Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh vừa đề xuất UBND Thành phố kiến nghị Chính phủ cho phép thí điểm mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport – DRT) tại một số khu vực phù hợp. Đây được xem là loại hình xe buýt cỡ nhỏ vận hành linh hoạt theo nhu cầu đi lại thực tế của người dân.

Theo đề xuất, DRT sẽ đóng vai trò là loại hình vận tải hành khách công cộng bổ trợ, kết nối chặng đầu – chặng cuối cho hệ thống xe buýt và đường sắt đô thị. Phạm vi thí điểm dự kiến tại các khu vực có nhu cầu đi lại lớn nhưng khả năng tiếp cận giao thông công cộng còn hạn chế như khu vực Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, trung tâm Thành phố và dọc các ga tuyến metro số 1.

Thời gian thí điểm dự kiến không quá 3 năm với quy mô nhỏ. Sau năm đầu triển khai, Sở Xây dựng sẽ đánh giá hiệu quả khai thác, khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại, mức độ kết nối với mạng lưới vận tải công cộng hiện hữu để hoàn thiện cơ chế vận hành và xem xét khả năng mở rộng mô hình.

Trong giai đoạn thí điểm, Thành phố kiến nghị áp dụng cơ chế quản lý, giá vé và hỗ trợ ngân sách tương tự xe buýt nhằm khuyến khích người dân sử dụng. Hoạt động điều hành, giám sát sẽ ứng dụng công nghệ số; hành khách có thể đặt chuyến thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh và kết nối liên thông với hệ thống giao thông công cộng của Thành phố.

DRT là loại hình vận tải hành khách công cộng vận hành linh hoạt theo nhu cầu thực tế trong một hành lang hoặc vùng dịch vụ đã được xác định và đăng ký trước. Khác với taxi hay xe hợp đồng, DRT vẫn có điểm đầu – cuối, danh sách điểm đón trả được công bố công khai và chịu sự quản lý của cơ quan Nhà nước. Tuy nhiên, lộ trình, vị trí điểm đón và lịch trình có thể điều chỉnh linh hoạt để phù hợp nhu cầu đi lại thực tế.

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, dù mạng lưới xe buýt hiện đã phủ phần lớn hệ thống giao thông đô thị, khả năng tiếp cận thực tế của người dân vẫn còn hạn chế, nhất là tại các khu dân cư mới, đường hẹp hoặc khu vực xa điểm dừng xe buýt. Vì vậy, Thành phố cần một loại hình vận tải bổ trợ linh hoạt, sử dụng phương tiện sức chứa nhỏ để tăng tính thuận tiện và thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng.

Mô hình DRT hiện đã được triển khai tại nhiều quốc gia như Hàn Quốc và Nhật Bản. Từ tháng 8/2025 đến nay, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp với Deloitte Tohmatsu Financial Advisory LLC nghiên cứu mô hình này trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản tài trợ./.

Tiến Lực