Đồng Ruble của Nga (phải) và Đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc. Ảnh: Sputnik/TTXVN

Theo Thời báo Hoàn Cầu (Trung Quốc), một công ty dầu mỏ lớn của Nga đã bắt đầu chuyển các khoản thanh toán ở Trung Quốc từ đồng USD sang đồng nhân dân tệ (NDT). Đây là động thái mới nhất của Trung Quốc và Nga trong việc đẩy mạnh “phi đô la hóa”, tức là không sử dụng đồng USD trong thanh toán, nhằm tăng cường an ninh và thương mại song phương.        

Các chuyên gia lưu ý rằng đồng NDT của Trung Quốc và đồng ruble của Nga sẽ được sử dụng trong thanh toán thương mại song phương, nhờ vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại giữa Trung Quốc và Nga.         

Theo hãng tin Russia Today (Nước Nga Ngày nay), phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Phương Đông diễn ra từ ngày 2-4/9 tại thành phố Vladivostok ở khu vực Viễn Đông của Nga, ông Alexander Dyukov - Giám đốc điều hành của công ty Gazprom Neft, nhánh dầu mỏ của “gã khổng lồ” khí đốt Nga Gazprom - nói rằng Gazprom Neft sẽ chuyển từ giao dịch bằng đồng USD sang đồng NDT và đồng ruble để chi trả cho các khoản tiếp nhiên liệu máy bay đến hoặc đi từ Trung Quốc.          

Ông Dyukov nói: “Chúng tôi đã bắt đầu vào tháng Chín và có thể chuyển sang thanh toán tất cả các khoản chi nhiên liệu máy bay bằng đồng NDT”. Vị Giám đốc này nói thêm rằng các hãng hàng không Trung Quốc có thể sớm mua nhiên liệu bằng đồng ruble tại các sân bay của Nga.      

Bản tin của Russia Today cho biết, Gazprom Neft, công ty có các hoạt động tại 34 sân bay ở Trung Quốc, và nhà điều hành nhiên liệu máy bay phản lực quốc gia của Trung Quốc đã đạt được một thỏa thuận về thanh toán sau một thời gian dài đàm phán.             

Ông Tống Khôi (Song Kui), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Khu vực Trung-Nga đương đại, cho hay động thái này sẽ thu hút một phản ứng tích cực từ phía Trung Quốc, đồng thời mang đến sự kỳ vọng rằng hai cường quốc lớn này đang đẩy mạnh tốc độ thanh toán bằng các đồng nội tệ trong giao dịch thương mại song phương.   

Moskva đã và đang thúc đẩy vai trò lớn hơn của đồng ruble trên thị trường tài chính toàn cầu và Chính phủ Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh việc quốc tế hóa đồng NDT. 

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ, một số chính trị gia của Mỹ đã đe dọa sẽ tăng cường các biện pháp hạn chế đối với Trung Quốc trong lĩnh vực tài chính, với cảnh báo rằng Trung Quốc có thể bị "tách" khỏi hệ thống thanh toán bằng đồng USD. Trong khi đó, tháng Tư năm nay, Nghị viện châu Âu đã thông qua một nghị quyết rằng Liên minh châu Âu (EU) nên đưa Nga ra khỏi mạng lưới thanh toán quốc tế SWIFT vì các vấn đề liên quan đến Ukraine.              

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nga và Trung Á tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải Lý Hân (Li Xin) đã nói với Thời báo Hoàn Cầu hôm 5/9 rằng cả Trung Quốc và Nga đều đã cảm nhận được sự cấp bách phải phòng ngừa những rủi ro do sự độc quyền của Mỹ đối với cơ sở hạ tầng thanh toán toàn cầu và thúc đẩy các giao dịch phi đô la hóa là một xu hướng không thể đảo ngược. Chuyên gia Lý Hân đề xuất rằng để mở rộng tỷ trọng đồng nội tệ trong thương mại song phương, cần tăng cường sự hoán đổi tiền tệ giữa Trung Quốc và Nga.

Năm 2014, hai nước đã ký một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ trong ba năm trị giá 150 tỷ NDT (24,5 tỷ USD). Thỏa thuận được gia hạn thêm ba năm vào năm 2017. Thỏa thuận này cho phép ngân hàng trung ương của mỗi nước tiếp cận với tiền tệ của nước kia mà không cần giao dịch thông qua đồng USD.     

Nga có nhu cầu mạnh mẽ đối với đồng NDT, các cơ chế và kênh hợp tác thanh toán bằng đồng nội tệ của hai nước đã không ngừng được cải thiện. Theo một báo cáo của Viện Nghiên cứu Nga, Đông Âu và Trung Á, đồng NDT chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong các khoản thanh toán bằng nội tệ ở Trung Quốc và Nga, và phạm vi sử dụng của đồng tiền này đang tiếp tục được mở rộng.                

Thống kê của Ngân hàng Trung ương Nga và cơ quan hải quan của nước này cho hay đồng NDT chiếm hơn 17% các thỏa thuận thương mại song phương Trung-Nga và hơn 12% dự trữ quốc tế của Nga.                    

Một báo cáo của Đại học Nhân Dân Trung Quốc năm ngoái cho hay trong nửa đầu năm 2020, các thỏa thuận thương mại song phương bằng đồng USD giữa Trung Quốc và Nga đã giảm từ mức 90% vào năm 2015 xuống còn xuống 46%, trong khi tỷ trọng các thỏa thuận thanh toán bằng đồng NDT và đồng ruble tăng lên 24%.         

Chuyên gia Tống Khôi cho rằng các mặt hàng số lượng lớn như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và than đá sẽ là những lĩnh vực chính được thanh toán bằng đồng nội tệ trong tương lai gần, nhờ vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại song phương, bất chấp những “cơn gió ngược” do đại dịch COVID-19.                   

Năm 2020, kim ngạch thương mại song phương giữa Trung Quốc và Nga đạt 107,77 tỷ USD, vượt mốc 100 tỷ USD trong ba năm liên tiếp. Trung Quốc hiện vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Nga.                    

Các mặt hàng xuất khẩu chính của Trung Quốc sang Nga bao gồm điện thoại di động, máy tính xách tay và phụ tùng ô tô, trong khi Nga xuất dầu thô, khí đốt tự nhiên, than đá, dầu thực vật và các sản phẩm khác sang Trung Quốc./.