Các loại sản phẩm và dịch vụ bị ảnh hưởng bởi sự chậm trễ và thiếu hụt giống như những gì xảy ra trong nền kinh tế thời kỳ chiến tranh, bao gồm nhiều loại hàng hóa trung gian và các sản phẩm cuối cùng. Và sự gián đoạn đã để lại nhiều bất ngờ.

Trên thực tế, trong quý đầu tiên của năm 2021, tăng trưởng được dự báo sẽ tăng tốc và các chuyên gia không hề đưa ra cảnh báo nào về việc nguồn cung sẽ không bắt kịp sự phục hồi của nền kinh tế.

Các nhà kinh tế học vĩ mô có uy tín đã cảnh báo rằng sự kết hợp của chính sách tiền tệ có tính hỗ trợ phát triển kinh tế cao, nguồn tiền tiết kiệm hộ gia đình tăng cao, nhu cầu bị dồn nén và chi tiêu tài khóa lớn làm tăng đáng kể nguy cơ lạm phát.

Những dự báo đó ngụ ý rằng sẽ có sự gia tăng tổng cầu, được thúc đẩy bởi bức tường thanh khoản và giá tài sản cao ngất ngưởng, có thể vượt xa nguồn cung. Tuy nhiên, sự mất cân bằng này sẽ diễn ra trong bao lâu đến nay vẫn chưa thể dự đoán. Nhiều người cho rằng lạm phát nói riêng và gián đoạn nguồn cung nói chung sẽ chỉ là "nhất thời".

Nhiều nhà quan sát vẫn tin rằng đây là sự thiếu hụt nhất thời. Tuy nhiên, những người tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng dự đoán rằng tình trạng thiếu hụt và mất cân bằng giữa cung và cầu sẽ còn kéo dài đến năm 2022 và có thể lâu hơn.

Rõ ràng, trong một số giai đoạn quan trọng, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ bị hạn chế bởi nguồn cung - một sự tương phản rõ rệt so với những năm sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Mặc dù nhu cầu tăng vọt có thể lớn hơn so với các nội dung dự báo tại thời kỳ giữa đại dịch, song đó là cơ sở cho dự báo tăng trưởng cao trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch.

Điều đó làm cho việc giải quyết hai câu hỏi cơ bản về phía nguồn cung càng trở nên quan trọng hơn. Đầu tiên, liệu có những hạn chế cơ bản nào về nguồn cung sẽ vẫn tồn tại ngay cả sau khi các điểm nghẽn do đại dịch gây ra được giải tỏa không? Thứ hai, có vấn đề gì về tổ chức và hoạt động của chuỗi cung ứng toàn cầu ảnh hưởng đến quá trình cung ứng không?

Có thể lý giải một cách hợp lý rằng đại dịch COVID-19 đã tạo ra những thay đổi gần như vĩnh viễn đối với một số nhân tố trong chuỗi cung ứng. Trước hết, nhiều người lao động đã rời bỏ thị trường lao động hoặc trì hoãn gia nhập thị trường lao động, bất chấp việc các chính phủ dỡ bỏ các cơ chế hỗ trợ trong đại dịch.

Những người này chủ yếu làm việc trong điều kiện căng thẳng hoặc nguy hiểm, bao gồm những nhân viên y tế hoặc những công nhân vận chuyển hàng hóa bị mắc kẹt trên tàu trong nhiều tháng.

Rõ ràng là chúng ta cần các mô hình tốt hơn để dự đoán chuỗi cung ứng sẽ phát triển như thế nào, bao gồm các phản ứng đối với những cú sốc có khả năng xảy ra. Những dự báo này cần được công bố rộng rãi để chính phủ và doanh nghiệp có thể nhận thấy và điều chỉnh hoạt động để giảm thiểu thiệt hại.

Trí tuệ nhân tạo có thể sẽ là chìa khóa thành công. Đây là lĩnh vực mà có thể ứng dụng công nghệ này một cách hiệu quả. Tuy nhiên, hợp tác quốc tế cũng sẽ cần thiết để đạt được mục tiêu này, trong đó các quốc gia nên chia sẻ dữ liệu thời gian thực được tạo ra bởi các mạng lưới trong chuỗi cung ứng.

Thiệt hại của một cơn bão hoặc sóng thần gây ra sẽ được ngăn chặn đáng kể nếu dự báo chính xác được từ trước để mọi người lập kế hoạch đối phó. Việc ngăn chặn thiệt hại do gián đoạn chuỗi cung ứng gây ra cũng cần áp dụng những nguyên tắc tương tự./.