Ngành ngân hàng châu Âu vừa khép lại năm 2025 với kết quả kinh doanh ấn tượng nhất trong gần 30 năm, khi chỉ số toàn ngành tăng trưởng gần 60%. Bước sang năm 2026, với nguồn vốn dư dả, giới phân tích nhận định thị trường sẽ chứng kiến sự chuyển dịch chiến lược từ phòng thủ sang các hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A).

Năm 2025 được đánh giá là năm rực rỡ của các ngân hàng châu Âu khi giá cổ phiếu tăng vọt và lợi nhuận vượt xa kỳ vọng. Kết quả kinh doanh quý III/2025 cho thấy sự tăng trưởng đồng đều, thậm chí giá trị vốn hóa của một số định chế tài chính đã tăng gấp đôi chỉ sau 12 tháng.

Động lực cho sự bứt phá này đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như lãi suất cao, kỷ luật chi phí chặt chẽ và hiệu quả từ chuyển đổi số. Bên cạnh đó, nhu cầu vay vốn phục hồi và tiền gửi tăng trưởng ổn định đã tạo nên nền tảng cơ bản vững chắc.

Hiện tại, hầu hết các ngân hàng lớn tại châu Âu đều đang nắm giữ lượng vốn dư thừa đáng kể và vượt qua các bài kiểm tra sức chịu đựng của cơ quan quản lý một cách dễ dàng. Trong năm 2025, các ngân hàng đã ưu tiên việc mua lại cổ phiếu quỹ và chi trả cổ tức hậu hĩnh để làm hài lòng nhà đầu tư.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, trọng tâm thảo luận tại các phòng họp hội đồng quản trị đang chuyển hướng sang M&A, hoạt động vốn trầm lắng trong suốt 10 năm qua.

Giới chuyên gia dự báo hoạt động hợp nhất sẽ diễn ra sôi động, ưu tiên các thương vụ nội địa và các giao dịch thâu tóm các công ty quy mô nhỏ để bổ trợ cho hoạt động chính nhằm giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa chi phí. Các thị trường như Italy và Anh được đánh giá là những điểm nóng tiềm năng. Đặc biệt, các mảng kinh doanh tạo phí như quản lý tài sản, quản lý quỹ và phân phối bảo hiểm sẽ là mục tiêu cạnh tranh gay gắt.

Mặc dù việc các ngân hàng trung ương cắt giảm lãi suất trong năm 2025 đã gây áp lực nhẹ lên biên lợi nhuận, nhưng giới phân tích cho rằng thu nhập lãi thuần sẽ ổn định trở lại nhờ sự gia tăng khối lượng giao dịch. Nhu cầu vay vốn từ doanh nghiệp và người tiêu dùng đang tăng tốc, giúp bù đắp tác động từ lãi suất.

Đáng chú ý, nguồn thu từ phí dịch vụ đang trở thành động cơ tăng trưởng thầm lặng nhưng bền vững. Người dân và doanh nghiệp châu Âu đang dần thay đổi thói quen, chuyển dịch từ gửi tiết kiệm ngân hàng sang đầu tư vào thị trường vốn, gồm cổ phiếu, quỹ, sản phẩm cấu trúc. Xu hướng này mang lại nguồn thu phí lớn cho các mảng ngân hàng đầu tư và quản lý tài sản.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt là nhóm công nghệ, đang có định giá cao, cổ phiếu ngân hàng châu Âu được xem là kênh đa dạng hóa hấp dẫn.

Dù triển vọng lạc quan, thị trường vẫn đối mặt với một số rủi ro cần theo dõi như căng thẳng địa chính trị, thay đổi quy định quản lý, đặc biệt về vốn và rủi ro khí hậu. Ngoài ra, dù nợ xấu hiện ở mức thấp, chất lượng tín dụng vẫn cần được giám sát chặt chẽ nếu kinh tế có dấu hiệu đảo chiều.

Nhìn chung, năm 2026 được kỳ vọng là thời điểm bản lề, nơi các ngân hàng châu Âu không chỉ dừng lại ở việc phục hồi mà sẽ tiến tới tái định hình cấu trúc ngành thông qua các hoạt động đầu tư và sáp nhập chiến lược.