Đại biểu Bùi Sĩ Lợi (đoàn Thanh Hoá). Ảnh: Thành Trung/BNEWS

Câu chuyện cô giáo mầm non Trương Thị Lan tại tỉnh Hà Tĩnh tham gia đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) trong thời gian 22 năm 8 tháng, nhưng khi về hưu nhận được mức lương 1,3 triệu đồng/tháng đã thu hút nhiều quan tâm của xã hội. Bên hành lang Quốc hội, Đại biểu Bùi Sĩ Lợi (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hoá) đã có chia sẻ với BNEWS về vấn đề này. 

Phân tích nguyên nhân câu chuyện trên, đại biểu Bùi Sĩ Lợi cho hay, việc cô giáo Trương Thị Lan đã tham gia giảng dạy 37 năm, nhưng theo hình thức dân lập, không theo cơ chế công lập. Tuy nhiên, cô giáo Lan mới có 22 năm 8 tháng được ký Hợp đồng lao động thì gọi là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc.

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của cô giáo Lan được tính trong 22 năm 8 tháng. Tính bình quân theo hệ số lương quy đổi thì toàn bộ số tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của cô Lan chỉ có 1,8 triệu đồng.

Do đó, khi cô giáo Lan về hưu, tiền lương hưu sẽ tương ứng với 69% tiền lương bình quân làm cơ sở để hưởng chính sách BHXH, tức là 69% của 1,8 triệu đồng. Do đó, tiền lương để hưởng chính sách BHXH là 1.263.000 đồng.

Theo đại biểu Bùi Sĩ Lợi, năm 2015, Quốc hội đã quyết định tất cả những người tham gia đóng BHXH bắt buộc, khi về hưu nếu lương hưu không đạt bằng mức tiền lương cơ sở thì thấp nhất phải bằng lương cơ sở. 

"Do đó, BHXH đã bù thêm 37.000 đồng để cho cô giáo Lan được hưởng lương hưu 1,3 triệu đồng/tháng. Điều này là rất đúng đắn, đúng quy định của pháp luật" - đại biểu Lợi nhấn mạnh.

"Vấn đề đặt ra là, giáo dục mầm non là một trong 4 hệ thống giáo dục quốc dân. Vậy khi giáo viên tham gia dạy cho các cháu thì phải cho họ được tham gia BHXH bắt buộc ngay từ đầu. Nếu cô giáo Lan tham gia đóng BHXH 37 năm thì lương hưu sẽ không phải là 1,3 triệu đồng/tháng, nhưng vì cô Lan chỉ tham gia dạy 22 năm 8 tháng cho nên mới được 1,3 triệu đồng/tháng. Vậy, đây là đúng chính sách" - đại biểu Bùi Sĩ Lợi phân tích.

Từ câu chuyện trên, đại biểu Bùi Sĩ Lợi cho rằng, bài toán đặt ra là phải nghiên cứu chính sách để cải cách lại hệ thống BHXH, mức đóng phải cao lên, từ đó tiền lương trả cho giáo viên cũng phải cao lên.

Ví dụ, nếu lương khoảng 5 triệu đồng/tháng thì chắc chắn tiền lương hưu sẽ cao hơn. Đồng thời, kéo dài thời gian tham gia đóng BHXH để cho mức lương khi về hưu được nâng lên.

Vấn đề này, hiện Chính phủ đang nghiên cứu trong Đề án đổi mới cải cách chính sách tiền lương và chính sách BHXH.

Theo đại biểu Lợi, nếu một công chức dù ở cấp xã, nhưng khi về hưu chỉ được hưởng mức lương 1,3 triệu đồng, thì rõ ràng đây mới đảm bảo mức lương tối thiểu, rất khó khăn cho người dân.

"Từ hiện thực khách quan này, chúng ta phải suy nghĩ để xây dựng một chính sách đúng, và quan trọng là đảm bảo được cuộc sống của người khi về hưu, đó là chính sách an sinh xã hội" - đại biểu Lợi nói.

Đại biểu Bùi Sĩ Lợi cho biết thêm, tất cả các trường hợp về hưu đã tham gia BHXH bắt buộc, khi tính lương hưu không bằng mức lương cơ sở nhưng phải cho bằng mức lương cơ sở, đây là nghị quyết của Quốc hội.

Nhưng, vấn đề quan trọng của các ngành hiện nay là nghiên cứu cơ chế chính sách để chuẩn bị cho người bắt đầu tham gia BHXH bắt buộc và giải thích để người tham gia thấy rằng, muốn lương hưu cao thì phải đóng BHXH ở mức cao (lương phải cao thì mới đóng được mức cao); thời gian đóng BHXH phải dài hơn, làm sao để đủ được 75% lương bình quân khi nghỉ hưu.

Một điểm quan trọng nữa là, làm sao để mở rộng đối tượng tham gia đóng BHXH, để khi hết tuổi lao động, về hưu đều có lương hưu. Đây chính là chính sách an sinh xã hội theo tinh thần Nghị quyết 21 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 15 và Kết luật 68 của Trung ương.

"Đây là một vấn đề chúng ta hết sức phải suy nghĩ, từ câu chuyện của cô giáo Trương Thị Lan. Chúng ta phải điều chỉnh cơ chế, chính sách để làm sao người dân tham gia vào hệ thống BHXH và phải đảm bảo được cuộc sống khi về già" - đại biểu Bùi Sĩ Lợi nói./.