Để theo đuổi giấc mơ về trí tuệ nhân tạo (AI), ngành công nghệ năm nay đã đổ khoảng 400 tỷ USD vào các chip chuyên dụng và trung tâm dữ liệu, nhưng ngày càng có nhiều câu hỏi đặt ra về lợi nhuận từ khoản đầu tư lớn chưa từng có này.

Mấu chốt của những nghi ngờ nằm ở những ước tính quá lạc quan về thời gian sử dụng của các chip chuyên dụng này trước khi chúng trở nên lỗi thời. Với những lo ngại dai dẳng về bong bóng AI và việc phần lớn nền kinh tế Mỹ hiện đang phụ thuộc vào sự bùng nổ của lĩnh vực này, các nhà phân tích cảnh báo rằng cú sốc có thể sẽ rất tàn khốc.

Trước làn sóng AI mà ChatGPT thúc đẩy, các công ty lớn trong lĩnh vực điện toán đám mây thường cho rằng chip và máy chủ của họ sẽ có tuổi thọ khoảng 6 năm. Tuy nhiên, chuyên gia Mihir Kshirsagar thuộc Trung tâm Chính sách Công nghệ Thông tin của Đại học Princeton cho rằng "sự kết hợp giữa vấn đề hao mòn và sự lỗi thời về công nghệ khiến giả định 6 năm khó có thể duy trì được". Ông cho rằng tuổi thọ thực tế của những con chip AI chỉ khoảng 2-3 năm.

Một vấn đề là các nhà sản xuất chip mà dẫn đầu là Nvidia đang tung ra các bộ xử lý mới, mạnh mẽ hơn với tốc độ nhanh hơn nhiều so với trước đây. Chưa đầy một năm sau khi ra mắt chip Blackwell hàng đầu, Nvidia đã thông báo rằng chip Rubin sẽ được đưa ra thị trường vào năm 2026 với hiệu năng cao hơn gấp 7,5 lần. Nhà phân tích Gil Luria của công ty tư vấn tài chính D.A. Davidson nhận định, với tốc độ này, các con chip sẽ mất 85-90% giá trị thị trường trong vòng 3-4 năm. Đó chính là điều mà Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, đã nói tới vào tháng 3 năm nay, khi cho rằng khi Blackwell được ra mắt, không ai còn muốn sử dụng thế hệ chip trước đó là Hopper nữa.

Trong một tuyên bố bất thường vào tháng 11/2025, Nvidia đã nói rằng ước tính về tuổi thọ 4-6 năm của những con chip mà các nhà sản xuất đưa ra là dựa trên bằng chứng thực tế và xu hướng sử dụng. Tuy nhiên, ông Kshirsagar tin rằng những giả định lạc quan này có nghĩa là sự bùng nổ AI dựa trên chi phí "thấp một cách giả tạo" và những hậu quả là không thể tránh khỏi.

Nhà phân tích Jon Peddie của công ty tư vấn Jon Peddie Research cảnh báo nếu các công ty bị buộc phải rút ngắn thời gian khấu hao, điều này sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng. Trong khi đó, các nhà phân tích cảnh báo về những tác động đến một nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào AI.

Ông Luria không lo ngại về những tập đoàn lớn như Amazon, Google hay Microsoft vốn có nhiều nguồn doanh thu. Mối quan tâm của ông tập trung vào các công ty chuyên về AI như Oracle và CoreWeave. Cả hai công ty đều đang gánh khoản nợ khổng lồ trong khi vẫn đang chạy đua mua thêm chip để cạnh tranh giành khách hàng trong mảng điện toán đám mây.