Thị trường nông sản thế giới diễn biến trái chiều

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới tiếp tục diễn biến trái chiều trong phiên giao dịch ngày 29/7. Các yếu tố cơ bản như cung - cầu, tiến độ mùa vụ, thời tiết tiếp tục tạo lực kéo – đẩy rõ nét lên thị trường nguyên liệu công nghiệp và nông sản. Lực mua có phần áp đảo, giúp chỉ số MXV-Index khép phiên tăng nhẹ 0,07%, lên mức 2.226 điểm.

Chốt phiên giao dịch ngày 28/7, giá cà phê trên hai sàn tăng vọt do lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu tại Brazil. Hợp đồng cà phê Arabica kỳ hạn tháng 9 tăng 1,4%, lên mức 6.651 USD/tấn. Trong khi đó, cà phê Robusta tháng 9 bật tăng mạnh tới 4%, đạt 3.358 USD/tấn – mức cao đáng chú ý trong nhiều tuần trở lại đây.

Yếu tố hỗ trợ chính cho giá trong phiên là do hiện tượng mưa đá nghiêm trọng xảy ra hôm 25/7 tại các khu vực sản xuất ở phía Nam bang Minas Gerais – vùng trồng cà phê Arabica quan trọng nhất Brazil. Hiện tượng thời tiết tiêu cực xảy ra vào thời điểm vụ thu hoạch đang bước vào giai đoạn cuối, gây thiệt hại lớn cho nhiều diện tích vườn cà phê.

Theo các chuyên gia, thiệt hại được đánh giá là nghiêm trọng với hiện tượng rụng lá, rụng quả, gãy cành, và tổn thương mô cây. Những vết thương hở này khiến cây dễ bị nhiễm các loại bệnh như thán thư (một bệnh nấm phổ biến và nguy hiểm trên cây cà phê), thối đen, ảnh hưởng đến khả năng phục hồi và năng suất trong các vụ sau. Ước tính, với năng suất trung bình khoảng 30 bao/ha, thị trường có thể mất khoảng 1 triệu bao/năm trong hai năm tới do ảnh hưởng từ đợt mưa đá này.

Không chỉ ảnh hưởng ngắn hạn, mưa đá còn làm gia tăng áp lực cung trên thị trường trung và dài hạn. Niên vụ 2025-2026 được cho là sẽ ghi nhận sản lượng Arabica thấp hơn đáng kể so với dự báo 40 triệu bao của USDA. Thêm vào đó, tồn kho cà phê Arabica toàn cầu đang ở mức thấp kỷ lục, càng làm gia tăng rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, xuất khẩu cà phê Brazil cũng đang chậm lại. Theo dữ liệu từ Hội đồng xuất khẩu cà phê Brazil (Cecafe), tính đến ngày 29/7, lượng cà phê nhân xuất khẩu chỉ đạt khoảng 2 triệu bao (60kg), thấp hơn đáng kể so với hơn 3 triệu bao cùng kỳ năm ngoái.

Theo MXV, nguyên nhân chính đến từ tâm lý giữ hàng của nông dân Brazil trước bối cảnh giá cà phê đã giảm liên tục từ tháng 4 đến nay.

Trong khi đó, báo cáo mới nhất từ Afras & Mercado cho thấy tiến độ thu hoạch tại Brazil vẫn được đảm bảo. Tính đến ngày 23/7, 84% diện tích cà phê niên vụ 2025-2026 đã được thu hoạch, vượt so với mức 81% cùng kỳ năm ngoái và cao hơn mức trung bình 5 năm là 77%. Cà phê Robusta gần như đã thu hoạch xong với tiến độ đạt 96%, còn Arabica đạt 76%.

Trong nước, ghi nhận trong sáng nay, giá cà phê thu mua dao động ở mức 96.000 - 96.700 đồng/kg, Giá cà phê trong nước tiếp tục tăng nhẹ từ 900 đến 1.100 đồng/kg so với hôm qua. Dù vậy, đà tăng này dễ bị ảnh hưởng bởi nguồn cung dồi dào trên thị trường toàn cầu. Nhà vườn đang theo dõi giá để bán hàng, chuẩn bị kho bãi cho vụ thu hoạch mới.

Giá cà phê mua giao ngay trong nước đang cao hơn khoảng 12.000 đồng/kg so với sàn quốc tế. Nguồn cung khan hiếm buộc doanh nghiệp tăng giá thu mua để đáp ứng hợp đồng. Nếu lực mua tiếp tục mạnh, giá nội địa có thể tăng thêm. 

Trái ngược với giá cà phê, ngô đang có mùa vụ thuận lợi và giá đang chịu sức ép mạnh. Kết thúc phiên giao dịch ngày 28/7, giá ngô trên sàn CBOT giảm 1,44% xuống còn 155 USD/tấn – mức thấp nhất kể từ tháng 8/2024. 

Về điều kiện thời tiết, phần lớn khu vực Vành đai Ngô của Mỹ đã nhận được lượng mưa khá tốt trong thời gian gần đây. Dù vẫn còn một số lo ngại như nhiệt độ ban đêm cao có thể gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển cây trồng, nhưng các dự báo mới nhất cho thấy thời tiết sẽ mát mẻ hơn vào giữa tuần. 

“Tuần trước, người ta còn lo ngại về khả năng thụ phấn do thời tiết nóng ẩm… nhưng giờ chẳng ai để tâm nữa. Hiện nay, không có hiện tượng thời tiết nào đáng lo ngại,” Tom Fritz, chuyên gia của EFG Group tại Chicago, nhận định. 

Về tiến độ mùa vụ, báo cáo Crop Progress mới nhất từ USDA cho thấy trong tuần kết thúc ngày 73% diện tích ngô của Mỹ đang ở tình trạng tốt đến xuất sắc, dù giảm nhẹ so với tuần trước (74%) nhưng vẫn là mức cao nhất cho thời điểm này trong năm kể từ 2016. 

Về phía cầu, nhu cầu xuất khẩu ngô Mỹ tiếp tục thể hiện tích cực. Theo báo cáo doanh số bán hàng lớn trong ngày được Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông báo trong ngày thứ Hai, Mỹ đã bán 225.000 tấn ngô cho Mexico cho niên vụ 2025-2026; đồng thời có thêm 35.000 tấn ngô bán đến điểm đến chưa được tiết lộ trong niên vụ 2024-2025 và 194.000 tấn cho vụ 2025-2026. 

Song song đó, báo cáo thanh tra xuất khẩu cho thấy có hơn 1 triệu tấn ngô được kiểm tra đủ điều kiện xuất khẩu trong tuần kết thúc ngày 25/7, tăng nhẹ so với tuần trước (983.000 tấn). Lũy kế từ đầu niên vụ, Mỹ đã xuất khẩu khoảng 60,3 triệu tấn ngô, cao hơn đáng kể so với mức 46,7 triệu tấn cùng kỳ năm trước. 

Bên cạnh đó, cuối tuần qua, chính phủ Argentina – nước xuất khẩu ngô lớn thứ ba thế giới đã thông báo giảm thuế xuất khẩu đối với một loạt nông sản, bao gồm ngô và đậu tương. Động thái này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nguồn cung ra thị trường toàn cầu, qua đó kéo giá giảm. 

Về chính sách thương mại, một số tín hiệu tích cực từ các cuộc đàm phán thuế quan đã hỗ trợ phần nào tâm lý nhà đầu tư. Trong khi Mỹ và EU đạt được một thỏa thuận thương mại khung vào cuối tuần, giúp tránh được nguy cơ căng thẳng leo thang, thì Mỹ và Trung Quốc cũng đã nối lại đối thoại tại Stockholm để giải quyết các bất đồng thương mại, với kỳ vọng kéo dài thời gian hoãn áp thuế thêm ba tháng. 

Nhìn chung, bất chấp những tín hiệu tích cực từ nhu cầu xuất khẩu và thương mại toàn cầu, thị trường ngô vẫn chịu sức ép chính từ triển vọng nguồn cung thuận lợi trong ngắn hạn và diễn biến thời tiết tương đối thuận lợi. Giá có thể tiếp tục điều chỉnh nếu không có yếu tố rủi ro mới xuất hiện trong tuần tới.