Theo số liệu vừa được Tổng cục Thống kê công bố sáng 2/2, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1/2017 tăng 0,46% so với tháng trước và tăng 5,22% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ chính, có 9 nhóm tăng với mức tăng như sau: giao thông tăng 3,21%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,01%; nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,57%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,48%; giáo dục tăng 0,47%... Có 2 nhóm giảm: hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,24%; bưu chính viễn thông giảm 0,15%.

Bà Đỗ Thị Ngọc, Vụ phó Vụ Thống kê giá cho biết, CPI tháng 1/2017 tăng chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng cuối năm tăng nên giá một số mặt hàng về lương thực, đồ uống, may mặc tăng cao hơn tháng trước.

Theo đó, chỉ số giá lương thực tháng 1/2017 tăng 0,47% so với tháng 12/2016 do nhu cầu tiêu dùng chuẩn bị Tết Nguyên đán và có tín hiệu tích cực về tình hình xuất khẩu gạo năm 2017, bản thỏa thuận thương mại về xuất khẩu gạo giữa Việt Nam và Philippines vừa được gia hạn. Cụ thể, Việt Nam sẽ cung cấp 1,5 triệu tấn/năm, nên giá gạo trong nước tăng hơn so tháng trước; đồng thời, do nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết nên giá đồ uống các loại đều tăng.

Bên cạnh đó, giá dịch vụ y tế điều chỉnh tăng theo bước 2 bao gồm chi phí tiền lương của Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC ngày 29/10/2015 của Bộ Y tế và Bộ Tài chính ở một số quận, huyện của Thành phố Hồ Chí Minh nên làm cho chỉ số giá nhóm dịch vụ y tế tăng 1,3% so với tháng trước. Ngoài ra, có một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng học phí theo lộ trình của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 02/10/2015 của Chính phủ.

Giá xăng dầu bị ảnh hưởng từ đợt điều chỉnh tăng vào các ngày 20/12/2016, ngày 04/01/2017 và ngày 19/01/2017 cũng làm chỉ số giá nhóm nhiên liệu tăng 6,41% so với tháng trước góp phần làm cho CPI tăng khoảng 0,27%. Trong khi đó, nhu cầu đi lại cuối năm tăng cùng với giá xăng dầu tăng nên giá dịch vụ giao thông công cộng tăng 1,05% so tháng trước.

Bên cạnh những yếu tố gây tăng giá nêu trên cũng có những yếu tố góp phần kiềm chế CPI trong tháng 1/2017 như vào thời điểm cuối năm nhưng giá thịt lợn giảm 2,2% do người chăn nuôi tăng đàn nhiều trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch bị hạn chế nên sản lượng thịt lợn trong nước dồi dào.

Bên cạnh đó, thời tiết thuận lợi nên sản lượng rau tươi dồi dào, theo đó giá rau tươi cũng giảm mạnh giảm 4,68%. Ngoài ra, một số mặt hàng về điện tử, điện lạnh, điện thoại vào dịp cuối năm các hãng cạnh tranh, giảm giá để thu hồi vốn.

Cũng trong tháng 1, giá vàng trong nước biến động theo giá vàng thế giới. Giá vàng thế giới giảm chủ yếu do đồng USD tăng giá và quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) trong tháng 12/2016. Ngoài ra, giá vàng còn sụt giảm do nhu cầu nhập khẩu từ những thị trường lớn nhất thế giới là Ấn Độ.

Theo đó, bình quân giá vàng trong nước tháng 01 năm 2017 dao động quanh mức 3,34 triệu đồng/chỉ vàng SJC. Diễn biến tỷ giá trong nước khá ổn định do lượng dự trữ ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dồi dào đáp ứng đủ nhu cầu nhập khẩu của các doanh nghiệp nhập nguyên liệu phục vụ sản xuất cuối năm. Do đó, tỷ giá VND/USD tháng này gần như ổn định, xoay quanh ngưỡng 22.900 VND/USD.

Theo đánh giá của Tổng cục Thống kê, lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống; năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục) tháng 1/2017 tăng 0,28% so với tháng trước và tăng 1,88% so với cùng kỳ.

Trong tháng 1/2017, lạm phát chung có mức tăng cao hơn lạm phát cơ bản. Điều này phản ánh biến động giá do yếu tố thị trường có mức tăng cao, đó là giá lương thực, giá xăng dầu và yếu tố điều hành giá cả qua việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục. Lạm phát cơ bản tháng 1/2017 so cùng kỳ ở mức dưới 2% phản ánh chính sách tiền tệ vẫn đang điều hành ổn định.

Về chỉ số giá tiêu dùng tháng 2/2017, Tổng cục Thống kê dự báo sẽ tăng cao hơn ở mức tăng CPI tháng 1/2017 do giá xăng, dầu biến động theo giá thế giới; giá lương thực, thực phẩm, dịch vụ vui chơi, giải trí, ăn uống ngoài gia đình tăng vào tháng Tết và ngày Rằm tháng Giêng…/.