Tết Thanh minh là một trong những dịp lễ truyền thống quan trọng của người Việt, gắn liền với phong tục hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ giá trị gia đình. Theo lịch pháp phương Đông, đây là một trong 24 tiết khí phản ánh sự vận động của thời tiết trong năm, đứng thứ năm sau các tiết Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập và Xuân phân.

Tên gọi Thanh minh mang ý nghĩa trong sáng, quang đãng, thể hiện đặc trưng thời tiết giai đoạn này khi bầu trời trong xanh, khí hậu mát mẻ, cây cối sinh sôi. Đây cũng là thời điểm chuyển giao từ cuối xuân sang đầu hạ, tạo nên không gian thuận lợi cho các hoạt động tảo mộ, du xuân.

Theo quy ước hiện nay, tiết Thanh minh được xác định theo Dương lịch dựa trên vị trí Mặt trời, sau đó quy đổi sang Âm lịch. Thông thường, tiết này kéo dài khoảng 15–16 ngày, bắt đầu từ ngày 4 hoặc 5/4 và kết thúc vào khoảng 19 hoặc 20/4 hằng năm.

Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu từ ngày 5/4 và kéo dài đến ngày 20/4 Dương lịch. Như vậy, ngày đầu tiên của tiết Thanh minh, còn gọi là Tết Thanh minh rơi vào Chủ nhật, ngày 18/2 Âm lịch.

Việc Tết Thanh minh 2026 trùng vào ngày nghỉ cuối tuần được xem là thuận lợi, giúp nhiều gia đình dễ dàng sắp xếp thời gian về quê tảo mộ, đoàn tụ, qua đó góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình.