Tàu Aroyat chở theo 17.600 tấn lúa mì rời cảng Chornomors, Ukraine ngày 22/9/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Ngày 22/9, Phó Thủ tướng Ukraine Oleksandr Kubrakov thông báo tàu Aroyat đã rời cảng Chornomorsk cùng với 17.600 tấn lúa mì của Ukraine. Đây là chuyến tàu thứ hai chở ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine từ cảng Chornomorsk kể từ khi Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen hết hiệu lực hồi tháng 7 vừa qua. Trước đó, ngày 19/9, tàu mang tên Ressilient Africa chở 3.000 tấn lúa mì cũng đã rời cảng Chornomorsk và hướng về eo biển Bosphorus của Thổ Nhĩ Kỳ.

Trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), ông Kubrakov cho biết tàu Aroyat treo cờ Palau, đang trên hành trình đến Ai Cập.

Hai tàu nói trên đã cập cảng Chornomorsk từ tuần trước thông qua hành lang tạm thời dành cho tàu dân sự do Hải quân Ukraine thiết lập hồi tháng trước, dọc theo bờ biển phía Tây Biển Đen, gần Romania và Bulgaria, để mở đường cho các tàu chở hàng bị mắc kẹt trong các cảng của nước này. Trước đó, Ukraine đã đưa một số tàu hàng theo tuyến đường mới này, nhưng không mang theo ngũ cốc.

Cùng ngày, Bộ Nông nghiệp Ukraine công bố các số liệu cho thấy xuất khẩu ngũ cốc của nước này đã giảm mạnh xuống còn 1,45 triệu tấn trong thời gian từ ngày 1-21/9, từ mức 2,94 triệu tấn vào cùng kỳ năm 2022. Tuy nhiên, bộ trên không giải thích lý do sự sụt giảm này.

Dữ liệu của bộ trên cũng cho thấy Ukraine đã xuất khẩu tổng cộng 6 triệu tấn ngũ cốc trong mùa vụ tháng 6/2023 – 7/2034, giảm so với mức 7,2 triệu tấn trong mùa vụ năm 2022/23. Con số trên bao gồm 2,9 triệu tấn lúa mì, 2,5 triệu tấn ngô và 596.000 tấn lúa mạch.

Ukraine có truyền thống xuất khẩu hầu hết hàng hóa qua các cảng nước sâu ở Biển Đen. Tuy nhiên, thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen do Liên hợp quốc (LHQ) và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian đã hết hiệu lực hồi tháng 7 vừa qua. Trong thời gian thỏa thuận này được thực thi, 3 cảng biển ở Odessa, trong đó có cảng Chornomorsk, đã vận chuyển hàng chục triệu tấn ngũ cốc. 

Hiện Ukraine có thể xuất khẩu một lượng ngũ cốc hạn chế thông qua một số cảng nhỏ trên sông Danube và thông qua biên giới trên bộ ở phía Tây với Liên minh châu Âu (EU). Nước này dự báo thu hoạch ít nhất 80 triệu tấn ngũ cốc và hạt dầu trong năm 2023 và có thể xuất khẩu khoảng 50 triệu tấn trong mùa vụ 2023/24./.