Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh sẽ là địa phương đầu tiên thí điểm hình thức giao dịch này trong thời gian tới.

Cụ thể, TP. Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ thịt lợn lớn nhất cả nước, với sản lượng khoảng 13.000–14.000 con/ngày, tương đương giá trị hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, thị trường thịt lợn hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập, như thiếu minh bạch về giá, nhiều khâu trung gian, khó kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc, cung – cầu biến động, ảnh hưởng đến sự vận hành hiệu quả thông suốt của chuỗi ngành hàng và các khâu trong chuỗi giá trị. Vì vậy, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị đã nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm niêm yết và giao dịch thịt lợn trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh, việc đưa thịt lợn lên sàn giao dịch sẽ giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận hàng hóa với giá cả hợp lý, nguồn thịt đảm bảo an toàn thực phẩm và được quản lý chặt về nguồn gốc, xuất xứ. Trong khi đó, người chăn nuôi cũng được đảm bảo về mặt lợi nhuận, hạn chế tình trạng mất cân đối cung – cầu ảnh hưởng đến giá bán.

“TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng việc thí điểm giao dịch thịt lợn qua sàn sẽ góp phần minh bạch hóa giá cả, kiểm soát tốt chất lượng, nguồn gốc sản phẩm, qua đó bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người chăn nuôi, doanh nghiệp phân phối và người tiêu dùng. Thành phố cũng sẽ tăng cường truyền thông, hướng dẫn để các chủ thể trong chuỗi ngành hàng từng bước tiếp cận và tham gia mô hình giao dịch mới”, ông Nguyễn Nguyên Phương chia sẻ.

TP. Hồ Chí Minh đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tham gia thí điểm thịt lợn, đồng thời đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp về truy xuất nguồn gốc nhằm bảo đảm tính minh bạch khi đưa mặt hàng này lên sàn giao dịch.

Đại diện Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam cho biết, theo mô hình giao dịch dự kiến, sản phẩm giao dịch là lợn mảnh sau giết mổ, đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Phương thức thí điểm được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện, vận hành song song với phương thức truyền thống, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hiện hữu.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhấn mạnh yêu cầu tổ chức lại thị trường thịt lợn theo hướng công khai, minh bạch, trong đó việc niêm yết giá và thông tin hàng hóa cần được thực hiện đầy đủ, rõ ràng.

“Việc gắn niêm yết với truy xuất nguồn gốc không chỉ nâng cao chất lượng giao nhận, bảo đảm an toàn thực phẩm mà còn góp phần điều tiết cung – cầu, từng bước hình thành mặt bằng giá minh bạch cho thị trường”, ông Trần Hữu Linh cho biết.

Cũng theo Cục trưởng Trần Hữu Linh, các chủ thể như doanh nghiệp, thương lái vẫn được tạo điều kiện tham gia nhưng theo hướng chuẩn hóa, công khai về chất lượng và giá cả, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành thị trường và bảo vệ lợi ích của người chăn nuôi. Trong bối cảnh thị trường hàng hóa chịu tác động ngày càng lớn từ các yếu tố bên ngoài, việc triển khai giao dịch qua Sở Giao dịch hàng hóa là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường minh bạch và ổn định thị trường, đồng thời có thể trở thành cơ sở hình thành giá tham chiếu nếu được vận hành hiệu quả.

“Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, trong đó chú trọng công tác truyền thông để người chăn nuôi hiểu, tiếp cận và từng bước tham gia giao dịch qua sàn, qua đó hạn chế tình trạng bị ép giá, nâng cao tính chuyên nghiệp của thị trường”, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh trong quá trình chuẩn bị và triển khai thí điểm; đồng thời hướng dẫn các nội dung liên quan đến cơ chế, chính sách, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Việc thí điểm niêm yết và giao dịch thịt lợn trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong tổ chức lại thị trường mặt hàng thiết yếu này theo hướng minh bạch, hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Khi giá cả, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm được công khai rõ ràng, các chủ thể trong chuỗi ngành hàng – từ người chăn nuôi, doanh nghiệp đến thương lái và người tiêu dùng – đều có thể tiếp cận thông tin đầy đủ, góp phần hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường.

Nếu mô hình thí điểm tại TP. Hồ Chí Minh vận hành hiệu quả, đây sẽ là cơ sở quan trọng để mở rộng triển khai tại các địa phương khác, từng bước hình thành mặt bằng giá tham chiếu minh bạch cho thị trường thịt lợn, đồng thời góp phần ổn định cung – cầu và thúc đẩy phát triển bền vững chuỗi ngành hàng chăn nuôi trong thời gian tới.