Trả lời tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2023 về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong 6 tháng đầu năm và liệu hết năm 2023 có thể tiêu hết số tiền kỷ lục hơn 700.000 tỷ đồng hay không, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ đã nêu rõ, dự kiến đến ngày 30/6, số liệu giải ngân đạt gần 216.000 tỷ đồng.

 Đây là một con số khá lớn về tỷ lệ, đạt khoảng 30,49% so với kế hoạch Chính phủ giao, cao hơn cùng kỳ năm 2022 (27,75%).

Việc thực hiện quyết liệt các giải pháp thúc đẩy giải ngân ngay từ đầu năm mà Chính phủ đã chỉ đạo cũng cho thấy sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong việc quan tâm giải ngân vốn đầu tư công.

Hiện nay, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2023 với khối lượng khá lớn khoảng 711.000 tỷ đồng, bao gồm cả vốn kế hoạch năm 2023 và bổ sung từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội theo Nghị quyết số 43 của Quốc hội.

Đây là nhiệm vụ khá lớn, nặng nề trong 6 tháng cuối năm, đòi hỏi tất cả các cấp, các ngành tiếp tục nỗ lực thực hiện các giải pháp từ đầu năm đến nay đã triển khai. Do đó, cần triển khai mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn trong 6 tháng cuối năm để đáp ứng mục tiêu giải ngân được tối thiểu 95% tổng kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ được giao.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, về khả năng giải ngân kế hoạch vốn được giao, từ năm 2021 đến nay, hầu hết tiến độ giải ngân của các năm gần đây cơ bản đạt hơn 90%. Đó là cơ sở để có niềm tin từ nay đến cuối năm đạt mục tiêu của Thủ tướng Chính phủ đề ra. Đồng thời, dưới sự đôn đốc của Thủ tướng Chính phủ, rất nhiều dự án lớn, dự án trọng điểm về giao thông đã được khởi công, đây là tín hiệu tốt.

Khi bắt đầu khởi công một dự án, toàn bộ phần tiền giải ngân giai đoạn đầu của dự án tập trung vào giải phóng mặt bằng. Giải phóng mặt có lượng vốn lớn sẽ được giải ngân ngay lập tức, không phụ thuộc vào tiến độ thi công, để có thể trả ngay cho người dân, giúp cho khối lượng giải ngân vốn đầu tư công đạt kết quả khá hơn.

Bên cạnh đó, cần phải nhắc đến điểm thuận lợi là kỳ họp Quốc hội vừa qua đã quyết nghị tháo gỡ cho giải ngân vốn đầu tư công cũng như cho phép tiếp tục giao nguồn vốn trung hạn vào các dự án chương trình phục hồi phát triển kinh tế-xã hội.

Từ đó sẽ tạo điều kiện có thêm dự án để có thể triển khai từ giờ đến cuối năm. Hơn nữa, Quốc hội cho phép điều hòa linh hoạt giữa nguồn vốn của chương trình phục hồi và các dự án kế hoạch đầu tư trung hạn, để đáp ứng yêu cầu Nghị quyết 43, phấn đấu giải ngân hết trong năm 2023 đúng theo yêu cầu của Quốc hội.

"Đó là những điểm thuận lợi để chúng ta hoàn tin tưởng vào sự điều hành của Chính phủ". Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định.

Chia sẻ về những giải pháp trọng tâm, trọng điểm trong 6 tháng cuối năm, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có 2 kịch bản tăng trưởng cập nhật trên cơ sở kết quả của 6 tháng đầu năm cũng như dự báo một số bối cảnh, tình hình trong 6 tháng cuối năm.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, từ nay đến cuối năm cho thấy tình hình còn tiếp tục khó khăn, khó khăn nhiều hơn thuận lợi như Thủ tướng Chính phủ đã kết luận. Chính vì điều đó, gắn với mục tiêu phải đạt theo Nghị quyết của Quốc hội là 6,5% cả năm, nhiệm vụ hết sức nặng nề.

Mặc dù Bộ Kế hoạch và Đầu tư có đưa ra một kịch bản thấp hơn một chút, tăng trưởng ở mức 6%, tăng trưởng quý III cũng phải đạt 6,8% và tăng trưởng quý IV phải là 9%. Đây là 2 con số khá thách thức.

“Nếu chúng ta muốn đạt mục tiêu 6,5% của Quốc hội tăng trưởng quý III tối thiểu phải 7,4% và quý IV phải 10,3%. Mặc dù quý III của năm 2022 chúng ta đã đạt con số trên 10% nhưng năm nay khó hơn rất nhiều so với năm ngoái. Dù vậy, nhiệm vụ đặt ra chúng ta vẫn phải thực hiện”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Trên cơ sở quan điểm chỉ đạo điều hành của Thủ tướng cũng như của Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã đề xuất nhóm chính sách giải pháp.

Đồng thời trên cơ sở kết quả của 26 đoàn công tác của Chính phủ đi làm việc với địa phương thời gian vừa qua, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã dự thảo nghị quyết chuyên đề đặc biệt cho 6 tháng cuối năm với tên gọi Nghị quyết về bảo đảm kinh tế vĩ mô thúc đẩy tăng trưởng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương cải cách hành chính. Nghị quyết này cũng đã được trình xin ý kiến Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương.

Thời gian tới đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo nghị quyết để trình Chính phủ xem xét ban hành. Đây cũng là nghị quyết tập trung rất nhiều giải pháp để làm sao phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, xã hội từ nay đến cuối năm.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho hay, với nhận định tình hình thế giới biến động rất nhanh, phức tạp và khó lường, Thủ tướng Chính phủ đặt trọng tâm vấn đề tăng cường phân tích dự báo.

Do vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã đặt ra một số nhiệm vụ trọng tâm đối với các bộ, ngành, nhất là các bộ, ngành liên quan đến thị trường quốc tế, nắm bắt chặt chẽ tình hình, diễn biến của quốc tế, trên cơ sở đó đề xuất kịp thời các giải pháp ứng phó linh hoạt trong mọi tình huống.

Nhóm giải pháp thứ hai là bám sát quan điểm chỉ đạo của Chính phủ là phải giữ cho bằng được ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là yếu tố nền tảng để chúng ta thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, các động lực tăng trưởng.

Trên cơ sở như vậy, nhóm giải pháp này tập trung vào việc tiếp tục điều hành hàng hoá, chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ cũng như kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện các chương trình, định hướng cải thiện lãi suất cho vay.

Việc này để kích thích, khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế cũng như tiếp tục thực hiện các giải pháp hỗ trợ chính sách tài khóa về miễn, giảm thuế, triển khai các nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) 2%.

Cùng đó, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính. Đây là một trong những nhiệm vụ để khắc phục được hạn chế về tinh thần trách nhiệm đối với một số cán bộ.

Đặc biệt, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tháo gỡ khó khăn của cộng đồng doanh nghiệp để khơi thông được động lực từ đầu tư của khu vực tư nhân.

Mặt khác, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống của nhân dân trên tất cả lĩnh vực của xã hội, đặc biệt trên hai lĩnh vực là y tế và giáo dục, gắn với đó là bảo đảm quốc phòng, an ninh./.