Để đánh giá năm đầu tiên thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) từ góc độ thương mại Việt Nam - Đức; đồng thời, phân tích các cơ hội từ cam kết EVFTA và nhận diện các giải pháp thực tiễn nhằm tận dụng hiệu quả hiệp định này để tăng cường thương mại song phương giữa hai nước, ngày 14/12 tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Friedrich Naumann Foundation for Freedom (FNF) Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo trực tuyến "Thúc đẩy thương mại Việt Nam - Đức thông qua Hiệp định EVFTA - những điều doanh nghiệp cần biết".

Sự kiện đón nhận mối quan tâm theo dõi của đông đảo đại diện các bộ ngành, các địa phương, các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.  

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, quý III/2021, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU đạt 13,6 tỷ USD, giảm 2,9% so với quý II/2021 nhưng vẫn tăng 4,4% so với quý III/2020. Tính chung 9 tháng năm 2021, kim ngạch thương mại 2 chiều giữa Việt Nam và EU đạt 41,3 tỷ USD, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm 2020.

Quý III/2021, Việt Nam xuất siêu sang EU 5,25 tỷ USD, giảm so với mức xuất siêu 5,5 tỷ USD của quý trước và giảm so với mức xuất siêu 5,7 tỷ USD của quý III/2020.

Tính chung 9 tháng năm 2021, Việt Nam xuất siêu sang EU 16,41 tỷ USD, tăng so với mức xuất siêu 15,24 tỷ USD của cùng kỳ năm 2020; trong đó, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU quý III/2021 bị tác động mạnh hơn so với hoạt động nhập khẩu do chuỗi cung ứng bị đứt gãy và hoạt động sản xuất trong nước bị đình trệ bởi các tỉnh, thành phố phía Nam buộc phải áp dụng biện pháp giãn cách xã hội nhằm kiểm soát dịch COVID-19.

Dự báo, trong quý IV/2021, hoạt động thương mại giữa Việt Nam và EU sẽ dần phục hồi, nhưng mức tăng trưởng sẽ khó đột biến so với cùng kỳ năm trước.

Đến cuối tháng 9, đầu tháng 10/2021, mặc dù các tỉnh, thành phố trên cả nước đều đã nới lỏng giãn cách xã hội, dần thích ứng với tình hình mới, hoạt động sản xuất tại các tỉnh thành phía Nam đang được khôi phục, nhưng tình trạng thiếu lao động do cuộc di cư lao động khiến hoạt động sản xuất khó đạt 100% công suất trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, với sự hỗ trợ tháo gỡ khó khăn của Chính phủ, các bộ, ngành và nỗ lực vượt khó của doanh nghiệp, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường EU sẽ phục hồi, đặc biệt trong bối cảnh Hiệp định EVFTA đã chứng tỏ hiệu quả sau hơn 1 năm có hiệu lực. 

Các mặt hàng bị ảnh hưởng chủ yếu là các nguyên liệu cho ngành sản xuất điện tử, da giày và may mặc, nhưng tốc độ tăng nhập khẩu chỉ chậm lại so với quý trước đó. Dự báo, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam từ thị trường EU sẽ tiếp tục tăng trong quý IV/2021 và năm 2022 do hoạt động sản xuất trong nước đang dần phục hồi, nhu cầu nhập khẩu máy móc, nguyên liệu cho sản xuất cũng sẽ tăng.

Riêng với thị trường Đức, hiện đây đang là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại EU và trên thế giới. Trong một thập kỷ qua, trao đổi thương mại hai chiều đã tăng hơn 80%. Với việc Hiệp định EVFTA có hiệu lực, hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với thị trường lớn bậc nhất EU này được kỳ vọng có nhiều đột phá tích cực, mang lại những giá trị cả hữu hình và vô hình.

Nhưng, theo đánh giá của giới nghiên cứu, Đức là đối tác khắt khe cả trong các quy định pháp lý và yêu cầu của người tiêu dùng. Đức cũng là thị trường có độ cạnh tranh cao với các ngành sản xuất nội địa tiềm lực lớn và nhiều đối thủ mạnh từ nước ngoài. Do vậy, để kinh doanh thành công với thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam phải trang bị các kiến thức, thông tin đầy đủ và cập nhật về thị trường; đồng thời, khai thác triệt để các lợi thế riêng có từ Hiệp định EVFTA.

Tại hội thảo, đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương sẽ có tham luận về một số nội dung cụ thể như: kết quả năm đầu tận dụng Hiệp định EVFTA trong thương mại Việt Nam – Đức từ góc độ xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và EU nói chung, Việt Nam – Đức nói riêng; tình hình tận dụng ưu đãi thuế quan Hiệp định EVFTA nói chung và với Top các sản phẩm xuất khẩu chủ lực sang Đức; những lưu ý về quy tắc xuất xứ trong tận dụng Hiệp định EVFTA, đặc biệt là với các sản phẩm có thế mạnh xuất khẩu sang Đức.

Song song đó, ở góc độ nghiên cứu, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cũng phân tích những cam kết Hiệp định EVFTA mà doanh nghiệp có thể tận dụng khi xuất nhập khẩu với thị trường Đức.

Cùng đó, làm rõ những nội dung cốt lõi trong xuất nhập khẩu giữa Việt Nam - Đức về đặc điểm thị trường, thủ tục xuất nhập khẩu và các nhóm sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, hệ thống phân phối…; giới thiệu Chuyên trang thông tin trực tuyến về xuất nhập khẩu Việt Nam – Đức. 

Đại diện Viện FNF Việt Nam cũng thông tin về cơ hội kinh doanh với thị trường Đức - Những lưu ý cho doanh nghiệp Việt, gồm: những đặc điểm đáng chú ý trong phương thức kinh doanh, thương mại Đức mà đối tác nước ngoài cần quan tâm; diễn biến kinh tế Đức và những lưu ý với doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh với thị trường này...

Cũng tại hội thảo, Ban tổ chức cũng giới thiệu Sổ tay doanh nghiệp “Tận dụng Hiệp định EVFTA để xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và Đức” – ấn phẩm mới nhất về các cam kết của Hiệp định EVFTA và các thông tin cốt lõi về xuất nhập khẩu với thị trường Đức./.