Mặc dù Bình Thuận không phải là thủ phủ trồng sầu riêng nhưng trong những năm gần đây, cây sầu riêng được trồng ở nhiều nơi trong tỉnh, mang lại lợi nhuận tương đối ổn định cho người trồng.

Vườn sầu riêng mô hình có mẫu mã trái đẹp, chất lượng đạt an toàn thực phẩm và được cấp chứng nhận VietGAP. Ảnh: Thanh Hương/BNEWS/TTXVN

Diện tích trồng sầu riêng toàn tỉnh khoảng hơn 2.400 ha, tập trung ở 3 huyện: Hàm Thuận Bắc, Đức Linh và Tánh Linh. Trong đó, có 1.800 ha đang trong thời kỳ kinh doanh với năng suất bình quân 10-25 tấn/ha, sản lượng thu hoạch khoảng 40.000 tấn mỗi năm. Lợi nhuận của cây sầu riêng ở tỉnh Bình Thuận còn thấp hơn các tỉnh khác, bình quân 180 triệu đồng/ha/năm.

Toàn tỉnh canh tác trên 10 giống sầu riêng gồm một số giống địa phương như Sáu Hữu, Ri 6 và một số giống của Thái Lan như Monthong. Nhưng chủ yếu có 3 giống: Monthong, Ri6 và giống sầu riêng chất lượng cao Musaking.

Đức Linh có diện tích khoảng 1.500 ha (lớn nhất toàn tỉnh), diện tích thu hoạch gần 1.000 ha, với năng suất bình quân 20 tấn/ha. Trên địa bàn có 3 đơn vị liên kết sản xuất lớn: Hợp tác xã Sầu riêng Rô Mô - Thôn 10, xã Đa Kai; Tổ liên kết sản xuất sầu riêng VietGAP xã Đa Kai - Thôn 7 và thôn 10, thôn 11 xã Đa Kai; Tổ hợp tác sầu riêng Tà Pứa - thôn 7, xã Mê Pu.

Tuy nhiên, một bộ phận người dân còn lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ít quan tâm đến sử dụng phân hữu cơ và thuốc sinh học dẫn đến mẫu mã và chất lượng sầu riêng không đạt yêu cầu xuất khẩu; về tiêu thụ sản phẩm: chủ yếu là buôn bán nhỏ lẻ cho các thương lái tiêu thụ nội địa (chiếm tỷ lệ 70%) và xuất khẩu theo đường tiểu ngạch sang thị trường Trung Quốc (khoảng 30%); chưa có nhiều hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết trên địa bàn; chưa có cơ sở sơ chế, đóng gói, chế biến được cấp mã số phục vụ xuất khẩu; giá cả sầu riêng chính vụ có nhiều biến động.          

Thực hiện Quyết định số 80/QĐ-UBND ngày 07/01/2022 của UBND tỉnh Bình Thuận về Ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 10/9/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Thuận (khoá XIV) về phát triển ngành nông nghiệp hiện đại, bền vững, có giá trị gia tăng cao; để sản xuất sầu riêng trên địa bàn tỉnh nói chung và huyện Đức Linh nói riêng đạt hiệu quả cao, hướng đến sản xuất nông nghiệp bền vững trong thời gian tới.

Năm 2022 Trung tâm Khuyến nông Bình Thuận phối hợp với địa phương xây dựng mô hình: “Thâm canh sầu riêng đạt tiêu chuẩn VietGAP theo liên kết chuỗi” tại xã Đa Kai, huyện Đức Linh; quy mô 29 ha/14 hộ tham gia; thực hiện từ tháng 8/2022 đến tháng 5/2023; trong đó, nhà nước hỗ trợ 14 ha/14 hộ, gồm 40% về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; về tư vấn chứng nhận VietGAP: hỗ trợ 100% chi phí cho 29 ha/14 hộ và 6.000 tem truy xuất nguồn gốc.

Đánh giá hiệu quả mô hình cho thấy, vườn sầu riêng mô hình có mẫu mã trái đẹp, chất lượng đạt an toàn thực phẩm và được cấp chứng nhận VietGAP cho sản phẩm quả tươi theo quyết định chứng nhận mã số FAO-VG-TT-60-23-08 ngày 31/5/2023 và có hiệu lực đến ngày 30/5/2026.  

Năng suất bình quân đạt 20 tấn/ha; giá bán đối với giống Ri6 là 55.000 - 62.000 đồng/kg và giống Monthon là giá 75.000 - 78.000 đồng/kg, doanh thu bình quân từ trên 850 triệu đến hơn 1,1 tỷ đồng/ha, trừ chi phí đầu tư khoảng 125 triệu đồng/ha cho lợi nhuận từ trên 730 triệu đến khoảng 1 tỷ đồng/ha tùy theo loại sầu riêng.

Ông Phạm Kim Thành, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Bình Thuận cho biết, sầu riêng được xem là cây trồng thứ hai (sau cây thanh long) mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng. Đây là lần đầu tiên cây sầu riêng Bình Thuận đạt chứng nhận VieGAP theo chuỗi liên kết.

Ông Phạm Kim Thành đề nghị địa phương quan tâm chỉ đạo Tổ sầu riêng VietGAP xã Đa Kai trong những năm tới duy trì thực hiện tốt quy trình sản xuất sầu riêng VietGAP, giữ vững thương hiệu được chứng nhận; chủ động liên kết với các tổ chức khác trong và ngoài tỉnh trong việc liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ, đẩy mạnh khâu xúc tiến thương mại; tuyên truyền quảng bá sản phẩm trên các phương tiện truyền thông nhằm nâng cao giá trị của sản phẩm./.