Ông Charles Hart, chuyên gia phân tích hàng hóa của Fitch Solutions, cho biết ở cấp độ toàn cầu, tác động rõ nhất của việc thiếu hụt gạo là giá gạo đang ở mức cao nhất 10 năm qua và được dự doán sẽ ở quanh mức này cho đến năm 2024.

Theo báo cáo của Fitch Solutions, giá gạo trung bình ở mức 17,3 USD/cwt (1cwt gần bằng 50 kg) trong năm nay tính đến hiện tại, và phải đến năm 2024 mới giảm xuống 14,50 USD/cwt.

Báo cáo này dự đoán thị trường gạo toàn cầu sẽ thiếu hụt 8,7 triệu tấn trong niên vụ 2022 -2023, mức cao nhất kể từ niên vụ 2003 -2004, khi lượng thiếu hụt ở mức 18,6 triệu tấn.

* Nguồn cung thắt chặt   

Nguồn cung gạo đang thiếu hụt do xung đột ở Ukraine, cũng như thời tiết xấu ở các nước sản xuất gạo như Trung Quốc và Pakistan.

Nửa cuối năm ngoái, tình trạng mưa lũ nghiêm trọng đã tác động nặng nề đến Trung Quốc, nước sản xuất gạo hàng đầu thế giới. Theo công ty phân tích nông nghiệp Gro Intelligence, tổng lượng mưa ở tỉnh Quảng Tây và Quảng Đông, hai vựa lúa lớn của Trung Quốc, đã chạm đỉnh trong ít nhất 20 năm.

Tương tự, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết sản lượng gạo năm ngoái của Pakistan- nước chiếm 7,6% kim ngạch thương mại mặt hàng này trên toàn cầu - đã giảm 31% so với năm trước đó do tình hình lũ lụt nghiêm trọng.

Bên cạnh những thách thức về nguồn cung, nhu cầu gạo còn tăng cao khi mặt hàng này trở thành lựa chọn thay thế ngày càng hấp dẫn sau khi giá các loại ngũ cốc quan trọng khác tăng mạnh kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2/2022.

* “Bát cơm” của ai sẽ bị ảnh hưởng?

Ông Oscar Tjakra, chuyên gia phân tích cấp cao của ngân hàng Rabobank, cho biết sản lượng gạo sụt giảm ở các nước khác như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) cũng góp phần gây nên tình trạng thiếu hụt gạo.

Ông Tjakra nhận định sự thiếu hụt nguồn cung này sẽ làm tăng chi phí nhập khẩu gạo của các nước nhập khẩu gạo lớn như Indonesia, Philippines, Malaysia và các nước châu Phi trong năm 2023.

Chuyên gia Kelly Goughary của công ty Gro Intelligence nhận định nhiều nước sẽ buộc phải giảm lượng gạo dự trữ trong nước. Bà cho rằng những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự thiếu hụt này sẽ là những nước đang phải chịu lạm phát giá thực phẩm trong nước cao như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và nhiều nước châu Phi.

Ông Hart cho biết thị trường xuất khẩu gạo toàn cầu, vốn thường thắt chặt hơn so với các loại ngũ cốc quan trọng khác, đã bị ảnh hưởng bởi lệnh hạn chế xuất khẩu của Ấn Độ. Quốc gia châu Á này đã cấm xuất khẩu gạo tấm hồi tháng Chín năm ngoái, động thái mà ông Hart cho là yếu tố thúc đẩy giá gạo tăng lên.