Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 17/4 đã công bố kết quả điều tra đối với các chính sách và hoạt động của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng hải, logistics và đóng tàu, đồng thời đề xuất loạt biện pháp nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo USTR, Trung Quốc đang tìm cách để giành ưu thế trong các lĩnh vực chiến lược này thông qua các chính sách "bất hợp lý", gây sức ép đáng kể lên thương mại và an ninh kinh tế của Mỹ. Báo cáo chỉ ra rằng Bắc Kinh hiện đang nắm giữ vị thế áp đảo trong sản xuất toàn cầu các loại cần cẩu bờ (STS), khung gầm xe kéo container và nhiều thiết bị hỗ trợ hậu cần khác.

Cơ quan này cảnh báo việc phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc có thể khiến Mỹ đối mặt với rủi ro nghiêm trọng, nếu nguồn cung các linh kiện thiết yếu bị gián đoạn hoặc thao túng. Trên cơ sở đó, USTR đề xuất áp thuế bổ sung lên tới 100% đối với cần cẩu STS và các thiết bị bốc dỡ hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc, hoặc từ nước thứ ba nhưng do doanh nghiệp Trung Quốc sở hữu.

Ngoài ra, USTR cũng đề xuất áp mức phí cảng mới đối với các tàu do Trung Quốc sản xuất hoặc sở hữu khi ra vào cảng của Mỹ. Trong vòng 180 ngày đầu tiên, phí sẽ ở mức 0 USD, sau đó tăng dần theo lộ trình: từ 50 đến 140 USD mỗi tấn đối với tàu do Trung Quốc sở hữu, và từ 18 đến 33 USD mỗi tấn đối với tàu do Trung Quốc sản xuất.

Kể từ ngày 17/4, USTR sẽ bắt đầu lấy ý kiến công khai về đề xuất thuế và tổ chức điều trần để xem xét phản hồi từ các bên liên quan.

Đây là một phần trong chính sách thương mại cứng rắn mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục theo đuổi trong nhiệm kỳ thứ hai. Theo công bố ngày 15/4 của Nhà Trắng, tổng mức thuế áp với hàng hóa Trung Quốc hiện lên tới 145%, và có thể đạt đỉnh 245% đối với một số mặt hàng cụ thể. Đáp lại, Trung Quốc cũng gia tăng các biện pháp trả đũa, bao gồm việc áp thuế bổ sung 125% với hàng hóa Mỹ, hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng và đưa nhiều doanh nghiệp Mỹ vào danh sách hạn chế.

Cùng ngày, phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang "trao đổi với Trung Quốc" về vấn đề thuế quan, và khẳng định Bắc Kinh "đã liên hệ nhiều lần" kể từ sau quyết định tăng thuế toàn diện của ông. Ông bày tỏ lạc quan rằng hai bên sẽ đạt được một thỏa thuận thương mại "rất tốt" trong thời gian tới.