Phát biểu tại một cuộc họp của Quốc hội hôm 7/3, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida cho biết với việc Mỹ đang xem xét áp đặt lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ của Nga như một biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm vào Nga khi nước này đang mở rộng chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nhật Bản sẽ "hợp tác với cộng đồng quốc tế để xử lý vấn đề này dựa trên cơ sở quan điểm rằng nguồn cung năng lượng ổn định là lợi ích quốc gia cần được bảo vệ càng nhiều, càng tốt".

Tuy nhiên, Thủ tướng Kishida cũng cho biết Nhật Bản vẫn còn "một vài phương án khác" để trừng phạt Nga. Trước khi tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, Nga là nhà cung cấp dầu thô lớn thứ 5 của Nhật Bản, nhưng chỉ chiếm khoảng 3,63% trong tổng khối lượng dầu thô nhập khẩu của quốc gia Đông Bắc Á này vào năm ngoài.

Bên cạnh đó, lệnh cấm nhập khẩu dầu thô của Nga sẽ không tác động trực tiếp tới khả năng đảm bảo nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của Nhật Bản. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) Koichi Hagiuda, các biện pháp đó có thể sẽ ảnh hưởng gián tiếp tới các dự án liên quan đến năng lượng của nước này.

Phát biểu tại Quốc hội gần đây, Bộ trưởng Hagiuda cho biết, "chúng tôi sẽ theo dõi sát sao các diễn biến", đồng thời khẳng định Nhật Bản cần hành động một cách phù hợp với các bước đi của Nhóm G7.

Liên quan tới tác động của việc giá dầu tăng chóng mặt, trong bối cảnh có những quan ngại đang gia tăng về sự phân nhánh nghiêm trọng của nền kinh tế toàn cầu, đã có một số lời kêu gọi đang nổi lên ở Nhật Bản yêu cầu cắt giảm thuế xăng dầu. Tuy nhiên, phát biểu tại cuộc họp ở Quốc hội, Thủ tướng Kishida chỉ nói rằng ông sẽ cân nhắc mọi phương án để giảm bớt tác động của việc dầu mỏ tăng giá tới nền kinh tế nước này.

Giới phân tích nhận định Chính phủ Nhật Bản có thể sẽ chưa giảm thuế xăng dầu chí ít là trong thời gian tới trong bối cảnh họ vừa mới quyết định nâng mức trợ giá cho các nhà nhập khẩu và phân phối xăng dầu trong nước.

Trước đó, hôm 3/3, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định nâng mức trợ giá cho các nhà nhập khẩu và phân phối xăng dầu trong nước từ mức 5 yen/lít hiện nay lên 25 yen/lít nhằm duy trì giá bán lẻ xăng dầu ở mức khoảng 172 yen/lít. Mức trợ giá mới dự kiến sẽ được áp dụng từ ngày 10/3.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đang cân nhắc gia hạn chương trình trợ giá xăng dầu, dự kiến sẽ kết thúc vào cuối tháng 3/2022. Để đảm bảo nguồn lực tài chính cho chương trình trợ giá xăng dầu, Chính phủ Nhật Bản sẽ trích 350 tỷ yen từ quỹ dự phòng có tổng trị giá 450 tỷ yen của tài khóa 2021 (dự kiến kết thúc vào cuối tháng 3/2022).

Cùng với vấn đề xăng dầu, một vấn đề khác mà dư luận Nhật Bản khá quan tâm là liệu Nhật Bản có cấm máy bay Nga bay qua không phận nước này hay không sau khi Mỹ và một số nước châu Âu đã đưa ra lệnh cấm như vậy.

Tại cuộc họp Quốc hội hồi đầu tuần, mặc dù nhấn mạnh sự cần thiết phải hành động phối hợp với các nước phương Tây nhằm đối phó với hành động quân sự của Nga ở Ukraine, nhưng Thủ tướng Kishida tránh đề cập tới vấn đề này.

Liên quan tới việc Nga và Trung Quốc đang duy trì mối quan hệ chặt chẽ, Thủ tướng Kishida cho biết, Chính phủ Nhật Bản sẽ "chú ý sát sao tới các động thái của hai nước này, trong đó có các chính sách đối ngoại của họ"./.