Kho dự trữ dầu thô tại Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Theo CNBC ngày 9/3, giá dầu thô tăng mạnh vào ngày 9/3 khi giao thông qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, nhưng các hệ quả dài hạn của việc đóng cửa tuyến đường này có thể nghiêm trọng hơn đối với thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Một phần nguyên nhân là vì LNG khó vận chuyển hơn dầu thô và việc sản xuất LNG tập trung hơn.

Khoảng 20% lượng LNG toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, trong đó phần lớn được xuất khẩu từ Qatar. Giá khí đốt toàn cầu đang tăng vọt sau khi Qatar tuần trước ngừng sản xuất sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng 63% trong tuần qua, mức tăng theo tỷ lệ lớn nhất kể từ tháng 3/2022 sau khi xảy ra xung đột Nga-Ukraine. Giá tại châu Á thậm chí còn cao hơn – giao dịch ở mức 23,40 USD/mmbtu vào sáng 9/3 – do phần lớn LNG của Qatar được xuất sang châu Á.

Các quốc gia châu Á đang tìm cách bù đắp lượng hàng thiếu hụt. Khi chênh lệch giá khí đốt giữa châu Âu và châu Á nới rộng, một số tàu LNG ban đầu dự định đến châu Âu đã quay đầu giữa hành trình và chuyển hướng sang châu Á.

Một phần dầu thô của Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã được chuyển hướng qua các đường ống, nhưng cơ sở hạ tầng tương tự không tồn tại đối với khí đốt. Nói cách khác, việc vận chuyển khí đốt đường dài bắt buộc phải sử dụng tàu.

Theo Alex Munton, Giám đốc nghiên cứu khí đốt và LNG toàn cầu tại Rapidan Energy, trong khi nhiều quốc gia Trung Đông sản xuất dầu, sản xuất khí đốt lại tập trung tại một khu phức hợp công nghiệp ở Qatar, khiến thị trường trở nên dễ tổn thương hơn trong tương lai.

Ông Munton cho biết rủi ro thực sự là việc khởi động lại sản xuất LNG của Qatar tại Ras Laffan sẽ khó khăn như thế nào khi giao thông qua eo biển Hormuz được khôi phục. Do quy trình làm lạnh khí đốt rất phức tạp (về bản chất là một quá trình công nghiệp) nên việc khởi động lại sẽ mất nhiều thời gian hơn so với sản xuất dầu.

Rapidan Energy dự đoán xuất khẩu LNG từ khu vực sẽ không bắt đầu trở lại cho đến khi có sự chắc chắn 100% rằng tàu thuyền có thể đi qua eo biển một cách an toàn. Bảo hiểm là một yếu tố, nhưng sự phức tạp của quy trình sản xuất khiến hoạt động không thể tăng giảm tùy theo việc căng thẳng leo thang hay hạ nhiệt. Một tàu chở LNG có thể trị giá 250 triệu USD.

Theo công ty này, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động có thể mất nhiều tuần chứ không phải vài ngày, đồng thời cho biết toàn bộ nhà máy chưa từng bị ngừng hoạt động trước đây.

Mỹ hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, nhưng sản xuất gần như đã đạt công suất tối đa. Và với rất ít nguồn cung bổ sung trên toàn cầu, việc giảm nhu cầu có thể là yếu tố cuối cùng giúp cân bằng thị trường. Ví dụ, một số quốc gia có thể chuyển từ khí đốt sang than đá rẻ hơn.

Tuy nhiên, ông Munton cho biết nếu xung đột leo thang, bao gồm các cuộc tấn công bổ sung vào cơ sở hạ tầng LNG của Qatar, điều đó có thể dẫn đến những hệ lụy dài hạn lớn hơn. Rapidan Energy cho rằng các cuộc tấn công trước đây của Iran vào Ras Laffan chỉ là “phát súng cảnh báo chứ chưa phải đòn thực sự”.