Truyền tải điện Kon Tum, thuộc Công ty Truyền tải điện 2 – PTC2 (Tổng công ty Tryền tải điện Quốc gia) đã và đang đẩy mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ 4.0 vào quản lý vận hành lưới truyền tải điện; trong đó có sử dụng thiết bị bay không người lái UAV để kiểm tra định kỳ ngày, kiểm tra kỹ thuật như soi phát nhiệt, kiểm tra các tình trạng bất thường như cháy, cây cao, sạt lở chật cột... và dùng camera giám sát để theo dõi diễn biến trên các tuyến đường dây 220 kV, 500 kV.

Hiện tại Truyền tải điện Kon Tum đang quản lý vận hành 653,25 km đường dây; trong đó có 411,194 km đường dây 500 kV với 735 vị trí cột và 242,056 km đường dây 220 kV với 289 vị trí cột; 1 trạm biến áp 220 kV có dung lượng 250 MVA và 1 trạm cắt 220 kV, lưới điện trải dài trên địa bàn tỉnh Kon Tum và một phần tỉnh Gia Lai.

Lưới điện do Truyền tải điện Kon Tum đang quản lý vận hành có nhiều vị trí cột được xây dựng sát đường biên giới nước bạn như: Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia, có vị trí ở khu vực thung lũng rất sâu, nhiều khoảng cột vượt qua các thung lũng có khoảng dây dài, khoảng cách từ đất đến dây dẫn hàng trăm mét, đường xá đi lại khó khăn cho nên việc kiểm tra, giám sát dây dẫn, mối nối, khung định vị, phụ kiện... tại những cung đoạn này rất khó khăn.

Trong khi đó, việc kiểm tra bằng hình thức truyền thống như sử dụng ống nhòm, máy ảnh, máy quay phim sẽ không hiệu quả và tốn công sức.

Trước những khó khăn trên, để tiếp cận gần với dây dẫn, dây chống sét, mối nối, mối vá, khóa néo, phụ kiện… với nhiều góc độ khác nhau, theo chỉ đạo của PTC2, đơn vị đã ứng dụng UAV vào thực tế để kiểm tra tình trạng làm việc cũng như quản lý vận hành lưới điện truyền tải. 

Để thực hiện và làm chủ được công nghệ UAV, đơn vị đã chủ động cử một số cán vộ công nhân viên (CBCNV) trong đơn vị tham gia các khóa huấn luyện do PTC2 đào tạo, khi số CBCNV đó biết sử dụng rồi thì là điểm tựa đào tạo tiếp tục cho số CBCNV chưa có điều kiện tham gia. Tới nay, số CBCNV bay thanh thạo trong đơn vị đạt 20%. Đơn vị kỳ vọng trong thời gian tới, số CBCNV bay thành thạo và có chứng chỉ đạt 50%.

Dùng UAV để bay dọc theo các đường dây, quay phim và chụp hình ảnh rõ nét với độ phân giải cao, tin cậy, chính xác; quan sát nhiều góc cạnh của thiết bị phát hiện các khiếm khuyết, hư hỏng, bất thường từ đó nhanh chóng, kịp thời xử lý các hư hỏng phát sinh, đưa ra kế hoạch duy tu trong quá trình quản lý vận hành nhằm ngăn ngừa sự cố đáng tiếc xảy ra. 

Truyền tải điện Kon Tum so sánh với trước đây, để kiểm tra tình trạng các vị trí cột trên cao, các vị trí vượt thung lũng thì công nhân phải tiếp cận từng vị trí, sau đó tiến hành leo lên cột để kiểm tra rất mất thời gian và tốn công sức cho người vận hành, nguy cơ mất an toàn do ngã từ trên cao, do điện từ trường... nhưng vẫn không bảo đảm kiểm soát hết hiện trạng trụ, phụ kiện trên cột do nhiều thành phần bị che khuất.

Hiện tại đơn vị đang sử dụng UAV kiểm tra tình trạng làm việc của các thiết bị đường dây, vẽ đường bay tự động cho từng cung đoạn đường dây. Việc vẽ đường bay tự động này sau khi hoàn thành thì thời gian kiểm tra các tuyến đường dây được rút lại rất ngắn, giảm công sức lao động.

Vì vậy dùng UAV là giải pháp giải quyết hiệu quả, tăng năng suất lao động trong việc kiểm tra tình trạng kỹ thuật các cột vượt, các khoảng dây vượt sông, vượt thung lũng mà chúng ta khó hoặc không tiếp cận được, đồng thời ghi lại hình ảnh để phân tích, kiểm tra kỹ hơn, bảo đảm không để thiếu sót dẫn đến bất lợi trong quản lý vận hành.

UAV cũng giúp đơn vị có thể kiểm tra nhanh, tổng thể hành lang tuyến, móng cột, trong một phạm vi cụ thể, đồng thời hạn chế việc phải di chuyển nhiều và tiết kiệm thời gian cho công tác kiểm tra, bằng cách bay dọc theo hành lang quay phim, chụp ảnh chất lượng cao, để phân tích, đánh giá hiện trạng hành lang và kịp thời đưa ra các giải pháp ngăn ngừa sự cố phù hợp với từng khu vực cụ thể.

Đặc biệt có thể đưa ra so sánh, đánh giá cây cao phát triển cạnh hành lang từ đợt kiểm tra trước và đợt kiểm tra sau rồi đưa ra quyết định rong cành, bấm ngọn hoặc giải phóng cây số cây trên.

Theo Truyền tải điện Kon Tum, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phát huy những điểm mạnh của UAV vào thực tiễn, tiếp tục đào tạo nhân rộng đảm bảo 50% CBCNV trực tiếp đang quản lý vận hành đường dây sẽ sử dụng thành thạo thiết bị này nhằm tăng năng suất lao động, kiểm tra phát hiện và xử lý kịp thời các khiếm khuyết và sự cố phát sinh trong quá trình vận hành đảm bảo truyền tải điện an toàn, liên tục, ổn định./.