Nhằm đẩy nhanh giải ngân bồi thường, giải phóng mặt bằng, ngành nông nghiệp và môi trường TP. Hồ Chí Minh xác định năm 2026 là thời điểm cần triển khai đồng bộ các giải pháp, huy động cả hệ thống chính trị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tạo mặt bằng sạch cho các dự án đầu tư.

Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh xác định công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có tính chất nhạy cảm, tác động trực tiếp đến quyền lợi và đời sống của người dân. Thành phố yêu cầu huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ cấp Thành phố đến cơ sở, đặc biệt là vai trò của chính quyền địa phương nơi có đất thu hồi, các tổ chức chính trị - xã hội và đội ngũ cán bộ khu phố.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu quyết liệt trong công tác giải ngân đầu tư công, trong đó bồi thường, giải phóng mặt bằng là khâu then chốt. Việc tuyên truyền, vận động người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của các dự án phát triển kinh tế - xã hội được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo sự đồng thuận, qua đó rút ngắn thời gian thực hiện và hạn chế phát sinh khiếu nại.

Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh chú trọng phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc thực hiện đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm công khai, minh bạch theo quy định pháp luật được xác định là yếu tố quyết định đến hiệu quả và tiến độ của từng dự án.

Một trong những giải pháp trọng tâm được nêu là tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Trường hợp vượt thẩm quyền, các đơn vị phải chủ động tham mưu, báo cáo UBND TP. Hồ Chí Minh xem xét, giải quyết dứt điểm, tránh để kéo dài gây ách tắc dự án. Việc triển khai theo phương châm “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền tiếp tục được quán triệt xuyên suốt.

Đối với năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các chủ đầu tư dự án nghiêm túc lập kế hoạch quản lý đầu tư ngay từ đầu, nhất là đối với các dự án trọng điểm. Tiến độ thực hiện từng khâu, từng bước cần được cụ thể hóa bằng sơ đồ Gantt, gắn với trách nhiệm kiểm soát thời gian theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản liên quan.

Cùng với đó, UBND phường, xã, đặc khu nơi có dự án được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, chủ đầu tư trong việc công khai đầy đủ thông tin về chính sách bồi thường, giá đất, nguồn gốc đất và tài sản trên đất. Việc bảo đảm dân chủ, công bằng, minh bạch nhằm tạo điều kiện để người dân giám sát, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất thu hồi.

Đáng chú ý, từ năm 2026, thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giá đất cụ thể được chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp phường, xã, đặc khu theo các nghị định mới của Chính phủ. Điều này đòi hỏi người đứng đầu chính quyền cơ sở phải tập trung chỉ đạo, kiểm tra thường xuyên, bảo đảm tiến độ thu hồi đất, bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công.

Ngoài ra, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, với quy định cụ thể về thời hạn thông báo thu hồi đất, được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các sở, ngành tính toán, bố trí thời gian và kế hoạch giao vốn bồi thường phù hợp, bảo đảm giải ngân hiệu quả trong năm kế hoạch.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh khẳng định, với sự chỉ đạo quyết liệt của Thành phố và sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong năm 2026 sẽ có chuyển biến rõ nét, góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn” đầu tư công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Theo báo cáo của Phòng Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh), tính đến cuối năm 2025, trên địa bàn Thành phố có 288 dự án sử dụng vốn bồi thường, với tổng vốn được giao hơn 60.325 tỷ đồng, trong đó đã giải ngân hơn 43.428 tỷ đồng, đạt gần 72%, còn lại hơn 16.896 tỷ đồng chưa giải ngân, chiếm khoảng 28% tổng vốn được giao. Nguyên nhân được các đơn vị xác định chủ yếu gặp phải những khó khăn, vướng mắc trong công tác thu hồi đất, lập và phê duyệt phương án bồi thường, cũng như sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.