Mùa Xuân đang về rất gần qua những hạt mưa bụi khẽ bay, qua những màn sương còn đọng trên những búp non vườn rau sạch sân thượng nhà tôi mỗi sáng.

Trồng rau sạch giờ đã là thói quen của người dân Hà Nội. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS.

Và thú vui của tôi là được nhìn ngắm những thành quả của mình đang lớn lên từng ngày. Sau một đêm ngậm sương, những cây rau dường như tươi hơn và tuyệt nhất là hoàn toàn không “hóa chất”.

Giống như các chợ đầu mối ở Hà Nội, chợ Mơ gần cạnh nhà tôi, cái vựa bán buôn rau củ cho các cửa hàng ra nhặt về bán lẻ đã hoạt động náo nhiệt khi mọi người vẫn còn chìm trong giấc ngủ.

Rau củ được tập kết từ nhiều nơi chở về đây, không rõ nguồn gốc lai lịch và chỉ biết là rất rẻ, rất mỡ màng. Đặc biệt, hàng về từ những chuyến xe tải, xe thồ càng nhiều hơn khi Tết đang cận kề.

Có lẽ vì vậy mà “tiếng lành đồn xa”, cả những đại lý rau ở xa cũng về tận đây gom rau về bán.

Khu chợ còn thu hút cả các bà nội chợ đến mua hàng như các bà, các cô đêm ít ngủ thường hay dậy sớm ra đây mua rau để tiết kiệm được một khoản tiền chi tiêu cho con cháu hay chị hàng xóm nhà tôi mỗi khi đi tập thể dục buổi sáng lại tranh thủ tạt qua mua về mấy bó rau xanh cho bữa cơm của gia đình.

Nhìn những mớ rau xanh tươi, mát mắt nhưng mấy ai để ý rằng đằng sau đó là những mầm bệnh đang âm ỉ gặm nhấm cơ thể. 

Cảnh vườn rau như thế này không còn xa lạ trong mắt nhiều người. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS.

Thời gian qua, báo chí liên tục đăng tải hàng loạt các vụ lình xình về rau nhúng hóa chất, rau uống nước cống bẩn, dầu nhớt, ăn nhiều rau có thuốc tồn dư thực vật sẽ ung thư… mới khiến mọi người giật mình nhìn lại. Cũng xuất phát từ nguyên nhân này, mà trào lưu trồng sau sạch tại gia xuất hiện.

Không chỉ riêng nhà tôi mà giờ đây trên rất nhiều sân nhà, góc sân hàng xóm đều có những mảnh vườn riêng. Họ cũng giống như nhiều người tiêu dùng hiện nay, đang bị mất niềm tin vào sản phẩm bày bán trên thị trường.

Ngay cả khi tìm mua tại các siêu thị, nơi được coi là kiểm định nghiêm ngặt về chất lượng, nguồn gốc, thì vẫn chỉ là ăn may vì không hiểu bằng phương thức nào những loại rau bẩn ấy vẫn được tuồn vào và bày bán ngang nhiên trên các kệ hàng.

Chỉ vì chút lợi nhuận trước mắt, nhiều người trồng rau đã không ý thức hay cố tình trở thành "thủ phạm" làm hại cộng đồng. Cũng chính vì thế, có câu chuyện tại những thửa ruộng trồng rau màu những người nông dân thường chia nửa bên trồng để bán, nửa bên trồng để ăn.

Vậy nên giờ đây, nhất là những nhà có con nhỏ như tôi, mới thấy quý hơn cả những mớ rau sạch, không hóa chất ở quê mang lên.

Cùng cảnh có cháu nhỏ, cô Lê Thị Lý đang sống tại phố Bạch Mai chia sẻ: "Mình già rồi ăn gì cũng được, chỉ thương bọn trẻ con mỗi ngày có 2 bát cháo thôi mà phải ăn lẫn với hóa chất". Vì thế nhà cô quyết định mua ít thùng xốp về để tự trồng rau sạch.

Bà Lê Thị Lý chăm sóc những thùng rau sạch mới trồng. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS.

Chỉ chưa đầy 50m2 mà giờ đây, vườn rau trên sân thượng của cô đủ để cung cấp cho cả gia đình 4 người lớn và một em bé. Tuy không mơn mởn như rau bán ngoài chợ nhưng rau tự trồng hoàn toàn yên tâm về chất lượng.

Chỉ tay về phía mấy hộp xốp phía ngoài lan can, mặt cô Lý giãn hẳn ra khi giới thiệu sản phẩm của mình. Nào rau cải cúc, muống, thơm, mùi, bí xanh đủ cả. Trong góc phía cầu thang, gần cửa sổ còn thêm vài hũ giá và mấy túi nấm lủng lẳng, thật tươi ngon. Vậy là Tết này gia đình cô yên tâm có rau tươi sạch trong các bữa ăn.

Vừa tiết kiệm lại giảm thiểu thời gian rảnh rỗi của những bác về hưu nông nhàn nên rau sạch tự trồng đang là lựa chọn số một. Những lúc đi bộ buổi sáng, các bác lại chia sẻ với nhau về cách làm vườn từ học hỏi trên mạng như làm đất ra sao, bón phân, độ ẩm như thế nào cho thích hợp và tìm loại rau ưa thích, đúng mùa.

Nghe các bác rôm rả với nhau mới thấy trồng rau tại gia ngoài lợi ích cho sức khỏe còn là thú vui, sự tìm tòi: "Mỗi lần “đầu tư” khoảng hơn năm chục nghìn tiền giống mà được tận mấy loại cây để gieo gối đầu ăn lúc giáp hạt.

Đối với rau muống, chỉ cần cấy rau trước nửa luống, sau đó lấy rau ở chỗ này để nhân giống ra các luống khác. Rau mồng tơi chỉ cần 1 túi giống 2,5 gram (giá khoảng 10.000 đồng/gói) mà sử dụng được nhiều lần. Hoặc giống rau bí, chỉ cần mua 1 gói giống, về lấy 20 hạt trồng được 10 khóm… "

Một “chủ vườn rau gia đình” khác là ông Lê Tấn Giao, phố Sơn Tây, Hà Nội, chia sẻ chuyện tự trồng rau sạch của mình: “Có lợi thế hơn các bác trên thành phố, gia đình tôi có khoảnh sân khoảng 70 m2, nên lập thành giàn, trồng đủ các loại: mồng tơi, muống, ngót, tận dụng ven ao gần nhà trồng rau cần… Ban đầu gia đình trồng để ăn, và gửi cho anh em họ hàng trên thành phố. Nhưng rau sạch giờ ăn không kịp, nên cắt bớt ra san sẻ cho người dân quanh xóm, nhất là những gia đình có trẻ nhỏ".

Ông Giao chuẩn bị những luống rau sạch cho dịp Tết Nguyên đán. Ảnh: Đức Dũng/BNEWS.

Dịp Tết này, ông Lê Tấn Giao làm thêm giàn trên cao để gia tăng số lượng, phục vụ những ngày nghỉ Tết cho gia đình và những người trong họ hàng.

Dù đã giải quyết được phần nào những mối nguy hại từ các loại rau quả “bẩn” trên thị trường, tuy nhiên, việc tự trồng rau sạch dùng trong dịp Tết cũng là khó áp dụng, bởi lẽ Tết đang đến gần.

Do đó, lời khuyên từ những “chủ vườn” này là người trồng rau phải chuẩn bị các khâu như làm đất, quy hoạch khu vực trồng từ trước Tết và chỉ nên chọn những loại cây rau có thời gian sinh trưởng ngắn để tiến hành trồng và có thể trồng luân phiên để có rau sử dụng hàng ngày.

Bên cạnh việc người dân tự tìm cách bảo vệ mình như vậy thì rõ ràng, cần có hành động quyết liệt từ phía các cơ quan quản lý, kiểm soát tốt hơn việc trồng, vận chuyển và tiêu thụ rau từ các vườn đến cửa hàng, siêu thị… đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và sức khỏe cho người tiêu dùng./.