Tốc độ tăng trưởng của kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm thấp nhất trong  suốt giai đoạn 2011-2023, chỉ cao hơn so với năm 2020 – năm bị ảnh hưởng nặng nề của dịch COVID-19.

Mức tăng trưởng này cho thấy kinh tế Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức.

Tuy vậy, với sự điều hành sát sao của Chính phủ, các bộ ngành, các địa phương, kinh tế Việt Nam vẫn có động lực để có thể đạt được mức tăng trưởng cao trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế toàn cầu.

Để có cái nhìn rõ hơn về khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2023, Phóng viên BNEWS/TTXVN đã có cuộc trao đổi với TS Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

BNEWS: Nếu phân tích về các nguyên nhân khiến tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa như kỳ vọng, theo bà đâu là nguyên nhân chủ yếu?

TS Trần Thị Hồng Minh: 6 tháng đầu năm 2023 là khoảng thời gian khó khăn của kinh tế không chỉ với kinh tế Việt Nam mà cả thế giới. Mặc dù vậy, kinh tế Việt Nam vẫn đạt được thành tích đáng khích lệ, quý II tăng hơn quý I. Trong đó có một số ngành lĩnh vực tăng tốt như ngành nông nghiệp, tăng tới trên 3%.

Tuy nhiên, chúng ta thấy rằng tăng trưởng 6 tháng chưa như kỳ vọng và khá thấp trong giai đoạn hơn 10 năm trở lại đây. Điều này là do những khó khăn, thách thức cả bên trong và bên ngoài. Cụ thể, về khó khăn bên ngoài, cuộc xung đột Nga – Ukraina kéo dài dẫn đến nhiều khó khăn, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này khiến nhu cầu nhập khẩu của các thị trường chính, thị trường lớn của Việt Nam bị sụt giảm. Vì vậy dẫn đến hệ lụy các doanh nghiệp trong các lĩnh vực đều bị giảm đơn hàng, ảnh hưởng đến xuất khẩu.

Về những khó khăn do nội tại nền kinh tế, mặc dù thời gian qua Chính phủ đã có nhiều cố gắng để xây dựng một một thể chế luật pháp tốt, môi trường đầu tư kinh doanh tốt, nhưng trong thực tế vẫn còn những mẫu thuẫn, chồng chéo trong các quy định pháp luật gây khó khăn cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư. Môi trường đầu tư kinh doanh vẫn còn nhiều thủ tục hành chính rườm rà và chưa có sự kết nối hiệu quả nhất các cơ sở dữ liệu liên quan đến hành chính, thuế, thông tin doanh nghiệp để cho các doanh nghiệp và người dân cũng như cơ quan quản lý nhà nước có thông tin một cách hiệu quả.

BNEWS: Thời gian qua, lãi suất liên tục giảm nhưng doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được, đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến khu vực doanh nghiệp vẫn đang hết sức khó khăn và chưa thích ứng với những biến động của thị trường. Quan điểm của bà về vấn đề này ra sao?

TS Trần Thị Hồng Minh: Trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã 4 lần giảm lãi suất. Điều này tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi, tạo cách tiếp cận cho doanh nghiệp (DN) có nguồn vốn rẻ hơn. Tuy nhiên vấn đề tiếp cận vốn vẫn là một trong những khó khăn mà doanh nghiệp đưa ra. Nguyên nhân xuất phát từ 2 phía.

Về phía các ngân hàng, các chương trình hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp chưa thực sự được 2 bên khai thác hiệu quả. Các ngân hàng gặp khó khăn nhất định liên quan đến điều kiện ưu đãi trong chương trình hỗ trợ lãi suất doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp  do khó khăn tài chính, do các doanh nghiệp bị tác động bởi dịch COVID-19 kéo dài nên chưa có điều kiện và đáp ứng đủ điều kiện để vay vốn nên chưa tiếp cận được các gói cho vay đó.

Chính vì vậy, tôi cho rằng vấn đề quan trọng nhất là tiếp lửa cho doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi vượt qua khó khăn để các doanh nghiệp có thể tiếp cận được lãi suất một cách chính thống. Bên cạnh đó cần rà soát lại các điều kiện cho vay liên quan đến chương trình hỗ trợ lãi suất 2% để các doanh nghiệp có thể tiếp cận dễ dàng hơn.

BNEWS: Giới phân tích đặt kỳ vọng vào sức bật của thị trường nội địa với dự báo về khả năng phục hồi nhanh chóng của ngành du lịch, dịch vụ. Quan điểm của bà về góc nhìn này như thế nào?

TS Trần Thị Hồng Minh: 6 tháng đầu năm, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều nhiều chính sách hỗ trợ cho thị trường nội địa cũng như ngành dịch vụ và du lịch. Ví dụ như giữa năm 2023 Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua chính sách giảm thuế VAT 2% đối với một số mặt hàng. Điều này có tác động tích cực với sức mua của người dân khi giá cả các mặt hàng được giảm xuống.