TP. Hồ Chí Minh chưa khai thác hết tiềm năng kinh tế đêm

Đây là nhận định được các chuyên gia, nhà quản lý nêu ra tại Tại tọa đàm: “Kinh tế đêm, động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế TP. Hồ Chí Minh”, do Báo Tuổi trẻ và Hiệp hội Ẩm thực TP. Hồ Chí Minh tổ chức chiều 25/3.

Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS Đinh Tiên Minh, Khoa Kinh doanh Quốc tế và Marketing (Trường Kinh doanh UEH – Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, kinh tế đêm chỉ các hoạt động kinh tế, văn hóa diễn ra từ 6h tối đến 6h sáng, là khái niệm phổ biến, cũng là điểm nhấn tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Kinh tế đêm không  chỉ được xem là hoạt động mở cửa muộn để bán hàng, mà còn là một hệ sinh thái trải nghiệm đô thị, bao gồm cả quy hoạch không gian, thiết kế trải nghiệm, an ninh, giao thông đêm, quản lý môi trường, hoạt động văn hóa và sức hấp dẫn thương hiệu. Như vậy, phát triển kinh tế đêm không chỉ là bài toán thương mại mà còn là bài toán tổ chức đời sống đô thị hiện đại.

Theo PGS. TS Đinh Tiên Minh, TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế, thương mại dịch vụ sôi động nhất cả nước, nhịp sống đô thị hiện đại, sức mua cao, nhu cầu giải trí lớn, có nhiều tài nguyên du lịch, văn hóa, nghệ thuật, hội tụ tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế đêm. Tuy nhiên, hiện nay kinh tế đêm tại thành phố vẫn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch tổng thể và sự liên kết giữa các ngành.

“Hiện nay các sản phẩm kinh tế đêm vẫn còn đơn điệu, thiếu tính đặc trưng, không thu hút được du khách; quy hoạch thiếu động bộ, không có không gian riêng và thiếu liên kết chức năng, từ đó dẫn đến tiềm năng lớn nhưng không phát huy được. Chưa kể, hiện việc phát triển kinh tế đêm đang thiếu đầu mối điều phối, tư duy phát triển chưa mở, khó tạo đột phá và khơi thông tính sáng tạo trong các sản phẩm kinh tế đêm”, PGS. TS Đinh Tiên Minh cho biết.

Ở góc độ công ty lữ hành, ông Võ Việt Hòa, Giám đốc Khối Du lịch Quốc tế, Công ty TNHH MTV Dịch vụ lữ hành Saigontourist, du khách rất hứng thú với các trải nghiệm du lịch về đêm tại TP. Hồ Chí Minh. Đơn vị cũng đã phối hợp triển khai các chuyến đi ăn, đi dạo về đêm  cho du khách, nhưng gặp khó khăn về vấn đề an ninh.

“Các tour này nếu kéo dài qua đêm thì vấn đề đảm bảo an ninh cho du khách là một bài toán. Vì vậy chúng tôi mong muốn trong quy hoạch phát triển kinh tế đêm của thành phố cần chú trọng đến đảm bảo an ninh, đồng thời quy hoạch giao thông hợp lý, thuận tiện cho việc di chuyển giữa các sản phẩm du lịch, từ đó mới có được những sản phẩm hoàn thiện phục vụ du khách”, ông Hòa cho biết.

Gợi mở các giải pháp thúc đẩy kinh tế đêm trở thành động lực tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vietravel, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam cho biết: Khái niệm kinh tế đêm đã được nhắc đến từ rất lâu nhưng cho đến nay vẫn là còn mới mẻ tại TP. Hồ Chí Minh, cho thấy sự lãng phí rất lớn về nguồn lực.

Trong bối cảnh hiện nay, nếu khai thác và phát triển đúng hướng, kinh tế đêm sẽ mở ra một góc phát triển mới trong không gian kinh tế thành phố. Theo đó, thành phố cần lấy yếu tố văn hóa làm lợi thế cạnh tranh, định vị được những vùng, trục phát triển, những giá trị cụ thể để khai thác, nâng tầm và thu hút du khách.

Ngoài ra, các đại biểu đề xuất TP. Hồ Chí Minh cần xây dựng chiến lược phát triển bài bản, ngoài việc quy hoạch các khu vực chuyên biệt dành cho kinh tế đêm, kết hợp giữa thương mại, ẩm thực, văn hóa và giải trí, thành phố nên thí điểm kéo dài thời gian hoạt động tại một số khu vực trọng điểm, đi kèm với cơ chế quản lý linh hoạt. Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng giao thông ban đêm, tăng cường chiếu sáng, đảm bảo an ninh trật tự và vệ sinh môi trường cũng được xem là yếu tố then chốt.

Thành phố cũng cần khuyến khích doanh nghiệp sáng tạo sản phẩm mới, mang bản sắc riêng, gắn với văn hóa địa phương để thu hút du khách. Cơ chế chính sách cần được hoàn thiện theo hướng thông thoáng hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia phát triển kinh tế đêm, đồng thời vẫn đảm bảo quản lý hiệu quả.

PGS. TS Đinh Tiên Minh cho rằng, hiện nay kinh tế về đêm của TP. Hồ Chí Minh sôi động nhưng còn thiếu bản sắc. Để tạo dựng được điểm riêng có, khác biệt, thu hút và giữ chân du khách đến TP. Hồ Chí Minh, thành phố cần phát huy được nét đặc sắc từ ẩm thực đường phố đến những trải nghiệm sông nước, sự sôi động trẻ trung từ không khí hội hè cũng là điểm nhấn trong kinh tế đêm của thành phố.

“Kinh tế đêm của TP. Hồ Chí Minh cần mang tính đa trải nghiệm, phù hợp văn hóa và đa dạng về lựa chọn, với tư duy và cách làm mới, có chiều sâu, tạo sự khác biệt và gây ấn tượng tốt với du khách, để họ đến một lần và muốn trở lại để trải nghiệm tất cả những điều đó”,  PGS. TS Đinh Tiên Minh chia sẻ.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết chủ trương phát triển kinh tế đêm đã được định hướng xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, nhưng khi đi vào triển khai thực tế lại nảy sinh "nút thắt" hàng đầu ở khâu tổ chức thực hiện.

Hiện TP. Hồ Chí Minh chưa xác định rõ cơ quan đóng vai trò chịu trách nhiệm điều phối chung các hoạt động kinh tế đêm, dù đã có những phân công bước đầu, cơ chế vận hành vẫn thiếu rõ ràng và chưa phát huy hiệu quả, dẫn đến tình trạng các đề xuất, sáng kiến từ doanh nghiệp và địa phương chưa được triển khai đồng bộ.

Một trong những bất cập lớn được chỉ ra là hệ thống quy định pháp lý hiện hành chưa phân định rõ ràng giữa hoạt động kinh tế ban ngày và ban đêm. Các lĩnh vực đặc thù của kinh tế đêm như ẩm thực, giải trí, đặc biệt là hoạt động phục vụ đồ uống có cồn, hiện vẫn đang chịu sự điều chỉnh bởi các quy định chung, vốn được thiết kế cho hoạt động ban ngày...

“Phát triển kinh tế đêm là một trong những giải pháp thúc đẩy tiêu dùng, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số  của thành phố. Chúng tôi đã nhìn thấy những khó khăn trong phát triển kinh tế đêm, sẽ tiếp tục nghiên cứu để có những chương trình, giải pháp phù hợp tháo gỡ nút thắt, thúc đẩy phát triển kinh tế đêm, góp phần phát triển kinh tế TP. Hồ Chí Minh”, ông Nguyễn Nguyên Phương chia sẻ.