Bài học từ Việt Nam hôm nay không chỉ là câu chuyện về tăng trưởng kinh tế vững mạnh, mà còn là minh chứng về cách Đảng lãnh đạo gắn bó chặt chẽ với quyền làm chủ của nhân dân, đồng thời đảm bảo cải cách và đổi mới một cách sâu sắc, bài bản, phù hợp với thực tiễn đất nước và xu hướng phát triển của thời đại.

Sự mở cửa đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong thành tựu kinh tế Việt Nam. Ảnh: TTXVN

"Tiến trình Đổi mới của Việt Nam, năm nay chính thức đánh dấu 40 năm, đã đạt được thành công nhờ một số yếu tố. Thứ nhất, thành công đến từ cách tiếp cận có cơ sở khoa học và thực tiễn. Thứ hai, từ vai trò lãnh đạo của Đảng. Và cuối cùng, từ việc xác định nhân dân là gốc rễ của mọi chính sách. Ba yếu tố này gắn bó chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau". Đó là nhận định của ông Kyril Whittaker, chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại London.

Ông Whittaker phân tích: "Xét về cách tiếp cận, Đổi mới tại Việt Nam được xây dựng trên nền tảng tri thức của quốc gia, kết hợp với việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, đồng thời được định hình bằng những hiểu biết và kinh nghiệm của nhân dân lao động. Mô hình quản trị của Việt Nam cho phép tiếp thu ý kiến từ mọi tầng lớp xã hội, từ chính quyền địa phương, các chuyên gia ngành nghề, công đoàn, các tổ chức quần chúng cho tới đông đảo người dân ngoài các khuôn khổ tổ chức chính thức.

Minh chứng rõ nét nhất cho điều này chính là Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam, với hơn 14 triệu lượt ý kiến đóng góp cho các dự thảo văn kiện trên phạm vi cả nước. Điều đó cho thấy mỗi chính sách không chỉ dựa trên lý luận, mà còn được kiểm chứng bằng thực tiễn và chuyên môn, được xây dựng theo cách tiếp cận đa chiều".

Vai trò lãnh đạo của Đảng bảo đảm nền tảng lý luận cho công cuộc cải cách, để quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội được soi sáng bằng cả lý luận và thực tiễn, và lập pháp cũng như quản trị được định hướng dựa trên điều kiện thực tiễn và lịch sử của Việt Nam.

Ông Whittaker nhấn mạnh: "Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam không sao chép một cách giáo điều từ bất kỳ mô hình nào, mà được phát triển phù hợp với đặc thù quốc gia, không ngừng vận động cùng thời đại, với mục tiêu xuyên suốt là nâng cao đời sống nhân dân và tăng cường quyền làm chủ tập thể của nhân dân Việt Nam". 

Ông nêu một ví dụ điển hình là các cải cách hành chính gần đây và việc ứng dụng công nghệ trong quá trình tương tác giữa người dân và chính quyền. Những cải cách này giúp khắc phục các trở ngại trong giao tiếp, tinh giản bộ máy và thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao năng lực tham gia chính sách của người dân trên toàn quốc, như thông qua ứng dụng VNeID - nơi nhiều ý kiến đóng góp cho Đại hội XIV đã được gửi tới.

Đảng cũng kiên định thực hành đạo đức cách mạng, đề cao cần, kiệm, liêm, chính; kiên quyết đấu tranh chống lãng phí, tham nhũng, chủ nghĩa cá nhân và tham ô. Điều này thể hiện rõ qua các chiến dịch phòng, chống tham nhũng gần đây, được quốc tế đánh giá cao và theo quan sát của ông Whittaker là đã gây ấn tượng mạnh tại Vương quốc Anh.

Nhân dân là gốc rễ của mọi chính sách ở Việt Nam. Điều này thể hiện không chỉ qua các cơ chế mở rộng sự tham gia của người dân trong xây dựng, phản biện và hoàn thiện pháp luật, mà còn ở cách tiếp cận tổng thể đối với phát triển. Việc Việt Nam xây dựng các chính sách xác định "con người là trung tâm, là chủ thể" đảm bảo rằng tiêu chí chính để đánh giá sự phát triển của đất nước chính là và sẽ luôn là mức sống của người dân, cùng với việc nâng cao năng lực làm chủ tập thể của nhân dân.

Khác với những mô hình đặt lợi nhuận lên hàng đầu, các chính sách của Việt Nam hướng tới phát triển kinh tế song hành với nâng cao đời sống con người. Theo ông Whittaker, trong đại dịch COVID-19, điều này được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết: việc đặt con người làm trung tâm đã giúp bảo vệ sinh mạng của người dân, đồng thời nền kinh tế vẫn duy trì tăng trưởng.

Điều này tương phản mạnh mẽ với nhiều nền kinh tế trên thế giới, nơi tăng trưởng đình trệ hoặc suy giảm nghiêm trọng và đời sống người dân bị ảnh hưởng nặng nề. Khi nhìn vào các dự án quy mô lớn, có thể thấy rằng nguyên tắc cốt lõi luôn là xóa đói giảm nghèo và cải thiện đời sống nhân dân, thể hiện qua các công trình như cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, các tuyến metro ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như các dự án tương lai về điện hạt nhân, đường sắt cao tốc và nhiều lĩnh vực khác.

Từ những phân tích của ông Whittaker, có thể thấy tiến trình Đổi mới của Việt Nam không đơn thuần là một chuỗi cải cách kinh tế, mà là một lựa chọn phát triển có tính chiến lược, trong đó con người được xác lập là "chủ thể của mọi quyết sách".

Dưới góc nhìn của một chuyên gia nước ngoài, chính nguyên tắc “lấy dân làm gốc” đã tạo nên sức bền cho mô hình phát triển của Việt Nam, giúp đất nước vừa giữ vững ổn định chính trị, vừa liên tục đổi mới trước những thách thức của thời đại.

Khi đời sống và quyền làm chủ của nhân dân trở thành thước đo của chính sách, tăng trưởng không còn là mục tiêu tự thân, mà gắn chặt với chất lượng phát triển và sự đồng thuận xã hội. Đó cũng là nền tảng để Việt Nam duy trì một hướng đi ổn định và có chiều sâu trong suốt bốn thập niên Đổi mới.