Dự báo nhiệt độ Hà Nội ngày 26/5. Ảnh: NSMO

Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết, dưới tác động của hiện tượng El Niño và các đợt nắng nóng diện rộng cường độ cao, hệ thống điện quốc gia đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tiêu thụ điện liên tục tăng mạnh.

Theo NSMO, dù mới bước vào mùa nắng nóng, ngày 15/5 vừa qua, công suất phụ tải toàn quốc đã thiết lập kỷ lục mới ở mức 54.654 MW, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng điện tiêu thụ đạt 1,152 tỷ kWh, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức công suất và sản lượng điện tiêu thụ lớn nhất từng được ghi nhận.

Một thách thức lớn của hệ thống điện miền Bắc nói riêng và hệ thống điện quốc gia nói chung trong mùa khô là khi nắng nóng kéo dài trên diện rộng, đỉnh phụ tải có xu hướng chuyển sang khung giờ tối từ 20h-23h, thậm chí cao hơn cả cao điểm ban ngày.

Đây cũng là thời điểm hệ thống chịu áp lực rất lớn do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, trong khi nhiều nhà máy thủy điện nhỏ thiếu nước để phát điện.

Ngoài ra, hệ thống điện cũng đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn như suy giảm công suất các tổ máy nhiệt điện than do vận hành ở mức cao trong thời gian dài hoặc yêu cầu về môi trường; nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu LNG, dầu và than nhập khẩu do bất ổn địa chính trị trên thế giới.

Dự kiến nhiệt độ (Tmax) và sản lượng phụ tải quốc gia tuần 22 (25/5-31/5). Ảnh: NSMO

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 23-27/5, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ xuất hiện đợt nắng nóng rất gay gắt. Đáng chú ý, tại Hà Nội trong hai ngày 25-26/5, nhiệt độ khí tượng có thể lên tới 40 độ C. Kết hợp với nhiệt độ điểm sương ở mức khoảng 27 độ C, cao hơn nhiều so với mức trung bình 18 độ C, nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể lên tới 45-47 độ C. Đợt nắng nóng này được đánh giá có mức độ gay gắt hơn giai đoạn 13-15/5 vừa qua.

NSMO dự báo phụ tải hệ thống điện miền Bắc trong tuần tới ở mức xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn 9,8% so với mức kỷ lục ghi nhận ngày 15/5.

Trước bối cảnh thời tiết cực đoan, NSMO cho biết đã phối hợp cùng các đơn vị trong hệ thống triển khai đồng bộ nhiều phương án vận hành nhằm bảo đảm cung ứng điện trong các ngày nắng nóng; thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, tình hình thủy văn các hồ chứa để điều chỉnh huy động nguồn điện kịp thời, không để xảy ra thiếu điện do nguyên nhân chủ quan.

Đối với lưới điện, các đơn vị phối hợp bảo dưỡng, nâng cấp hệ thống truyền tải và phân phối nhằm bảo đảm mức độ khả dụng cao nhất, sẵn sàng truyền tải công suất từ các nguồn điện tới phụ tải tiêu thụ.

Với thủy điện, các hồ chứa được vận hành linh hoạt để hài hòa giữa cấp nước hạ du và phát điện; chủ động tích nước tại các hồ nhỏ, đồng thời phối hợp điều chỉnh giờ phát điện của các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc nhằm tập trung hỗ trợ hệ thống vào giờ cao điểm tối.

Đối với nhiệt điện than, tất cả các tổ máy khả dụng được huy động nhằm nâng cao mức dự phòng; các đơn vị phát điện được yêu cầu khắc phục nhanh sự cố, tối ưu vận hành để phát tối đa trong khung giờ cao điểm tối. Với các tổ máy bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ nước làm mát tăng cao, sẽ chủ động giảm công suất ở chu kỳ thấp điểm để duy trì khả năng phát cao nhất vào giờ cao điểm.

Công nhân Điện lực Sầm Sơn kiểm tra thiết bị. Ảnh: Bnews/vnanet.vn

Đối với tuabin khí và nhiệt điện dầu, NSMO phối hợp với PV GAS để tích khí, điều chỉnh tổ máy phù hợp với khả năng cấp khí; linh hoạt chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO nhằm bảo đảm phát tối đa công suất và tối ưu chi phí hệ thống.

Ngoài ra, để phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6/2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện khỏi giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30.

Theo tính toán của NSMO, với dự báo nắng nóng trong tuần tới, hệ thống điện sẽ phải huy động cao nguồn khí LNG cũng như các tổ máy chạy dầu có giá thành cao như Nhiệt điện Ô Môn sử dụng dầu FO và các tổ tuabin khí sử dụng dầu DO tại Nhà máy điện Thủ Đức, Cần Thơ. NSMO đã phối hợp thông báo nhu cầu huy động LNG tới PV GAS và nhu cầu huy động dầu tới các đơn vị phát điện để chuẩn bị sẵn sàng nhiên liệu, đáp ứng nhu cầu hệ thống.

Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, NSMO khuyến nghị người dân và doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong giai đoạn cao điểm mùa khô năm 2026 và các đợt nắng nóng sắp tới.