Theo Tổng cục Thủy lợi, tổng kết công tác lấy nước đợt 1, phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2020 - 2021, khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ, diện tích có nước tính đến 17h ngày 15/1 là 110.497 ha, đạt 21,1% diện tích gieo cấy theo kế hoạch.

Cụ thể: Phú Thọ đạt 59%; Ninh Bình 38,6%; Nam Định 35%; Hải Phòng 31,3%; Hà Nam 22%; Vĩnh Phúc 20,5%; Thái Bình 15,7%; Hải Dương 9,2%; Hà Nội 5,7%; Hưng Yên 4% và Bắc Ninh 2,4%.

So với một số năm gần đây, diện tích có nước trung bình thấp hơn từ 8 - 33%. Tuy nhiên, tiến độ lấy nước nằm trong kế hoạch (dự kiến diện tích có nước đạt từ 20 - 30%).

Theo ông Lương Văn Anh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy lợi, nguyên nhân diện tích có nước đạt thấp hơn một số năm bởi đợt lấy nước thực hiện sớm hơn so với một số năm gần đây do phụ thuộc vào lịch thủy triều nên có địa phương chưa thực hiện lấy nước trước đợt 1. Một số hệ thống lớn như Bắc Hưng Hải, Bắc Đuống đang thực hiện lấy nước để thau rửa, tích trữ vào hệ thống công trình thủy lợi và chưa đưa nước lên mặt ruộng.

Bên cạnh đó, thời tiết hanh khô, không có mưa, đất phơi ải rất khô nên lượng nước đổ ải cần nhiều hơn các năm trước.

Theo Tổng cục Thủy lợi, trong thời gian đợt 1, dòng chảy đã bảo đảm yêu cầu đẩy mặn và tạo điều kiện thuận lợi cho các công trình vận hành lấy nước, đặc biệt là ở khu vực ảnh hưởng triều.

Tuy nhiên, các công trình cố định chưa được đầu tư, sửa chữa nâng cấp hạ thấp mực nước, như các trạm bơm Đại Định, Bạch Hạc (Vĩnh Phúc), Phù Sa, Ấp Bắc (Hà Nội); các cống Cẩm Đình, Liên Mạc (Hà Nội), Long Tửu (Bắc Ninh) không đủ điều kiện vận hành lấy nước. Tình trạng này đã thường xuyên diễn ra từ vài năm gần đây, kể cả khi các nhà máy thủy điện vận hành hết công suất phát điện.

Để bảo đảm dâng mực nước cho hạ du, các hồ chứa thủy điện Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà đã tăng cường phát điện từ ngày 9/1 (trước thời gian lấy nước hơn 2 ngày). Mực nước sông Hồng tại trạm Thủy văn Hà Nội trong đợt 1 được duy trì tương đối thuận lợi cho việc vận hành công trình lấy nước, trung bình toàn đợt đạt 1,7 m, cao nhất đạt 2,19 m, trong khi mực nước yêu cầu là 1,8 m. Tổng lượng xả của các hồ chứa thủy điện trong đợt 1 là 1,43 tỷ m3 nước.

Sau đợt 1 lấy nước, các địa phương sẽ tiếp tục đưa nước lên ruộng từ nguồn nước đã tích trữ trong ao, hồ, vùng trũng, hệ thống kênh mương, dự kiến tổng diện tích có nước sẽ tăng thêm từ 10 - 15%. 

Đợt 2 lấy nước sẽ bắt đầu thực hiện theo đúng kế hoạch (từ ngày 26/1 đến ngày 2/2/2021). Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ tăng cường phát điện trước khoảng 2 - 3 ngày.

Đợt 2 cũng sẽ là đợt lấy nước trọng tâm, Tổng cục Thủy lợi sẽ tiếp tục tăng cường chỉ đạo, điều hành, phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam bảo đảm nguồn nước theo yêu cầu và đẩy nhanh tiến độ lấy nước của các địa phương.

Dự kiến, kết thúc đợt 2, các địa phương sẽ cơ bản hoàn thành kế hoạch lấy nước, trừ một số khu vực thuộc thành phố Hà Nội./.