Chiều 14/9, tại Hội trường Thống Nhất, lãnh đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh đã có buổi gặp gỡ đặc biệt với khoảng 100 doanh nghiệp, tập đoàn lớn thế giới để nghe tư vấn, “hiến kế” về chiến lược tăng trưởng xanh, trong tiệc trà “CEO 100 Tea Connect”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh (HEF) năm 2023, với chủ đề “Tăng trưởng xanh - Hành trình hướng tới giảm phát thải ròng bằng 0” diễn ra từ ngày 13 - 17/9/2023.

Mở đầu buổi gặp gỡ, ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND Tp. Hồ Chí Minh đã nêu lên một số đặc điểm, tình hình cũng như những thách thức mà thành phố đang phải đối mặt.

Theo ông Phan Văn Mãi, Tp. Hồ Chí Minh là một đô thị lớn trên 10 triệu dân, là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ của Việt Nam. Thành phố luôn nỗ lực xây dựng môi trường sống tốt, làm việc thuận lợi, an toàn, hiệu quả cho người dân, doanh nghiệp của thành phố và doanh nghiệp bên ngoài đến với Tp. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, Tp. Hồ Chí Minh cũng đang đối diện với những thách thức như biến đổi khí hậu, ùn tắc giao thông, thiếu hụt nhân lực, tác động của tính chu kỳ trong phát triển kinh tế...

“Để ứng phó với những thách thức này, Tp. Hồ Chí Minh đang tái cơ cấu kinh tế; trong đó, xác định kinh tế xanh là động lực thúc đẩy tăng trưởng phát triển bền vững giai đoạn tới. Thành phố rất quyết tâm bằng việc nghiên cứu đề ra khung chiến lược phát triển xanh và cam kết bố trí đầy đủ nguồn lực để thực hiện, hướng tới phát triển bền vững và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”, ông Mãi chia sẻ.

Cụ thể, khung chiến lược phát triển xanh của thành phố đến năm 2030, tầm  nhìn năm 2050 xác định lấy người dân và doanh nghiệp thành phố làm trung tâm của chuyển đổi; đồng thời, xác định tập trung vào 4 nội dung như nguồn lực xanh gồm nguồn nhân lực trình độ cao, tài chính xanh và kết hợp hợp tác quốc tế; hạ tầng xanh gồm chuyển đổi năng lượng xanh, nước sạch và sử dụng tiết kiệm nguồn nước, tuần hoàn tài nguyên; hành vi xanh trong tiêu dùng xanh, giao thông xanh và xây dựng xanh; và các ngành nghề, lĩnh vực đi tiên phong thực hiện chuyển đổi xanh gồm sản xuất công nghệ cao, khởi nghiệp xanh, đổi mới sáng tạo, du lịch xanh, nông nghiệp xanh, thực phẩm xanh và xây dựng huyện Cần Giờ thành địa phương xanh.

Đại diện lãnh đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh bày tỏ rất mong được các tổ chức, CEO, chuyên gia tiếp tục góp ý để thành phố hoàn thiện và tổ chức thực hiện trong thời gian sớm nhất. Đặc biệt, trong cậu chuyện xây dựng thí điểm huyện Cần Giờ thành địa phương xanh, ông Phan Văn Mãi cho biết, Tp. Hồ Chí Minh mong muốn xây dựng Cần Giờ như địa phương tiên phong thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2035, trước 15 năm so với cam kết của Việt Nam với quốc tế.

Theo đó, thành phố sẽ tập trung xây dựng Cần Giờ ở các lĩnh vực giao thông xanh, các phương tiện giao thông trên địa bàn phải sử dụng nhiên liệu xanh, năng lượng xanh, xử lý rác thành điện phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt tại Cần Giờ; xây dựng Cần Giờ không phát thải nhựa, phát triển du lịch xanh tại Cần Giờ và thí điểm tín chỉ carbon với rừng Cần Giờ trở thành tiềm năng, lợi thế của huyện này.

Về vấn đề tín chỉ carbon, Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế chính sách đặc thù phát triển Tp. Hồ Chí Minh cho phép Tp. Hồ Chí Minh được thí điểm giao dịch tín chỉ carbon. Theo lãnh đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh, đây là vấn đề mới nên rất cần được tư vấn từ các tổ chức, chuyên gia, doanh nghiệp về pháp lý, mô hình thí điểm cũng như cách làm để có thể tận dụng tốt cơ chế này cho quá trình tăng trưởng xanh thời gian tới…

“Hành trình vạn dặm bắt đầu từ bước chân đầu tiên. Chúng tôi tin rằng, chúng ta có mặt ở đây và đang đi bước đi đầu tiên đó. Tp. Hồ Chí Minh mong được nghe đề xuất, sáng kiến cụ thể từ các vị đại biểu và mong tiếp tục hợp tác trong hành trình xanh hướng đến tương lai, phát triển bền vững”, Chủ tịch UBND Tp. Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi bày tỏ.

Lãnh đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố sẽ có lộ trình triển khai thực hiện cũng như sẽ nghiên cứu chính sách để đồng hành với doanh nghiệp, người dân trong chuyển đổi xanh; nâng cao nhận thức của người dân…

Đề cập đến một số nỗ lực trong quá trình chuyển đổi xanh đang triển khai thực hiện trên địa bàn, lãnh đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố hiện đang tập trung cải thiện môi trường sống cho người dân. Cụ thể, về xử lý nước thải, dự kiến đến cuối năm nay thành phố thu gom xử lý nước thải đạt 37%. Theo lộ trình đến 2026 sẽ xử lý 67%, đồng thời bổ sung thêm các dự án mới để phấn đấu đến 2027-2028 sẽ thu gom xử lý nước thải đạt 100%.

Đối với vấn đề rác thải, hiện công nghệ chôn lấp là chính, công nghệ tiên tiến chỉ chiếm hơn 10%. Tuy nhiên Tp. Hồ Chí Minh xác định chỉ duy trì chôn lấp đến cuối năm 2025, sau đó chỉ cho phép xử lý bằng các công nghệ khác và xử lý lượng rác đang chôn lấp hiện nay bằng công nghệ tiên tiến, ít gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, Tp. Hồ Chí Minh cũng đang có chương trình chỉnh trang đô thị, cải thiện hệ thống kênh rạch của thành phố như Kênh rạch Xuyên Tâm, Tham Lương – Bến Cát, Kênh Tẻ…. phấn đấu từ nay đến 2025 sẽ có một số công trình hoàn thành.

Tại buổi gặp gỡ, lãnh đạo các tổ chức quốc tế cũng như nhiều doanh nghiệp, tập đoàn bày tỏ cam kết sẽ đồng hành cùng Việt Nam nói chung và Tp. Hồ Chí Minh nói riêng hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050; đồng thời đưa ra một số khuyến nghị để Tp. Hồ Chí Minh có thể áp dụng trong quá trình chuyển đổi xanh.

Theo ông Ricardo Valente, Ủy viên hội đồng Thành phố về kinh tế và tài chính Tp. Porto (Bồ Đào Nha), hiện nay vấn đề tăng trưởng xanh không chỉ được xem là một hoạt động, mà là điều bắt buộc phải thực hiện, không có con đường nào khác và phải được xem là động lực phát triển của nền kinh tế thành phố.

Ông Ricardo Valente cho rằng, để phát triển hiệu quả tăng trưởng xanh cần tạo ra một tinh thần kinh doanh tuần hoàn; đặt ra thử thách để các doanh nghiệp đáp ứng được những yêu cầu của chính quyền, nhất là các doanh nghiệp khởi nghiệp (xử lý nước, năng lượng…). Đồng thời, cần có chính sách tài khóa và có cơ chế khuyến khích để người dân, doanh nghiệp chuyển đổi sang các sử dụng, sản xuất các sản phẩm xanh…

Ông Gabor Fluit, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tại Việt Nam cho biết, các thỏa thuận xanh của Liên minh châu Âu, hay Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đều hướng đến mục tiêu Net Zero vào 2050. Phía Euro Charm mong muốn hỗ trợ thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ mô hình, xây dựng năng lực cho các dự án; từ đó giúp Tp. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm xuất khẩu cho EU…

Theo ông Gabor Fluit, trong thời gian tới, Euro Charm sẽ có một số hoạt động để doanh nghiệp có thể triển khai các thỏa thuận xanh của châu Âu, qua đó thúc đẩy quan hệ hai bên và cũng giúp Việt Nam đạt mục tiêu phát triển bền vững…/.