TP. Hồ Chí Minh khơi thông dòng vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

TP. Hồ Chí Minh đang tăng tốc đầu tư hạ tầng và tháo gỡ các dự án tồn đọng nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ vốn còn hạn chế cùng sự chững lại của một số động lực truyền thống đang khiến mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 đối mặt nhiều áp lực.

Áp lực từ bài toán hấp thụ vốn

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 1,18 triệu tỷ đồng, tương đương 30% GRDP; trong đó, vốn khu vực nhà nước dự kiến đạt 179.478 tỷ đồng, chiếm 15%; khu vực ngoài nhà nước khoảng 792.622 tỷ đồng, chiếm 67%; còn lại là khu vực FDI khoảng 207.900 tỷ đồng, tương ứng 18%.

Trong những tháng đầu năm, một số chỉ số kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho mục tiêu huy động vốn và tăng trưởng cao của thành phố.

Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, trong 4 tháng đầu năm, thành phố thu ngân sách đạt hơn 40% dự toán, còn thu hút FDI tăng 127% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, chỉ trong vài tháng đầu năm, TP. Hồ Chí Minh đã khởi công 10 dự án hạ tầng chiến lược với tổng vốn gần 520.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 20 tỷ USD. Quy mô này gấp hơn 3 lần kế hoạch đầu tư công năm nay của thành phố.

Song song với việc thúc đẩy đầu tư mới, thành phố cũng cơ bản tháo gỡ vướng mắc cho 838/838 dự án tồn đọng với tổng mức đầu tư hơn 206.000 tỷ đồng và diện tích trên 17.000 ha, qua đó góp phần khơi thông nguồn lực lớn cho nền kinh tế.

Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư và tháo gỡ các dự án tồn đọng đang góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp vào khả năng cải thiện thủ tục hành chính và năng lực triển khai dự án của thành phố.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn nằm ở việc khởi công dự án mà là khả năng giải ngân và hấp thụ vốn của nền kinh tế.

"10 dự án với tổng vốn 520.000 tỷ đồng là tín hiệu tích cực, nhưng quan trọng hơn là phải đẩy nhanh tiến độ triển khai và giải ngân. Khi dòng tiền thực sự đi vào nền kinh tế thì mới có thể tạo hiệu ứng lan tỏa cho tăng trưởng", ông Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh tại hội nghị kinh tế - xã hội cuối tuần qua.

Theo ông Dinh, các sở ngành cần đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, định giá đất và tháo gỡ thủ tục hành chính để dự án có thể triển khai thực chất.

Dữ liệu của Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho thấy, giải ngân vốn đầu tư công trong 4 tháng đầu năm mới đạt 10,5% kế hoạch giao. Trong khi đó, tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn đến cuối tháng 4/2026 ước đạt hơn 5,38 triệu tỷ đồng, tăng 3,3% so với cuối năm 2025.

Dù TP. Hồ Chí Minh là địa bàn có quy mô vốn đầu tư công và tín dụng lớn nhất cả nước (chiếm khoảng 30%), nên mức tăng tuyệt đối là rất lớn. Tuy nhiên, việc cả hai chỉ tiêu này đều thấp hơn so với mức bình quân chung cả nước cũng phần nào phản ánh khả năng hấp thụ vốn trên địa bàn còn khá yếu.

Áp lực khơi thông dòng vốn càng lớn hơn khi nhiều động lực tăng trưởng truyền thống của TP. Hồ Chí Minh đang có dấu hiệu suy yếu.

Theo ông Trần Phước Tường, Phó Trưởng Thống kê TP. Hồ Chí Minh, dù GRDP quý I tăng 8,27%, mục tiêu tăng trưởng hai con số vẫn là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục bất ổn, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến chi phí logistics và năng lượng gia tăng.

Ông Tường cho biết, các lĩnh vực tiêu dùng và dịch vụ đã xuất hiện dấu hiệu chững lại. Các ngành lưu trú, ăn uống và lữ hành tăng trưởng thấp hơn cùng kỳ do thiếu các sự kiện lớn tạo lực kéo như năm trước.

Động lực xuất khẩu cũng suy yếu rõ rệt. Sau 4 tháng, xuất khẩu của TP. Hồ Chí Minh chỉ tăng 4,3%, nhập khẩu tăng 8,1%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng lần lượt 19,7% và 28,7% của cả nước.

Ở lĩnh vực đầu tư, dù số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh và dòng vốn FDI tiếp tục cải thiện, chất lượng thu hút đầu tư vẫn là vấn đề đáng lưu ý. TP. Hồ Chí Minh hiện dẫn đầu cả nước về số lượng dự án FDI nhưng quy mô vốn bình quân chỉ khoảng 1,5 triệu USD/dự án, thuộc nhóm thấp nhất trong 20 địa phương thu hút đầu tư lớn.

Kỳ vọng mở thêm dư địa vốn từ Trung tâm Tài chính quốc tế

Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng từ các động lực truyền thống có dấu hiệu chững lại, việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp trở thành yêu cầu cấp thiết đối với TP. Hồ Chí Minh.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, là khả năng tiếp cận vốn ngày càng khó khăn.

Theo ông Hòa, việc thúc đẩy các dự án quy mô lớn thời gian qua khiến nhu cầu vay vốn từ hệ thống ngân hàng tăng mạnh, tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất. Trong khi đó, cơ chế thanh toán sau nghiệm thu trong đầu tư công cũng khiến nhiều nhà thầu phải tiếp tục vay vốn ngân hàng để triển khai dự án, qua đó thu hẹp thêm "room" tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

"Chúng tôi kỳ vọng rằng với sự ra đời và vận hành quyết liệt của mô hình trung tâm tài chính, Việt Nam có thể hình thành được một thị trường vốn đúng nghĩa. Khi đó, doanh nghiệp lớn nên huy động vốn qua thị trường vốn, còn tín dụng ngân hàng cần ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vì nhóm này rất khó phát hành trái phiếu hay tiếp cận thị trường vốn", ông Nguyễn Ngọc Hòa nói.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) sẽ tạo thêm kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, qua đó giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, mở rộng đầu tư.

Để tạo thêm dư địa huy động vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh đề án xây dựng VIFC-HCMC.

Tại buổi làm việc với Đoàn công tác của Quốc hội ngày 15/4, UBND TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Thủ tướng phân cấp cho UBND TP. Hồ Chí Minh và UBND TP. Đà Nẵng phê duyệt quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế nhằm chủ động triển khai và sớm đưa mô hình vào vận hành.

Thành phố cũng đề xuất giao Hội đồng điều hành cấp Trung ương thành lập cơ quan giám sát Trung tâm Tài chính quốc tế nhằm bảo đảm tính độc lập, khách quan và hiệu quả trong công tác quản lý, giám sát tài chính.

Đồng thời, TP. Hồ Chí Minh kiến nghị cho phép phát hành toàn bộ trái phiếu chính quyền địa phương thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế, thay vì chỉ giới hạn ở trái phiếu xanh; đồng thời cho phép ủy quyền cho Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP. Hồ Chí Minh tổ chức phát hành trái phiếu theo quy định nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn và tăng tính chủ động cho thành phố.

UBND TP. Hồ Chí Minh cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan sớm hoàn thiện cơ chế vận hành, quản lý vốn và giám sát tài chính để Trung tâm Tài chính quốc tế có thể sớm đi vào hoạt động thực chất, tạo thêm kênh dẫn vốn cho nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP. Hồ Chí Minh không chỉ cần thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu mà còn phải khơi thông mạnh hơn cho khu vực doanh nghiệp thông qua mặt bằng lãi suất hợp lý và dòng vốn ổn định. Tuy nhiên, về dài hạn, tăng trưởng của thành phố không thể tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư và tín dụng mà cần thêm các động lực mới từ cải cách thể chế và tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển./.