Đây là nội dung được các chuyên gia đề xuất tại Hội thảo khoa học “Tìm kiếm giải pháp đưa Tp. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khởi nghiệp của cả nước”, do Viện Nghiên cứu Phát triển Tp. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 21/12.

Hiện Tp. Hồ Chí Minh đã thành lập 5 không gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và kết nối 24 cơ sở ươm tạo doanh nghiệp, thành lập 4 Ban điều hành Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho 4 lĩnh vực trọng yếu; cùng với đó là các trung tâm, không gian hỗ trợ khởi nghiệp tư nhân...

Tại 24 cơ sở ươm tạo doanh nghiệp, đến nay có gần 650 doanh nghiệp được ươm tạo, số doanh nghiệp tốt nghiệp hơn 400 (đạt khoảng 62%), trong đó 65 doanh nghiệp gọi vốn thành công.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hải An, Giám đốc Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp Nông nghiệp công nghệ cao Tp. Hồ Chí Minh, mô hình hoạt động của các cơ sở ươm tạo chưa phát triển theo hướng kinh doanh, chỉ cung cấp dịch vụ và hỗ trợ miễn phí cho doanh nghiệp. Do vậy, phải xem xét việc phát triển hệ thống cơ sở ươm tạo là nền tảng nhằm thương mại hóa công nghệ và thúc đẩy đổi mới, chuyển giao công nghệ.

Cùng quan điểm này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Anh Ngọc (nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư Tp. Hồ Chí Minh) nhìn nhận, các cơ sở ươm tạo đã có những đóng góp quan trọng hỗ trợ các doanh nghiệp. Tuy nhiên, hạn chế rõ nhất của vườn ươm tại Tp. Hồ Chí Minh hiện nay là chưa gắn kết hữu hiệu với các đơn vị tài trợ vốn, chưa giúp được doanh nghiệp khả năng thương mại hóa sản phẩm ngay trên thị trường trong nước.

Theo ông Nguyễn Anh Ngọc, cần tạo điều kiện cho các vườn ươm mở rộng hình thức hỗ trợ chuyển từ hỗ trợ phát triển ý tưởng, văn phòng, phòng thí nghiệm… sang phạm vi rộng hơn là hỗ trợ thị trường thương mại hóa như tham gia hội chợ chuyên ngành, tham gia đấu thầu, tổ chức giới thiệu sản phẩm mới…

Bên cạnh phát triển hệ thống vườn ươm, nhiều chuyên gia cho rằng, cần nâng cao vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp lớn. Theo đó, các doanh nghiệp này chỉ đảm nhận tốt vai trò dẫn dắt khi tập trung vào lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, tích cực nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu, nghiên cứu công nghệ sản xuất, phát triển hệ thống cung ứng đảm bảo tính ổn định. Khi đó, hệ thống cung ứng phụ trợ của các doanh nghiệp khởi nghiệp tự khắc sẽ hình thành.

Về vấn đề này, theo đại diện Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn (CNS), CNS đang tích cực kết nối và làm việc với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp… nhằm trao đổi, tìm kiếm ý tưởng để cùng hợp các nghiên cứu phát triển sản phẩm, dịch vụ, chuyển giao công nghệ hoặc đặt hàng nghiên cứu. Điều này giúp thúc đẩy và phát huy tiềm lực của các đơn vị, đồng thời tạo ra hệ sinh thái cung ứng kết quả nghiên cứu để CNS tiếp nhận, triển khai sản xuất và thương mại hóa.

Cũng tại hội thảo, nhiều đại biểu cũng đưa ra các giải pháp như kêu gọi kiều bào mạnh dạn đầu tư về nước với những biện pháp giảm phiền hà cho nhà đầu tư; hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác xúc tiến thương mại; xem trường đại học là một chủ thể quan trọng của khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, là nơi hỗ trợ, kết nối các nguồn lực để ý tưởng kinh doanh trong sinh viên có thể phát triển vươn xa…

Theo Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền (Đại học Nguyễn Tất Thành), để thúc đẩy khởi nghiệp, cần kiến tạo cơ hội thông qua tạo nhu cầu thiết thực cho doanh nghiệp để tham gia sản xuất cung ứng. Có nhiều cách kiến tạo, trong đó cách tốt nhất là thông qua thực hiện các chương trình đầu tư công và các dự án đầu tư viện trợ hoặc hỗ trợ ra nước ngoài để các doanh nghiệp trong nước tham gia. Chính quyền thành phố cần giữ vai trò kết nối công ty khởi nghiệp với trường, viện để vừa tạo cơ hội làm ăn cho doanh nghiệp, vừa thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ./.