Cộng đồng doanh nghiệp ngành tôm đã cố gắng duy trì thị trường, nỗ lực phục hồi sản xuất trong nước để có thể đi qua giai đoạn tác động từ nhiều yếu tố lạm phát, biến động chính trị, nhiên liệu và cước phí vận chuyển.

Theo thống kê của Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu tôm năm 2022 ước đạt 4,3 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2021.

* Giữ ổn định dù khó thu lời

Trong năm 2022 diễn ra nhiều biến cố từ việc ứng phó hậu dịch bệnh COVID-19, biến động giá cước vận chuyển, giá nhiên liệu, đặc biệt là lạm phát kinh tế ở một số thị trường lớn trên thế giới đã đè nặng lên nhu cầu của người tiêu dùng. Trong khi đó, con tôm được coi là một trong những mặt hàng thực phẩm xa xỉ mà người tiêu dùng cần gia giảm trong tình thế khó khăn. Điều này đã tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp ngành chế biến và xuất khẩu tôm Việt Nam.

Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần thực phẩm Sao Ta chia sẻ, trong thời điểm lạm phát tăng cao tại Mỹ và châu Âu, hoạt động tiêu thụ ở các thị trường lớn của Sao Ta gặp khó khăn lớn, đồng tiền ngoại tệ mất giá trong khi chi phí bán hàng quá lớn. Trong thời điểm này, tỷ giá đồng yên và đồng euro so với đồng tiền Việt Nam giảm lần lượt 16% và 12%, làm cho nguồn ngoại tệ thu về từ bán hàng không nhiều như trước.

Cùng với đó, giá cước vận chuyển cũng là một trong những yếu tố tính vào giá thành sản phẩm. Riêng ở thị trường châu Âu, cước tàu tăng lên giá “trên trời”, chi phí đầu vào sản xuất đều tăng cao trong khi tiêu thụ giảm vì suy thoái kinh tế nên Sao Ta bán hàng gần như hòa vốn.

Mặc dù vậy, Sao Ta đã nỗ lực hết sức để giữ thị trường. Nhiều hợp đồng bán hàng cũng đã ký và khách hàng châu Âu trước nay vẫn giữ cam kết khá tốt. Với biến động thị trường nên nguồn hàng giao chậm, khách hàng nhập khẩu cũng thông cảm trước những biến cố này. Sao Ta đã duy trì tại thị trường khó tính châu Âu bằng cách nhắm đến hệ thống phân phối cao cấp với các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như tôm luộc, tôm bao bột.

Bên cạnh việc giữ thị trường châu Âu, doanh nghiệp cũng phải có chiến lược bán hàng để giữ nhiều thị trường khó tính khác, vượt qua giai đoạn khó của năm 2022, mang về nguồn kim ngạch như mong đợi của toàn ngành tôm.

Ông Nguyễn Văn Khải, thành viên HĐQT Công ty cổ phần thực phẩm Sao Ta cho biết, thị trường Nhật Bản là một trong những thị trường khó tính mà nhiều doanh nghiệp e ngại khi xuất khẩu hàng hóa sang đây. Tuy nhiên, thị trường này lại ưa chuộng các dòng sản phẩm tôm chế biến sâu, chế biến tỉ mỉ.

Đây là lợi thế của các doanh nghiệp ngành tôm Việt, mà các doanh nghiệp chế biến tôm của Ecuadore và Ấn Độ khó cạnh tranh được. Mặc dù tỷ giá yên/VND giảm 16% nhưng tính ra bán hàng ở Nhật Bản lợi thế hơn do cước tàu rẻ, chỉ 4.000 - 5.000 USD/container. Điều này không làm tăng giá bán “ảo” bởi cước tàu cũng phải cộng vào chi phí giá bán, có thể bù đắp phần nào việc đồng yên Nhật mất giá.

Ngoài ra, Sao Ta có lợi thế về sản phẩm chế biến tỉ mỉ, do đó, Nhật Bản chiếm tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất trong số các thị trường của Sao Ta 2 năm nay. Tuy nhiên, không vì lợi thế ngành hàng, Sao Ta vẫn có chiến lược giảm giá sản phẩm tôm chế biến sâu, bởi người tiêu dùng Nhật Bản cũng rơi vào vòng xoáy lạm phát kinh tế chung toàn cầu, đều có xu hướng thắt chặt chi tiêu. Vì vậy, để kích cầu tiêu dùng, doanh nghiệp cũng có thể trụ vững tại thị trường này, bắt buộc phải có chiến lược về giảm giá.

* Bền bỉ và chủ động đi đến thắng lợi

Sở dĩ con tôm Việt có thể thắng lợi với kim ngạch mang về ước đạt 4,3 tỷ USD trong năm nay, là vì cộng đồng doanh nghiệp đã có sự bền bỉ trong việc giữ thị trường, chủ động ứng phó với những khó khăn, dự đoán được khó khăn và đồng lòng thực hiện chiến lược phù hợp trong bán hàng.