Anh Lò Văn Bướng, dân tộc Mảng ở bản Nậm Suổng chia sẻ: Đội làm vàng trái phép trên đầu nguồn tồn tại hơn 10 năm nay. Rừng trên đầu nguồn bị "vàng tặc" chặt phá nhiều để chống hầm và làm lán. Dân bản nhiều lần kiến nghị lên chính quyền xã nhưng đâu lại vào đó. "Vàng tặc" vẫn ngang nhiên hoạt động. Chúng tôi mong Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương quan tâm chấm dứt việc khai thác vàng trái phép để dân bản yên tâm sinh sống, lao động sản xuất.

Được biết, xã Mù Cả hiện có gần 30.000 ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt 77%. Mỗi năm, toàn xã được chi trả trên 14 tỷ đồng tiền dịch vụ môi trường rừng. Tại xã Vàng San, trung bình mỗi hộ dân được nhận 6 - 7 triệu đồng/năm tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng. Việc "vàng tặc" lộng hành trong những cánh rừng phòng hộ với khu vực khai thác ngày càng rộng đồng nghĩa với diện tích rừng thu hẹp, ảnh hưởng đến chất lượng rừng, môi trường rừng và nguồn thu nhập từ tiền dịch vụ môi trường rừng của bà con nơi đây.

* Nguồn nước ô nhiễm

Dọc theo lòng suối từ bản Nậm Suổng tới bãi vàng trái phép, phóng viên thấy những vệt nước có màu khác lạ chảy xuống đen nhẻm. Càng lên cao, nước suối càng đen nghịt và có mùi khó chịu. Nước đen là do quá trình nghiền quặng và tách lấy vàng, các đối tượng đã sử dụng hóa chất thủy ngân, sau đó xả thẳng ra dòng suối đầu nguồn.

Bản Nậm Suổng hiện có 70 hộ đồng bào dân tộc Mảng với hơn 500 nhân khẩu. Theo người dân trong bản, toàn bộ nước sinh hoạt, nước sản xuất của các gia đình đều dựa vào dòng suối này. Trước đây, cuộc sống của bà con bình yên. Từ khi có đội "vàng tặc" về làm trên thượng nguồn khiến cuộc sống của người dân trong bản bị đảo lộn. Nước suối bị ô nhiễm khiến trẻ con và người lớn tắm về bị ngứa, nổi mụn nhọt, lở loét; không nuôi được cá, ruộng nương không canh tác được…

Anh Lò Văn Sảnh, dân tộc Mảng ở bản Nậm Suổn cho hay: Anh lên xem ao cá do không có đường mòn nên mình phải lội theo khe suối. Cứ mỗi lần lội qua khe suối về chân anh lại bị ngứa rồi lên mụn, lở loét. Trẻ con trong bản tắm về cũng đều bị ngứa, lở loét hết ở chân, mông, cổ, lưng. Người dân lội suối ướt tới đâu thì bị ngứa tới đấy.

Đặc biệt, để đuổi theo nẹp vàng trong lòng đất để tìm vàng, các phu vàng đã ra sức khoét sâu vào núi. Trong khi đó, hầm được chống đỡ thô sơ, có thể đổ sập bất kỳ lúc nào, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn chết người. Thực tế đã có nhiều bãi vàng xảy ra tình trạng sập hầm và chết người. Do vậy, từ những hệ lụy của "vàng tặc" để lại nếu cứ để kéo dài và không xử lý mạnh tay, triệt để sẽ ngày càng gây bức xúc trong nhân dân. (còn nữa)