Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan đang lo ngại về thông báo của Ấn Độ rằng nước này sẽ cấm xuất khẩu gạo trắng (ngoại trừ gạo thơm hạt dài basmati) có hiệu lực ngay lập tức, đồng thời cho rằng động thái này có thể tác động đến ngành gạo của Thái Lan, dẫn đến giá gạo nội địa có thể tăng 10%.

Ông Chookiat Ophaswongse, chủ tịch danh dự của Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, cho biết lệnh cấm có thể khiến các nhà máy xay sát gạo và các nhà xuất khẩu gạo của Thái Lan trì hoãn các đơn đặt hàng gạo để đánh giá tác động, vì Ấn Độ là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Ông Chookiat cho biết: “Các thương nhân gạo Thái Lan đang theo dõi chặt chẽ tình hình, vì ban đầu chúng tôi kỳ vọng rằng Chính phủ Ấn Độ có thể áp dụng các biện pháp thay thế thay vì cấm xuất khẩu. Tuy nhiên, sau khi lệnh cấm được công bố, rất khó đoán tác động đối với thị trường gạo toàn cầu nói chung. Chúng tôi cần theo dõi chặt chẽ và đánh giá lại tình hình để xem liệu Ấn Độ có nới lỏng lệnh cấm hay không”.

Ngày 20/7, Ấn Độ, chiếm 40% xuất khẩu gạo thế giới, đã ra lệnh dừng xuất khẩu gạo để giảm giá nội địa, vốn đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm trong những tuần gần đây do thời tiết thất thường ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất.

Gạo là lương thực chính của hơn 3 tỷ người và chiếm gần 90% cây trồng sử dụng nhiều nước được trồng ở châu Á, nơi mà hiện tượng khí hậu El Nino gây khô hạn có khả năng hạn chế nguồn cung. Tại Thái Lan, việc canh tác lúa cũng đang phải đối mặt với vấn đề hạn hán ở một số khu vực, làm dấy lên lo ngại rằng sản lượng gạo của nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới này có thể giảm trong năm nay.

Theo ông Chookiat, các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan và các thương nhân trong nước có thể phải hoãn các hợp đồng mua bán vì họ cho rằng động thái của Ấn Độ có thể đẩy giá toàn cầu lên cao hơn. Ông cũng nhận định việc tiếp thị gạo Thái Lan trong nửa cuối năm nay dự kiến sẽ gặp nhiều thách thức. Trong ngắn hạn, cả các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan và thị trường gạo nội địa có thể phải báo giá gạo một cách thận trọng.

Ông Chookiat dự báo giá gạo trong nước có thể phải điều chỉnh tăng ít nhất 10%. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là điều không ai mong muốn và cả khu vực tư nhân và các cơ quan chính phủ phải đẩy nhanh việc tìm kiếm các giải pháp thay thế, đặc biệt là tìm thị trường mới thay thế thị trường hiện có, để trì hoãn việc điều chỉnh giá trong nước.

Trong khi đó, báo Bangkok Post (Thái Lan) ngày 22/7 dẫn một nguồn tin của Bộ Thương mại Thái Lan cho biết Bộ trưởng Thương mại Jurin Laksanawisit đã chỉ đạo khu vực tư nhân và các tùy viên thương mại Thái Lan tại Ấn Độ điều tra các chi tiết của lệnh cấm, đặc biệt liên quan đến việc miễn trừ gạo basmati. Nguồn tin này cũng cho hay Bộ Thương mại sẽ tổ chức một cuộc họp chung với khu vực tư nhân vào tuần tới để chuẩn bị kế hoạch đối phó với tác động, nếu lệnh cấm là đúng./.