Cảng hàng hóa ở Los Angeles, bang California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Truyền thông Bắc Phi ngày 2/10 dẫn báo cáo của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cảnh báo việc không gia hạn Đạo luật Tăng trưởng và Cơ hội châu Phi (AGOA) có thể làm suy giảm khả năng tiếp cận thị trường Mỹ của nhiều quốc gia châu Phi.

Theo UNCTAD, các ưu đãi của AGOA đã giúp tăng sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu châu Phi, đặc biệt trong lĩnh vực dệt may, đồng thời khuyến khích dòng vốn đầu tư trực tiếp từ Mỹ.

Tuy nhiên, UNCTAD lưu ý không phải quốc gia nào cũng tận dụng hiệu quả AGOA để đa dạng hóa xuất khẩu ngoài nguyên liệu thô. Bên cạnh đó, việc Mỹ áp dụng thêm một số biện pháp thuế quan từ tháng 4/2025, trong đó có các biện pháp đặc thù từ ngày 7/8/2025, đã làm tăng thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng.

Điều này có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nước châu Phi phụ thuộc vào ưu đãi AGOA. Chẳng hạn, thuế suất trung bình mà Kenya phải chịu khi xuất khẩu vào Mỹ có thể tăng từ 10% lên 28%, còn Madagascar từ 11% lên 23%.

UNCTAD nhấn mạnh, trong năm qua, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Mỹ theo AGOA đạt gần 10 tỷ USD. Dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng nhập khẩu của Mỹ, song con số này là nguồn thu quan trọng đối với một số quốc gia như Lesotho Madagascar.

Theo UNCTAD, nếu thiếu AGOA, khả năng cạnh tranh của hàng hóa châu Phi tại Mỹ sẽ nhanh chóng suy giảm trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Việc thúc đẩy triển khai Khu vực Thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA) có thể giúp giảm tác động tiêu cực, nhưng quá trình điều chỉnh này sẽ mất nhiều thời gian.

AGOA được Mỹ triển khai từ tháng 5/2000 là chương trình ưu đãi thương mại đơn phương dành cho các nền kinh tế châu Phi phía Nam Sahara, cho phép hơn 1.800 mặt hàng xuất khẩu vào Mỹ được miễn thuế. Hiện có 32 quốc gia, trong đó có 21 nước kém phát triển, được hưởng ưu đãi theo chương trình này.