Quang cảnh nhà máy thép ở thị trấn Port Talbot, phía Nam xứ Wales. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Vào năm 2023, xuất khẩu thép và nhôm của Bỉ sang Mỹ đạt giá trị hơn 800 triệu euro, chiếm khoảng 2,5% tổng xuất khẩu của Bỉ sang quốc gia này. Mặc dù con số này không quá lớn trong bức tranh xuất khẩu tổng thể, nhưng đối với ngành công nghiệp thép Bỉ, Mỹ vẫn là một đối tác quan trọng, đặc biệt là trong các sản phẩm nhôm và thép cơ bản.

Quyết định áp thuế của Mỹ được cho là sẽ làm tình hình thêm phức tạp, khi ngành công nghiệp thép châu Âu đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng sâu sắc, được gây ra bởi sự giảm sút của nhu cầu toàn cầu, sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất thép Trung Quốc với công suất dư thừa, và chi phí năng lượng cao hơn so với nhiều khu vực khác.

Theo chuyên gia Kevin Verbelen, thuộc hiệp hội nghề nghiệp Agoria, mặc dù mức độ tác động đối với Bỉ không quá nghiêm trọng về tổng thể, nhưng ngành thép Bỉ vẫn có thể bị ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt là khi xem xét sự tăng trưởng mạnh mẽ trong xuất khẩu thép và nhôm sang Mỹ từ sau đại dịch COVID-19. Các nhà sản xuất thép châu Âu đã tận dụng tình hình xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc để tăng cường xuất khẩu vào thị trường này, bù đắp một phần khối lượng hàng hóa mà Trung Quốc trước đây xuất sang Mỹ. Tuy nhiên, với việc Mỹ áp thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu từ châu Âu, điều này có thể gây thêm khó khăn cho các doanh nghiệp Bỉ, đặc biệt trong bối cảnh biên lợi nhuận của ngành thép vốn đã rất mỏng.

Đánh giá tác động của quyết định này đối với nền kinh tế Bỉ cũng cần tính đến các hiệu ứng gián tiếp. Ông Eric Dor, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại Trường Quản lý Ieseg Paris, nhận định các nhà sản xuất Mỹ trong ngắn hạn sẽ không thể thay thế toàn bộ sản phẩm thép và nhôm châu Âu.

Trong khi đó, sự chuyên môn hóa trong chuỗi cung ứng toàn cầu cho thấy các sản phẩm thép và nhôm cao cấp mà Mỹ không sản xuất được sẽ phải nhập khẩu từ châu Âu, nhưng với mức giá cao hơn, điều này sẽ làm tăng chi phí sản xuất và sinh hoạt tại Mỹ.

Hơn nữa, nếu xuất khẩu của các quốc gia châu Âu khác sang Mỹ bị giảm sút, sẽ dẫn đến sự suy giảm trong nền kinh tế các quốc gia đó và có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ thương mại nội khối Liên minh châu Âu (EU), gây ra tác động gián tiếp đối với nền kinh tế Bỉ.

Với những lo ngại về tác động tiêu cực từ các thuế nhập khẩu của Mỹ, các chuyên gia kinh tế khuyến nghị châu Âu cần tìm kiếm các thị trường thay thế để bảo vệ ngành công nghiệp thép và nhôm. Một trong những lựa chọn là tăng cường thương mại với các quốc gia trong khối Mercosur, gồm Brazil, Argentina, Paraguay, Uruguay và Bolivia, nơi EU đã ký kết một hiệp định thương mại, mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường tiềm năng mới.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại của EU cũng là một giải pháp để bảo vệ ngành công nghiệp trước áp lực từ thuế nhập khẩu. Việc xây dựng một chiến lược thương mại công bằng, đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực và đảm bảo sự ổn định cho ngành thép và nhôm châu Âu trong thời gian tới.

Tuy thuế nhập khẩu thép của Mỹ có thể không gây ra sự suy giảm ngay lập tức đối với ngành công nghiệp thép Bỉ, nhưng những tác động lâu dài từ quyết định này có thể sẽ làm chậm lại sự phát triển của ngành thép châu Âu, gia tăng chi phí cho các nhà sản xuất và ảnh hưởng đến các quốc gia trong khu vực. Do đó, việc tìm kiếm các thị trường thay thế và ứng phó chủ động thông qua các biện pháp phòng vệ thương mại là rất cần thiết để bảo vệ nền kinh tế và ngành công nghiệp của châu Âu.