Hội nghị phổ biến các nội dung hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về trách nhiệm, bồi thường của Nhà nước, thi hành các quyết định mới của Hiến pháp năm 2013; đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với các luật mới được Quốc hội ban hành gần đây; thiết lập cơ chế pháp lý minh bạch, khả thi với quy trình, thủ tục thuận lợi, bảo vệ quyền hợp pháp của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp; nâng cao trách nhiệm của người thi hành công vụ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền trong điều kiện đất nước đang hội nhập sâu rộng.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc khẳng định: Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009 sau hơn 7 năm thi hành đã phát huy được vai trò quan trọng với tư cách là đạo luật chuyên ngành về bồi thường Nhà nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009 đã bộc lộ những hạn chế, bất cập. Kế thừa các quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định mới phù hợp với định hướng, mục tiêu xây dựng luật, điều kiện, hoàn cảnh của Việt Nam.

Hội nghị lần này sẽ giúp đại biểu từ các bộ, ngành, cơ quan chính quyền địa phương hiểu đúng hơn nội dung của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017; thấy được cơ hội, thách thức trong việc tổ chức thi hành Luật, từ đó có kế hoạch triển khai phù hợp với đặc thù, thực tiễn tại từng địa phương, đơn vị.

Thông tin về một số điểm mới của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, ông Nguyễn Văn Bốn, Cục trưởng Cục Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp cho biết: Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 có 9 Chương và 78 Điều, trong đó quy định cụ thể về các nội dung.

Cụ thể như: Phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, thiệt hại được bồi thường, cơ quan giải quyết bồi thường, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, kinh phí bồi thường và thủ tục chi trả, trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong công tác bồi thường nhà nước...

So với Điều 2 và Điều 4 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009, Điều 5 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 về quyền yêu cầu bồi thường đã quy định cụ thể, rõ ràng hơn về những đối tượng và từng nhóm đối tượng có quyền yêu cầu bồi thường. Điều 7 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 quy định cụ thể căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Luật năm 2017 đã mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong các hoạt động quản lý hành chính, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án hình sự để đảm bảo đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Khiếu nại năm 2011, Luật Tố cáo năm 2011, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, Bộ luật Dân sự năm 2015…

Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 đã bổ sung quyền lựa chọn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết yêu cầu bồi thường theo thủ tục tố tụng dân sự.

Theo đó, sau khi có văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường, người bị thiệt hại có quyền yêu cầu cơ quan quản lý trực tiếp người thi hành công vụ gây thiệt hại giải quyết yêu cầu bồi thường hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết yêu cầu bồi thường theo thủ tục tố tụng dân sự.

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao khẳng định, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 là bước hoàn thiện về mặt thể chế điều chỉnh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tiếp tục cụ thể hóa quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền công dân; góp phần thể hiện rõ trách nhiệm của Nhà nước đối với việc củng cố, hoàn thiện hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước, nền công vụ cũng như trách nhiệm của Nhà nước trước công dân./.