Trao đổi với một số cơ quan báo chí về vấn đề này,  Giáo sư, Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Times Higher Education là tạp chí về tin tức và các vấn đề giáo dục đại học, có trụ sở ở London, Vương quốc Anh. Tạp chí nổi tiếng nhờ công bố bảng xếp hạng đại học thế giới hàng năm THE – QS từ năm 2004.

Giáo dục đại học Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong những năm qua. Ảnh minh họa: TTXVN

Sau đó, năm 2009, tạp chí này đưa ra bảng xếp hạng THE dựa trên 3 tiêu chí: Chất lượng nghiên cứu, chất lượng giảng dạy và mức độ quốc tế hóa với 13 chỉ số đánh giá. Các thông số và dữ liệu được tập đoàn Thomson Reuters thu thập phân tích và 50 chuyên gia hàng đầu của 15 quốc gia cùng đưa ra bẳng xếp hạng.

Trong các tiêu chí xếp hạng của THE thì tổng trọng số danh tiếng trong đào tạo và nghiên cứu chiếm 25%, trích dẫn từ các công bố khoa học chiếm 30%, tổng thu nhập từ đào tạo, nghiên cứu, hợp đồng thu hút từ công nghiệp và các doanh nghiệp là 17,5%.

Ông Nguyễn Đình Đức cho rằng: Chiếu theo các tiêu chí xếp hạng của THE  thì chưa có trường đại học nào của Việt Nam lọt vào bảng xếp là dễ hiểu. Xếp hạng theo THE không chỉ là chuyện riêng của các trường đại học, mà còn là phản ánh khách quan trình độ và mức độ phát triển của nền kinh tế, nền sản xuất và nền công nghiệp của đất nước.

Các trường đại học Việt Nam đang theo các tiêu chí của bảng xếp hạng QS (QS World University Rankings) khác với các tiêu chí của  bảng xếp hạng THE. Hệ thống xếp hạng QS World tập trung vào 4 khía cạnh: Chất lượng nghiên cứu, chất lượng giảng dạy, chất lượng sinh viên và khả năng quốc tế hóa của nhà trường.

Các tiêu chí và trọng số của bảng xếp hạng QS dựa vào đánh giá bên ngoài, bên trong trường đại học, bao gồm kết quả khảo sát đánh giá đồng cấp, khảo sát nhà tuyển dụng, tỷ lệ sinh viên/giảng viên, số lượng bài báo được trích dẫn, số lượng giảng viên, sinh viên quốc tế...

Cũng tương tự THE, xếp hạng QS đánh giá theo tiêu chí cứng và cả tiêu chí mềm. Tiêu chí cứng chiếm 66,67%, tiêu chí mềm chiếm 33,33%.

Cách thu thập dữ liệu của QS World cũng dựa vào 3 cách: Khảo sát xã hội học; cơ sở dữ liệu của bên thứ 3 và do chính các trường cung cấp. Trong bảng xếp hạng QS, các trường cung cấp dữ liệu cho các tiêu chí chiếm đến hơn 50%.

Hiện nay, đã có một số trường đại học của các nước châu Á tham gia vào hệ thống xếp hạng  QS và đã lọt vào top 500 trường hàng đầu của bảng xếp hạng QS World như  Malaysia, Thái Lan, Indonesia…

Hai trường Đại học Quốc gia của Việt Nam đã lọt vào top 1000 trường đại học hàng đầu trong bảng xếp hạng QS vào năm 2018. Việc tham gia xếp hạng QS của các trường đại học Việt Nam là hoàn toàn khả thi.

Bên cạnh xếp hạng QS World còn có xếp hạng QS châu Á,  xếp hạng đại học dựa vào 9 tiêu chí: Uy tín học thuật 30%, uy tín các trường thông qua nhà tuyển dụng 10%, tỷ lệ giảng viên/sinh viên 20%, trích dẫn bài báo khoa học 15%, số lượng bài báo khoa học trên mỗi giảng viên 15%, tỷ lệ giảng viên quốc tế 2,5%, tỷ lệ sinh viên trao đổi trong nước 2,5%, tỷ lệ sinh viên ra nước ngoài 2,5%.

Như vậy, trong các bảng xếp hạng đại học thì xếp hạng theo QS châu Á là phù hợp và dễ đạt được nhất với các trường đại học Việt Nam.

Giáo sư, Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Đình Đức cũng cho rằng các trường đại học Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia xếp hạng THE trong tương lai nếu tiến hành nghiên cứu kỹ bảng xếp hạng này.

Các trường cần đầu tư duy trì và cập nhật thường xuyên cơ sở dữ liệu, cung cấp đầy đủ thông tin, dữ liệu cho các phiếu khảo sát, có đội ngũ chuyên gia am hiểu về xếp hạng THE, có năng lực và khả năng phân tích trả lời các câu hỏi điều tra khảo sát của tổ chức xếp hạng...

Hiện nay đã có một số trường đại học Việt Nam đang tích cực chuẩn bị cho sự tham gia bảng xếp hạng này.

Giáo dục đại học Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong những năm qua, đặc biệt từ khi có Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, thể hiện lớn nhất ở 3 điểm nổi bật là: Hội nhập quốc tế, chất lượng đào tạo (đào tạo gắn với nghiên cứu, với thị trường và công bố quốc tế) và chuyển dịch mạnh mẽ, thành công cơ cấu ngành nghề, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu nhân lực của xã hội, ngày càng phù hợp với xu thế của thời đại.

Ông Nguyễn Đình Đức đánh giá: Có thể khẳng định là chưa bao giờ giáo dục của Việt Nam đổi mới mạnh mẽ và nhanh chóng tiếp cận các chuẩn mực của quốc tế như những năm gần đây. Minh chứng rõ nhất cho nhận định này là kết quả  trong việc kiểm định chất lượng giáo dục đại học, xếp hạng đại học. Nếu trước đây hầu như chưa có khái niệm về kiểm định và xếp hạng, thì đến nay hầu hết tất cả các cơ sở giáo dục đại học đều đã có đơn vị chuyên trách về đảm bảo chất lượng./.