lần đầu tiên năm 2015, Chính phủ Việt Nam công bố bản Sách về Ngân sách được coi là bản ngân sách dành cho công dân.

Để cải thiện minh bạch, sự tham gia và giám sát, IBP đã đưa ra một số khuyến nghị với Việt Nam trong việc tăng cường công khai các thông tin ngân sách nhiều hơn nữa. Về cải thiện mức độ minh bạch và công khai, Việt Nam nên ưu tiên thực hiện công bố Dự thảo dự toán ngân sách của cơ quan hành pháp khi dự thảo ngân sách được trình lên Quốc hội; xây dựng và công bố báo cáo giữa kỳ.

Bên cạnh đó, Việt Nam nên trao quyền cho các tổ chức giám sát như thiết lập một bộ phận nghiên cứu ngân sách riêng cho cơ quan lập pháp để cơ quan này có thể có tiếp cận tốt hơn với các nghiên cứu và phân tích.../.