Tháo gỡ điểm nghẽn bất động sản phải bắt đầu từ thể chế là thông tin ghi nhận tại Diễn đàn "Phát triển thị trường bất động sản - Cú hích tăng trưởng GDP hai con số" do Báo Xây dựng tổ chức ngày 26/9 dưới sự chỉ đạo của Bộ Xây dựng.

Các đại biểu nhận định đang có không ít yếu tố tác động tích cực đến thị trường bất động sản. Một trong những yếu tố đang mang lại dấu hiệu tích cực cho lĩnh vực bất động sản nói riêng và nền kinh tế nói chung chính là thể chế. Ông Nguyễn Xuân Bính, Phó Tổng Giám đốc Cienco 5 Land nhận định, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành giúp nhà đầu tư vững tin, mạnh dạn bỏ vốn, triển khai dự án. Nghị quyết khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân trong đó có doanh nghiệp bất động sản. Ngoài ra, hiện nay, nhiều điều luật đang được xây dựng, trong đó có những quy định hết sức quan trọng, mang tính đột phá, nhằm đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, dù thị trường đã bắt đầu có những dấu hiệu phục hồi tích cực, song vẫn còn không ít thách thức, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật, nguồn cung chưa cân đối và khó khăn trong tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Đây cũng là phản ánh chung của nhiều doanh nghiệp.

PGS.TS Trần Đình Thiên, Thành viên Tổ Tư vấn Thủ tướng Chính phủ, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, cần xác định rõ cấu trúc thị trường để tháo gỡ những điểm nghẽn cốt lõi. Hiện vẫn còn nhiều dự án tồn đọng vì thủ tục pháp lý ách tắc. Đây là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Khi thị trường còn nhiều bất thường, xử lý dứt điểm vấn đề này sẽ là một đột phá.

Theo ông Thiên, hiện nay, cấu trúc thị trường còn méo mó, bị chuyển dịch sang thị trường đầu cơ, quản trị theo lợi ích nhóm. Trong khi đó, hàng loạt luật quan trọng phải sửa đổi, khiến thị trường khó ổn định. Do đó, cần phân tích kỹ để đánh giá tính phù hợp của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, Luật Đất đai sau sửa đổi cũng như cơ chế vận hành trong mô hình chính quyền 2 cấp mới còn nhiều vướng mắc về thẩm quyền giải quyết dự án.

"Các bên cần sự vào cuộc quyết liệt, bắt đầu từ những dự án tồn đọng, với cách tiếp cận khác biệt và can đảm phá vỡ những rào cản hiện hữu. Nếu không, mục tiêu phục hồi và phát triển thị trường bất động sản sẽ rất khó đạt được trong bối cảnh nhiều bất thường hiện nay" - ông Thiên nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý, bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là phát triển nguồn cung đảm bảo pháp lý, gắn liền với việc hoàn thiện khung khổ pháp luật về xây dựng, đất đai, đầu tư, tài chính…

"Mấu chốt tháo gỡ hiện nay vẫn phải bắt đầu từ thể chế. Phải xác định vướng ở đâu, tháo gỡ ở đó. Nếu khơi thông được, chắc chắn thị trường bất động sản sẽ tăng trưởng tích cực", bà Hạnh nêu rõ. Theo bà Hạnh, việc nghiên cứu và áp dụng các cơ chế đột phá, thông thoáng để thu hút nguồn lực xã hội cũng là yếu tố then chốt. Điều này sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro và hướng tới sự phát triển bền vững.

Cùng đó, yếu tố hạ tầng cũng được đánh giá là động lực kích hoạt tăng trưởng bất động sản. KTS. Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhận xét, một quốc gia muốn phát triển, trước hết phải có hệ thống giao thông đồng bộ. Giao thông kết nối đến đâu, bất động sản phát triển đến đó. Giao thông tốt giúp người dân di chuyển thuận lợi, giảm áp lực nội đô khi dân cư dịch chuyển ra vùng ven. Điều này góp phần phân bố lại dân cư, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển đô thị theo tiêu chuẩn hiện đại.

Giao thông ở đây không chỉ là đường giao thông đô thị, đường vành đai, mà còn là đường sắt đô thị. Hạ tầng kỹ thuật và giao thông là yếu tố cốt lõi trong quy hoạch đô thị, thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Khi bất động sản phát triển, nhiều lĩnh vực khác cũng phát triển theo - ông Chính phân tích.

Đồng quan điểm, PGS.TS.KTS Nguyễn Vũ Phương - Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) đánh giá, hạ tầng giao thông không chỉ là công trình kết nối mà còn là "đòn bẩy" định hình đô thị và phát triển bất động sản. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hạ tầng hiện đại thúc đẩy bất động sản tăng trưởng, trong khi bất động sản tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng.

"Hạ tầng giao thông hôm nay không chỉ tạo kết nối mà còn quyết định cơ hội an cư của hàng triệu người dân. Nếu gắn với TOD (mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm), Rail + Property (mô hình đường sắt kết hợp tài sản) và cơ chế phân bổ công bằng thì hạ tầng sẽ trở thành công cụ phát triển thị trường bất động sản minh bạch, ổn định và bền vững", PGS.TS.KTS Nguyễn Vũ Phương khẳng định.

Để bất động sản thực sự trở thành cú hích tăng trưởng, theo các chuyên gia, bên cạnh sự nỗ lực của doanh nghiệp, vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và hỗ trợ phù hợp là hết sức quan trọng. Nếu tháo gỡ được điểm nghẽn pháp lý, vốn và hạ tầng, thị trường bất động sản không chỉ hồi phục mạnh mẽ, mà còn góp phần đưa nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong những năm tới.