Ngày 2/11, tại Tp. Hồ Chí Minh, Hội đồng APEC Tư vấn Kinh doanh và Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam phối hợp tổ chức Hội thảo APEC về Nâng cấp MSMEs (doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa) cận tài chính trong thời đại kỹ thuật số.

Đây là hoạt động trong khuôn khổ Dự án “Nâng cấp MSMEs cận tài chính trong một Digital Age (thời đại kỹ thuật số)”.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã tập trung thảo luận về chuỗi cung ứng tài chính, dịch vụ tài chính trong liên kết giữa các công ty đầu tư nước ngoài và những nhà cung cấp nội địa.

Theo ông Michael Bickers, Giám đốc điều hành BCR Publishing Ltd, tài trợ tài chính chuỗi cung ứng có thể hiểu là hình thức tài trợ tài chính chuỗi cung ứng trước khi nhận hàng – bao thanh toán (factoring).

Hiện nay, đã có những nỗ lực tài trợ chuỗi cung ứng xuyên biên giới nhằm hạn chế quy trình thực hiện thủ tục hành chính phức tạp cũng như thời gian chờ đợi nhờ vào sự phát triển của công nghệ số hoá.

Công nghệ tạo ra sức ảnh hưởng và cải thiện đáng kể, cho phép khởi động một chương trình tài trợ tài chính chuỗi cung ứng thuận lợi, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng tiếp cận nhanh chóng hơn, trong khi trước đây việc này rất khó khăn. Bởi quy mô của các doanh nghiệp nhỏ và vừa hạn chế.

Thống kê tại Việt Nam, có nhiều đơn vị cho vay, công ty dẫn đầu, người mua, nhà cung cấp và nhà cung cấp dịch vụ bắt đầu tham gia nghiêm túc vào hoạt động kinh doanh và tài trợ tài chính chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, thách thức đối với tài trợ tài chính chuỗi cung ứng hiện nay là môi trường đầu tư kinh doanh, kiến thức, kinh nghiệm, giải pháp công nghệ… trong việc số hóa tài chính thương mại và chuỗi cung ứng trong khu vực, cũng như thị trường toàn cầu.

Đồng thời, có những chính sách hưởng lợi cho các tài trợ tài chính chuỗi cung ứng như tài chính doanh nghiệp nhỏ và vừa, tài chính nông thôn, tham gia vào chuỗi giá trị khu vực.

Nền kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn thì vấn đề phổ biến được quan tâm là chuỗi cung ứng, tài trợ cho quá trình liên kết giữa Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động bắt kịp những thay đổi trong thị trường khu vực. Tuy nhiên, mối qua hệ giữa doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết để hỗ trợ họ tham gia tốt hơn vào chuỗi.

Đơn cử, ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trong nhiều năm Việt Nam đã và đang thực hiện một kế hoạch chiến lược để phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước, với mục tiêu đáp ứng 70% nhu cầu trong năm 2030.

Trong đó, các Bộ, ngành thực hiện nhiều biện pháp liên kết doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài với các nhà cung cấp, doanh nghiệp nhỏ và vừa địa phương.

Mặt khác, sự tham gia ngày càng nhiều hệ thống ngân hàng, không chỉ dừng lại ở khía cạnh tài trợ tài chính chuỗi cung ứng mà còn có sự tham gia đầu tư hạ tầng.

Điều này, cho thấy công nghệ đã thúc đẩy sự thay đổi, cải thiện nhận thức và mang lại cơ hội phát triển thị trường.

Trong đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô hạn chế, được hỗ trợ nhiều hơn và giảm tình trạng thực hiện nhiều thủ tục hành chính.

Còn ông Jinchang Lai, chuyên gia Ngân hàng Thế giới cho rằng, trong việc thúc đẩy thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng, vai trò của Chính phủ vô cùng quan trọng, vì tài trợ tài chính chuỗi cung ứng là một loạt sản phẩm phong phú hình thức chứ không phải một sản phẩm.

Hiện tại nhiều quốc gia, các Chính phủ đã tham gia vào thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng, để nâng cao năng lực cạnh tranh chuỗi cung ứng nội địa, nhất là tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, một số quốc gia quan ngại dòng tiền đổ vào nền kinh tế ảo như đầu từ bất động sản, chứng khoán… nên việc thúc đẩy thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng cũng là giải pháp đẩy mạnh dòng vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần tăng trưởng kinh tế.

Đối với Việt Nam, tài trợ tài chính chuỗi cung ứng cũng là thị trường quan trọng cần có những sáng kiến và chính sách cụ thể thúc đẩy hoạt động này.

Đặc biệt, Chính phủ cần đưa ra những quy định và hướng dẫn cụ thể để tạo nền tảng cơ sở pháp lý cho các đơn vị như ngân hàng hay nhiều thành phần kinh tế tham gia tài trợ tài chính chuỗi cung ứng.

Mặt khác, khó khăn lớn của Việt Nam là cần sự đồng thuận của các Bộ, ngành và nhiều đơn vị tham gia một cách đồng bộ để tạo điều kiện thuận lợi phát triển thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng.

Ở góc độ ngân hàng, bà Vương Thị Huyền, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần quốc tế Việt Nam (VIB) cho hay, thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng tại Việt Nam còn khiêm tốn, do đó cần giải pháp để thúc đẩy hoạt động này, nhất là tập trung vào đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong đó, có thể kể đến thách thức là làm sao tạo ra việc sinh lợi bằng việc giảm chi phí vận hành, ứng dụng công nghệ để kết nối doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ngoài ra, thị trường ngày càng biến động và rủi ro, nên không chỉ các hệ thống ngân hàng mà Chính phủ và Bộ, ngành cần có các chương trình tập huấn, nâng cao năng lực và hỗ trợ doanh nghiệp có hồ sơ tài chính với sự bảo chứng của cơ quan chức năng để tạo niềm tin cho đối tác.

Các hệ thống ngân hàng luôn sẵn sàng cung ứng giải pháp tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; trong đó nếu doanh nghiệp, ngân hàng và cơ quan quản lý Nhà nước có sự kết nối tốt thì thị trường tài trợ tài chính chuỗi cung ứng sẽ thuận lợi và đa dạng sản phẩm hỗ trợ.

Một số chuyên gia nhấn mạnh, tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trong đó có Việt Nam, một số loại nền tảng tài chính điện tử được chứng minh là có giá trị để tăng cường mối liên hệ giữa các thành viên chuỗi cung ứng và tăng khả năng thu hút các nhà cung cấp dịch vụ tài chính.

Đây là xu hướng sẽ tạo động lực hỗ trợ phát triển đạt được số lượng và nâng cao chất lượng doanh nghiệp theo mục tiêu mà Chính phủ Việt Nam đã đề ra trong một vài năm tới./.