Khách tham quan tìm hiểu về mô hình Pangu-Weather AI của Huawei trong Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) 2023 ở Thượng Hải. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trung Quốc đã công bố mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đầu tiên được thiết kế để phân tích tác động của điều kiện thời tiết lên thị trường tài chính, mở ra một bước tiến mới trong quản lý rủi ro gắn với biến đổi khí hậu.

Theo Cơ quan Khí tượng Trung Quốc (CMA), mô hình có tên Shangji (Stock) được Đại học Phục Đán tại Thượng Hải phối hợp với Trung tâm Thông tin Khí tượng Quốc gia phát triển. Mục tiêu chính của mô hình là đánh giá cách các yếu tố khí tượng ảnh hưởng đến giá tài sản, cung cấp công cụ mới hỗ trợ quyết định đầu tư và đánh giá rủi ro tài chính.

Ông Zhao Yanxia, trưởng nhóm phát triển và giám đốc phòng thí nghiệm mở về khí tượng tài chính của CMA, cho biết mô hình sử dụng dữ liệu khí tượng toàn cầu đã phân tích lại và dữ liệu giao dịch chứng khoán lịch sử, giúp dự báo lợi suất ngắn hạn cho phần lớn cổ phiếu trên thị trường A-share của Trung Quốc.

Các thử nghiệm cho thấy Shangji có thể nhận diện chính xác các ngành nhạy cảm với thời tiết, bao gồm năng lượng gió và năng lượng Mặt Trời, hóa dầu truyền thống, xây dựng và nông nghiệp, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Thử nghiệm chiến lược đầu tư dựa trên dự đoán của mô hình cũng cho thấy mức lợi nhuận dương ổn định trong nhiều giai đoạn lịch sử, cho thấy tiềm năng ứng dụng thực tiễn cao.

Giáo sư Li Hao tại Viện Đổi mới và ươm tạo Trí tuệ nhân tạo của Đại học Phục Đán và là một trong những người sáng tạo mô hình, nhận định các công ty trong ngành nhạy cảm với thời tiết có thể sử dụng mô hình để quản lý rủi ro khí hậu; ngân hàng và công ty bảo hiểm có thể dùng để kiểm soát rủi ro trong các nghiệp vụ, như cầm cố cổ phiếu, và khai thác các cơ hội tài chính liên quan đến khí hậu. Ngoài ra, mô hình cũng hỗ trợ nhà đầu tư trong đầu tư định lượng và cung cấp dữ liệu cho giới học thuật kiểm chứng và hoàn thiện lý thuyết định giá tài sản.

Nhóm nghiên cứu dự kiến mở rộng phạm vi mô hình sang trái phiếu và hợp đồng tương lai, đồng thời liên tục cập nhật dữ liệu để bắt kịp diễn biến thị trường.