Gần đây, từ trang mạng xã hội đến các phương tiện thông tin đại chúng liên tục đưa tin về thực phẩm bẩn được các cơ quan chức năng phát hiện tại các chợ, nơi sản xuất kinh doanh như chất tạo nạc Salbutamol, Clenbutterol, Ractopamine, măng được nhuộm chất vàng ô, rau trồng bằng nhớt, dấm được làm từ nước lã pha a xít…

Người tiêu dùng vô cùng hoang mang không biết nên thực phẩm ở đâu để đảm bảo an toàn. Và điều quan trọng là các vụ thực phẩm độc hại bị phát hiện cho thấy người Việt đang tự đầu độc người Việt. 

Sử dụng tràn lan vì lợi nhuận cao

Qua kiểm tra tình hình chăn nuôi trong cả nước, C49 Bộ Công an cho biết, chất cấm có trong chăn nuôi không chỉ xuất hiện ở các tỉnh có truyền thống chăn nuôi lớn như Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh mà xuất hiện ở cả 63 tỉnh, thành phố… 

Ông Nguyễn Ngọc Thành, Phó đội trưởng đội 2, Phòng Phòng chống tội phạm về nông nghiệp, nông thôn, làng nghề (Phòng 5 PC49), Cục Cảnh sát Môi trường (Bộ Công an) cho biết, thủ đoạn của mua bán chất Salbutamol rất tinh vi, với cách bán xé lẻ giống như ma túy nên gây khó khăn cho việc tiếp cận đối tượng.

Bằng nghiệp vụ trinh sát, qua thông tin của các trang trại, các hệ thống cửa hàng thức ăn chăn nuôi, đơn vị nắm được đường dây chuyên cung cấp Salbutamol, từ đó cài cắm người để tiếp cận đối tượng, theo dõi chặt chẽ không khác gì điều tra ma túy. Các đối tượng này cũng rất nhạy bén và cảnh giác.

Hành vi sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi lợn bị phát hiện tại nhiều địa phương trên cả nước. Ảnh minh họa: TTXVN

"Chất Salbutamol là nguyên liệu để sản xuất thuốc làm giãn phế quản trị hen suyễn, nhưng lại là chất không được phép sử dụng trong chăn nuôi. Hiện tại Sabutamol bán tại công ty có giá dao động từ 1,5 -1,7 triệu đồng/kg tùy từng thời điểm.

Bán đến các trang trại có giá bao nhiêu chúng tôi chưa nắm được, nhưng như đến đối tượng trung gian thì một kg chất Sabutamol đã có giá là 15 triệu đồng/kg, lợi nhuận rất cao", ông Nguyễn Ngọc Thành cho biết.

Mới đây, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và thủy sản thành phố Đà Nẵng khi lấy 25 mẫu măng tươi, dưa cải tại các chợ và cơ sở chế biến thực phẩm gửi vào Trung tâm Phân tích thí nghiệm Tp.HCM để kiểm tra thì phát hiện có chất cấm tồn dư trong thực phẩm.

Cụ thể, trong 9 mẫu đã phân tích, cơ quan chức năng phát hiện 7 mẫu măng tươi có tồn dư chất cấm Auramine O (còn gọi chất vàng ô).

Hệ lụy khó lường từ việc lạm dụng chất cấm

Phó giáo sư- Tiến sĩ Lê Thị Hồng Hảo, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) cho biết, sử dụng chất Sabutamol trong chăn nuôi sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe của con người, có thể làm tăng nhịp tim và có nguy cơ đối mặt với bệnh tim mạch.

Với chất vàng ô, nghiên cứu trên động vật cho thấy chất này gây ung thư cho chuột cống và chuột nhắt. Nhiều thí nghiệm cho thấy chất vàng ô gây tổn thương a xít nhân DNA của nhiều tế bào, đặc biệt là tế bào gan, thận và tủy xương.

Hiện nay, mỗi năm Việt Nam có khoảng 126.000 ca mắc bệnh ung thư và có nguy cơ gia tăng. Nếu như năm 2000, cả nước chỉ có khoảng 69.000 ca mắc ung thư thì tới năm 2010, con số này đã tăng gần gấp đôi lên 126.000 ca. Ước tính vào năm 2020, số mắc ung thư sẽ gần 200.000 ca.

Ung thư ở nam giới tăng nhanh nhất là phổi, dạ dày, đại trực tràng, thực quản; ở nữ tăng nhanh nhất là ung thư vú, đại trực tràng, dạ dày, tuyến giáp.

Việc dùng thực phẩm có chứa chất cấm có thể gây mất an toàn cho sức khỏe.Ảnh minh họa: TTXVN

Theo Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện K Trung ương, nguyên nhân gây ra bệnh ung thư gồm 2 nhóm chính là do các yếu tố bên ngoài, chiếm 80% và nhóm 2 là nhóm bên trong như do di truyền, nội tiết...

Việc dùng thực phẩm có chứa chất cấm, hoặc sinh ra trong quá trình bảo quản, sản xuất thực phẩm có thể gây mất an toàn cho sức khỏe. Ví dụ như ăn phải gạo mốc có chứa chất độc gây ung thư, dưa muối bị khú gây ra nhiều chất độc hại...

Việc tiếp xúc với các chất như tia X quang, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ... cũng có thể gây ra ung thư. Các yếu tố nội sinh chỉ chiếm 2% trong các chất gây ung thư ở người.

Còn theo tính toán của Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Bá Đức, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam thì cứ 10 người ung thư có gần 4 người do ăn phải thực phẩm không an toàn và có 3 ca là do thuốc lá gây nên.

Tuy nhiên, Giáo sư Nguyễn Bá Đức cho rằng, thuốc lá là cái có thể nhìn thấy để tránh, còn thực phẩm rất đa dạng, không thể tránh hết được. Bản thân thực phẩm không có hại nhưng các hoá chất trong thực phẩm là nguy hại nhất, thông qua ăn uống, rất nhiều chất độc hại chui vào cơ thể mà mọi người không hay.

Theo các chuyên gia, để thức ăn được đẹp, lâu hỏng, người bán không ngần ngại sử dụng chất bảo quản vào thịt cá, hoa quả, đồ ăn chín, đồ đóng hộp, dùng hoá chất công nghiệp nhuộm màu thực phẩm... Chưa kể thực phẩm ôi thối như lòng thối, thịt thối, mực thối được tuồn vào các quán nhậu, bếp ăn cho công nhân.

Khi ăn phải thực bẩn, thực phẩm tồn dư hoá chất sẽ không bị ung thư ngay nhưng sẽ tích tụ trong cơ thể, đến thời điểm nhất định sẽ trở thành tác nhân gây ung thư. Điều này rất nguy hại bởi nó hưởng đến sức khỏe nòi giống của người Việt sau này.

Không chỉ có vậy, mới đây Bộ Công Thương cũng cảnh báo xuất khẩu nông sản của Việt Nam bị sụt giảm mạnh. Nguyên nhân không phải do thị trường thu hẹp mà do một số lô nông sản xuất khẩu đã bị đối tác từ chối, trả lại do không đảm bảo chất lượng, tiêu chuẩn.

Trong khi xuất khẩu nông sản nước ta đang gặp nhiều khó khăn về thị trường, thì việc bị từ chối nhập khẩu của Việt Nam do không đảm bảo an toàn thực phẩm lại càng gây thêm mối lo về đầu ra.

>>> Xem thêm: Thanh Hóa: Bắt vụ vận chuyển thực phẩm bẩn lớn nhất từ trước tới nay