Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) Trần Viết Ngãi cho biết, VEA vừa có văn bản kiến nghị Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ giải quyết những khó khăn, vướng mắc cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN).

Theo VEA, là một trong ba trụ cột của ngành năng lượng Việt Nam, trong nhiều thập kỷ qua, PVN luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trong việc thăm dò, khai thác, chế biến, xuất nhập khẩu dầu khí cũng như nhiều nhiệm vụ quan trọng khác.

Thực hiện kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đầu tư phát triển của PVN giai đoạn 2016 - 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, PVN đang tập trung thực hiện các nhiệm vụ trong giai đoạn 2016 - 2018 và đều nỗ lực hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy PVN còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất, kinh doanh, đầu tư xây dựng các công trình năng lượng, trong đó có việc chậm tiến độ các dự án trong Tổng sơ đồ điện VII (hiệu chỉnh).

Đó là khó khăn trong việc thu xếp vốn trong các dự án điện. Theo Nghị định số 91/2015/NĐ-CP ngày 13/10/2015 của Chính phủ về “Đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp”, sau khi nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (22%), phần lợi nhuận sau thuế chỉ được trích lập 3 quỹ (khoảng 30% giá trị lợi nhuận sau thuế), phần còn lại phải nộp vào ngân sách Nhà nước. Do đó, PVN không đủ để thực hiện trách nhiệm của nhà đầu tư mà phải yêu cầu bảo lãnh vay vốn.

Hệ lụy là nhiều dự án trọng điểm quốc gia có quy mô và vốn đầu tư lớn như: Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1, Long Phú 1, nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất đều gặp khó khăn trong việc thu xếp vốn.

Thực tế là việc thu xếp 70% vốn vay để triển khai các dự án này gặp rất nhiều khó khăn và không hiệu quả, nếu không có bảo lãnh của Chính phủ.

Tiếp đến là những vướng mắc trong cơ chế, chính sách ưu đãi khuyến khích các dự án điện khí LNG. Theo dự báo, nguồn khí thiên nhiên giá thấp khai thác trong nước ngày càng suy giảm.

Chính phủ đã có chủ trương và phê duyệt Quy hoạch phát triển chuỗi kho - cảng nhập khẩu khí hóa lỏng (LNG) để đa dạng hóa nguồn năng lượng cấp cho các dự án sản xuất điện, phát triển hiệu quả và bền vững ngành Điện Việt Nam, đáp ứng mục tiêu giảm ô nhiễm môi trường...

Tuy nhiên, do giá khí LNG nhập khẩu cao dẫn tới giá điện sản xuất tăng cao, khó cạnh tranh với các nguồn điện khác.

Khó khăn tiếp theo chính là định mức dự toán xây dựng và giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công xây dựng, giá cả máy móc và thiết bị.

Hiện nay, các bộ định mức đơn giá do các cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền ban hành chưa đầy đủ và phù hợp với yêu cầu kỹ thuật, điều kiện và biện pháp thi công theo giá thị trường, dẫn tới chủ đầu tư gặp khó khăn trong công tác lập tổng mức đầu tư, tổng dự toán đối với các nhà máy nhiệt điện.

Ngoài ra, việc áp dụng Luật Xây dựng cũng đang tồn tại những vướng mắc. Theo quy định tại Điều 52 Luật Xây dựng, đối với các dự án nhóm A, trước khi lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, chủ đầu tư phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng làm cơ sở xem xét, quyết định chủ trương đầu tư xây dựng.

Song trên thực tế, quy định này đang ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án trong Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia cũng như đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển kinh tế đất nước.

Theo Chủ tịch VEA Trần Viết Ngãi, để thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ cần sớm xem xét điều chỉnh Luật Xây dựng theo hướng cho phép chủ đầu tư các dự án điện đã có trong Quy hoạch phát triển điện Quốc gia không phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

VEA cũng đề nghị các cơ quan có thẩm quyền có cơ chế, chính sách để các dự án Nhiệt điện Sông Hậu 1, Long Phú 1 và dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất được cấp bảo lãnh vay vốn, đảm bảo đáp ứng kịp thời nguồn vốn cho các dự án và triển khai thực hiện đúng tiến độ.

Đối với những khó khăn, vướng mắc khác còn tồn tại, VEA đề nghị tiếp tục tháo gỡ để ngành Dầu khí đáp ứng các mục tiêu chiến lược như Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị đề ra, để tới năm 2030 và tầm nhìn năm 2050 ngành Dầu khí Việt Nam phát triển bền vững và hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia./.