Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop... sẽ chính thức thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với người bán hàng qua nền tảng của mình.

Theo các chuyên gia kinh tế, đây là bước điều chỉnh lớn trong quản lý thuế, nhằm tăng cường hiệu quả thu thuế đối với hoạt động kinh doanh online vốn phát triển rất nhanh nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống về dữ liệu và trách nhiệm kê khai.

Trước đây, việc thu thuế từ cá nhân kinh doanh trên sàn chủ yếu dựa vào kê khai tự nguyện, hoặc nhờ sàn cung cấp thông tin để cơ quan thuế truy thu. Tuy nhiên, hình thức này còn nhiều bất cập do chưa kiểm soát được đầy đủ doanh thu phát sinh, đặc biệt với các cá nhân bán hàng nhỏ lẻ nhưng có doanh thu cao.

Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục thuế (Bộ Tài chính),cho biết, Nghị định 117 quy định rõ sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân, hộ kinh doanh. Cá nhân, hộ kinh doanh bán hàng vẫn thực hiện xuất hóa đơn cho khách hàng nhưng không phải khai, nộp thuế đối với phần doanh thu, số thuế sàn thương mại điện tử đã khấu trừ, nộp thay.

Trường hợp cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn ủy nhiệm cho Sàn xuất hóa đơn theo quy định tại khoản 3 Điều 1 Nghị định số 70/2025/NĐ-CP sửa đổi khoản 7 Điều 4 Nghị định 123/2021/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/6/2025) và quy định tại điểm c khoản 3 Điều 4 Thông tư 32/2025/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 01/6/2025) thì sàn thương mại điện tử có trách nhiệm xuất hóa đơn thay cho hộ cá nhân kinh doanh ủy nhiệm.

Theo đó, số thuế giá trị gia tăng, số thuế thu nhập cá nhân phải thực hiện khấu trừ được xác định theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu của mỗi giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Nghị định quy định rõ, thuế giá trị gia tăng với nhóm hàng có tỷ lệ 1%, dịch vụ 5%, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa là 3%. Với thuế thu nhập cá nhân, cá nhân cư trú trong nước, tỷ lệ thuế thu là 0,5% với hàng hóa, 2% với dịch vụ, 1,5% với vận tải, dịch vụ gắn với hàng. Cá nhân ở nước ngoài chịu mức thuế thu nhập cá nhân khi bán hàng trên sàn online là 1%, dịch vụ 5%, vận tải và dịch vụ gắn với hàng hóa là 2%.

Doanh thu làm căn cứ khấu trừ là số tiền bán hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân được hưởng mà tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử thu hộ. Đối với giao dịch bị hủy hoặc trả lại hàng thu các sàn thực hiện bù trừ số thuế đã khấu trừ, nộp thay của giao dịch bị hủy hoặc trả lại hàng với số thuế của các giao dịch khác.

Số thuế nộp thay của tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử được xác định bằng tổng số thuế của các giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sau khi bù trừ với tổng số thuế các giao dịch bị hủy hoặc trả lại hàng của hộ, cá nhân (nếu có).

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc giao cho các sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thay thuế giúp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế cho người bán, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong môi trường kinh doanh số. Đây cũng là biện pháp để đảm bảo công bằng với các hộ kinh doanh truyền thống, vốn phải kê khai và nộp thuế đầy đủ.

Tuy nhiên, quy định mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với các cá nhân kinh doanh online. Người bán cần chủ động cập nhật thông tin cá nhân, mã số thuế, tài khoản ngân hàng... để sàn có thể khấu trừ và nộp đúng, tránh rủi ro phát sinh. Bên cạnh đó, trong trường hợp có thu nhập từ nhiều nguồn, cá nhân vẫn cần tổng hợp và thực hiện quyết toán thuế theo quy định, tránh bị truy thu hoặc xử phạt do thiếu sót.

Chị Thu Thủy, chủ một cửa hàng chuyên bán đồ gia dụng trên sàn Shopee đồng tình với việc nộp thuế vì đây là nghĩa vụ, nhưng cũng mong các sàn làm minh bạch, rõ ràng, có công cụ để người bán dễ dàng tra cứu số thuế đã nộp. Nhiều người bán nhỏ như chị vẫn còn lo lắng không biết cách đối soát như thế nào, nếu có sai sót thì xử lý ra sao.

Đồng quan điểm, chị Nguyễn Thị Thúy, kinh doanh đồ gốm sứ trên cả Shopee và Lazada cho biết bán hàng online toàn thời gian, doanh thu ổn đinh. Nếu được sàn hỗ trợ nộp thay thì cthuận tiện, không cần mất thời gian tự kê khai, nhưng mong các sàn minh bạch về số tiền đã khấu trừ, có công cụ kiểm tra, đối chiếu rõ ràng.

Bộ Tài chính cho biết, trong 5 tháng đầu năm nay đã thu 74.400 tỷ đồng tiền thuế từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử và kinh tế số khác, tăng 55% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong số đó, 158 nhà cung cấp nước ngoài đã đăng ký thuế, kê khai và nộp thuế qua Cổng thông tin điện tử với số tiền đã thực hiện kê khai, nộp thuế trong 5 tháng đầu năm là 5.700 tỷ đồng tăng 41% so với cùng kỳ năm 2024.

Ngoài ra, 100.000 hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế trên Cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh với số tiền thuế đã nộp trong 5 tháng đầu năm 2025 là gần 1.100 tỷ đồng. Bên cạnh đó, gần 93.000 tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, trong 5 tháng đầu năm 2025 đã nộp 67.600 tỷ đồng tiền thuế.