Đây là nội dung được các chuyên gia nhấn mạnh tại Diễn đàn Phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam Bộ: Kết nối đầu tư – Hỗ trợ phục hồi và phát triển do Thời báo Tài chính Việt Nam tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh vào chiều 29/7.

Tiến sĩ Phạm Thu Phong, Tổng Biên tập Thời báo Tài chính Việt Nam cho biết, chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050 được Chính phủ ban hành là chiến lược quốc gia đầu tiên, toàn diện về phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam. Đồng thời, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thực hiện phát triển bền vững, với nhiều hành động thiết thực và cụ thể.

Theo Tiến sĩ Phạm Thu Phong, tăng trưởng xanh đã trở thành xu thế tất yếu, là một hướng tiếp cận mới trong tăng trưởng kinh tế nhằm đạt được thịnh vượng toàn diện cho các quốc gia. Với Việt Nam, việc chuyển hướng sang kinh tế xanh và tăng trưởng xanh không chỉ là lựa chọn tất yếu mà còn là cơ hội để trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực, bắt kịp xu thế phát triển của thế giới.

“Vùng Đông Nam bộ được đề xuất định hướng trở thành vùng dẫn dắt đổi mới mô hình tăng trưởng của cả nước, tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với vai trò, vị trí đầu tàu về kinh tế của cả nước”, Tiến sĩ  Phạm Thu Phong nhấn mạnh.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia phân tích bốn lý do cần “phục hồi xanh”; trong đó, xuất phát mối quan hệ tương quan chặt chẽ giữa môi trường và sức khỏe, nhất là bối cảnh dịch bệnh gia tăng….

Việt Nam thuộc 5 quốc gia chịu ảnh hưởng lớn bởi biến đổi khí hậu và thay đổi hệ sinh thái sinh học, tổn thất có thể lên đến 11% GDP vào năm 2100; hiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn nhiều: cứ 1 triệu USD đầu tư vào năng lượng tái tạo giúp tăng thêm ít nhất 5 việc làm so với đầu tư năng lượng hóa thạch và tăng năng lực cạnh tranh, hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Theo Tiến sĩ Cấn Văn Lực, kinh tế xanh đã được nhiều quốc gia trên thế giới định hình và thực hiện từ nhiều năm qua; tài chính xanh cũng phát triển nhanh. Năm 2021, công cụ nợ giá trị 1.600 tỷ USD đã được phát hành, đưa tổng giá trị thị trường tài chính bền vững đạt mốc 4.000 tỷ USD lần đầu tiên.

Cơ cấu thị trường phát hành trái phiếu xanh chiếm 38% tổng lượng phát hành năm 2021, trị giá 620 tỷ USD, tăng 100% so với năm 2020; các khoản tín dụng bền vững đạt 453 tỷ USD, chiếm 27,5% tổng số phát hành; phát hành trái phiếu xã hội đạt 210 tỷ USD, chiếm 13%.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cũng cho rằng, để đạt được kết quả ngoài các giải pháp về chính sách cần gắn kết các chiến lược, kế hoạch phát triển xanh và tài chính xanh với chiến lược phát triển chung về kinh tế - xã hội. Riêng đối với các địa phương khu vực Đông Nam bộ cần xây dựng và thực thi chương trình, kế hoạch tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn trong phạm vi, thẩm quyền. Song song đó, lựa chọn một số lĩnh vực, dự án ưu tiên cụ thể và có lộ trình, giải pháp thực hiện rõ ràng, khả thi…; áp dụng một số chính sách khuyến khích và chế tài phù hợp.

Trong khi đó, Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính – Marketing cho rằng, tăng trưởng xanh là tăng trưởng kinh tế, cũng như  bảo vệ môi trường sống bền vững. Tuy nhiên, không phải chủ thể kinh tế nào khi hoạt động sản xuất kinh doanh cũng chú trọng tới yếu tố bảo vệ môi trường do chi phí cao. Không những thế, các dự án cho mục tiêu bảo vệ môi trường đảm bảo phát triển bền vững không thu hút, hấp dẫn được nhà đầu tư do chi phí cao trong khi lợi nhuận thu được không nhiều.

Trên cơ sở bám sát các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, tăng trưởng tín dụng xanh cần được thúc đẩy trong giai đoạn tới. Để triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng xanh, việc xây dựng một kế hoạch đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến các chương trình tín dụng xanh cụ thể, cũng như có cơ chế khuyến khích, tăng cường vốn và năng lực… là cần thiết.

Từ đó đảm bảo hệ thống tài chính tín dụng phục vụ hiệu quả cho mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững; đồng thời, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ chế thúc đẩy tài chính xanh.

Ngoài ra, khu vực Đông Nam bộ cần đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng và xử lý rác thải, vấn đề cấp - thoát nước, giảm thiểu ô nhiễm môi trường…, cũng như có phương án huy động nguồn lực, tài chính xanh khả thi, phù hợp để thúc đẩy kinh tế xanh bền vững./.