Trước những diễn biến phức tạp của tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất không phù hợp quy hoạch trên địa bàn trong thời gian qua, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh đã có chỉ đạo, triển khai các giải pháp nhằm không để phát sinh các "điểm nóng" về vi phạm trật tự xây dựng, nhất là trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp vừa đi vào vận hành.

Vào thời điểm trước và sau khi chính quyền cấp phường, xã, đặc khu mới địa vào hoạt động, địa bàn phường Phước Thắng được chú ý khi tình trạng vi phạm trật tự xây dựng có diễn biến phức tạp. Theo thống kê của UBND phường Phước Thắng, tính đến ngày 17/7, phường đã phát hiện tổng cộng 120 công trình vi phạm; trong đó, có 112 trường hợp xảy ra trước ngày 1/7. Sau khi các cơ quan chức năng vào cuộc xử lý, đã có 110 công trình người dân chủ động tháo dỡ và cơ quan chức năng xử lý. Hiện, còn 10 công trình đang được địa phương hoàn thiện thủ tục, quy trình xử lý theo quy định.

Cùng với đó, tại một số địa phương của TP. Hồ Chí Minh trước và sau hợp nhất, tình trạng vi phạm xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất không phù hợp quy hoạch vẫn còn có diễn biến phức tạp. Điển hình như: tại phường Thới An vừa xuất hiện nhiều công trình xây dựng (nhà ở) xây dựng không phép. Một số công trình ở đây được người dân phản ánh xây dựng nằm ven kênh rạch, đất quy hoạch giao thông và cây xanh.

Nhận định về nguyên nhân của tình trạng vi phạm xây dựng hiện nay, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh chỉ rõ, nhiều khu vực có quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất thiếu tính khả thi, gây khó khăn cho công tác điều hành, quản lý. Cùng với đó, việc phối hợp giữa các cơ quan, địa phương còn hạn chế, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm chưa nghiêm túc, triệt để; thậm chí, đã xuất hiện trường hợp cán bộ, công chức vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý đất đai và xây dựng; việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật xây dựng, đặc biệt là các quy định mới, chưa được triển khai đầy đủ và đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước.

Liên quan đến vấn đề này, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo UBND các phường, xã, đặc khu chủ động kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong hoạt động đầu tư xây dựng, không để xảy ra các "điểm nóng" về trật tự xây dựng; không để xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị, dẫn đến các trường hợp vi phạm không được kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời; không hợp thức hóa sai phạm.

Về lâu dài, TP. Hồ Chí Minh sớm công khai minh bạch các điều kiện được miễn giấy phép xây dựng; rà soát, đề xuất phân cấp, ủy quyền và bổ sung quy chế phối hợp với UBND cấp xã nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trật tự xây dựng.

Trước diễn biến phức tạp của vấn đề này, Thường trực Thành ủy TP. Hồ Chí Minh cũng đã có văn bản chỉ đạo và yêu cầu các sở ngành và địa phương cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát, kiên quyết xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm hoặc bao che, tiếp tay cho vi phạm. Các cấp ủy, tổ chức Đảng và chính quyền phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về đất đai, quy hoạch, xây dựng và phát triển nhà ở. Mỗi đảng viên phải cam kết không vi phạm pháp luật trong các lĩnh vực này.

"Đây sẽ là căn cứ để đánh giá năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ và là tiêu chí quan trọng phục vụ công tác chuẩn bị nhân sự cho Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 – 2030", Thường trực Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Có thể nói, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng với nhiều giải pháp đồng bộ, tình trạng vi phạm trong trật tự xây dựng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh sớm được xử lý dứt điểm, đưa hoạt động xây dựng đi vào nề nếp, đảm bảo mỹ quan đô thị và phát triển nhà ở đúng theo quy định của pháp luật.