Theo tờ The Economist, chỉ vài giờ sau khi Manus - ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) do Trung Quốc phát triển - ra mắt ngày 6/3, lượng truy cập quá lớn đã làm sập trang web này. Butterfly Effect, công ty thiết kế Manus và được hậu thuẫn bởi tập đoàn Tencent Holdings, tuyên bố công nghệ mới của họ vượt trội so với công nghệ của OpenAI – nhà phát triển ứng dụng ChatGPT.

Hiện tại, Butterfly Effect phải vật lộn để kiểm soát lượng truy cập. Sự xuất hiện của Manus là một trong những ví dụ mới nhất về cơn sốt AI đang lan rộng tại Trung Quốc từ tháng 1/2025, sau khi công ty khởi nghiệp DeepSeek gây ‘chấn động” toàn cầu với mô hình AI mã nguồn mở, có hiệu suất cao, nhưng chi phí đào tạo chỉ bằng một phần nhỏ so với các đối thủ từ phương Tây.

Những tác động sau đó đến thị trường chứng khoán Trung Quốc thật đáng kinh ngạc. Giá trị cổ phiếu công nghệ Trung Quốc tăng vọt, trong khi cổ phiếu công nghệ Mỹ đi xuống. Chỉ số công nghệ Hang Seng, theo dõi các tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc niêm yết trên sàn chứng khoán Hong Kong (Trung Quốc), đã tăng hơn 40% kể từ giữa tháng 1/2025. Nhiều người tin rằng AI giá rẻ sẽ giúp các kỹ sư công nghệ có thêm cơ hội để tạo ra những ứng dụng mới. Các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu, kéo theo làn sóng chi tiêu vốn trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu sự bùng nổ này có kéo dài?

Trong những tuần gần đây, hàng trăm doanh nghiệp lớn của Trung Quốc, từ nhà sản xuất ô tô, tập đoàn năng lượng nhà nước, ngân hàng đến các hộ kinh doanh thực phẩm bán lẻ, đã công bố kế hoạch ứng dụng mô hình AI của DeepSeek. Một số tập đoàn công nghệ khổng lồ như Tencent đang tích hợp mô hình này vào sản phẩm, dù đã có mô hình riêng. Chính quyền các địa phương của Trung Quốc cũng hào hứng tích hợp DeepSeek vào các ứng dụng di động dành cho người dân.

Làn sóng hồ hởi lan rộng trên thị trường, thu hút sự chú ý của các quỹ đầu tư mạo hiểm. Một nhà đầu tư ở Bắc Kinh chia sẻ rằng, việc tích hợp công nghệ của DeepSeek vào danh mục các công ty robot đã giúp giảm đáng kể chi phí và cải thiện hiệu suất.

Đáng chú ý, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp AI tại Trung Quốc đã tăng vọt. Ngày 6/3, Bắc Kinh tuyên bố thành lập quỹ đầu tư 1.000 tỷ nhân dân tệ (140 tỷ USD) nhằm thúc đẩy lĩnh vực công nghệ. Các tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc, như Alibaba, Baidu, Huawei và Tencent đang tích cực tận dụng làn sóng AI này để kiếm lợi nhuận thông qua các dịch vụ điện toán đám mây.

Tháng trước, Alibaba tuyên bố mục tiêu chính là đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát giống con người. Cũng trong ngày 6/3, tập đoàn này ra mắt một mô hình suy luận mới, mà họ khẳng định ngang tầm với DeepSeek. Alibaba đã cam kết đầu tư khoảng 53 tỷ USD trong ba năm tới để xây dựng trung tâm dữ liệu, nhằm đáp ứng nhu cầu dịch vụ đám mây dành cho AI. Số tiền này vượt xa tổng chi tiêu của công ty trong một thập kỷ vừa qua. Hiện công ty đang dẫn đầu thị trường điện toán đám mây tại Trung Quốc với thị phần 36%, đặt cược rằng tăng trưởng ở lĩnh vực này sẽ bù đắp cho sự chững lại trong mảng thương mại điện tử cốt lõi.

Trong khi đó, Baidu cũng chứng kiến doanh thu từ dịch vụ đám mây tăng vọt, giúp bù đắp tình trạng suy giảm ở các mảng kinh doanh khác. Sự bùng nổ AI cũng có thể giúp cải thiện biên lợi nhuận của ngành điện toán đám mây của Trung Quốc, vốn thấp hơn phương Tây do cạnh tranh gay gắt.

Theo chuyên gia Liu Yiran của ngân hàng SHBC, nhu cầu máy chủ thiết kế riêng cho AI tăng mạnh từ đầu tháng 2/2025, trùng với thời điểm DeepSeek nổi lên. Nhiều nhà cung cấp đã tung ra máy chủ "tất cả trong một", tích hợp sẵn phần mềm AI. Nhiều thiết bị được bán trực tiếp cho doanh nghiệp muốn lắp đặt tại chỗ để tăng cường bảo mật, bao gồm cả doanh nghiệp nhà nước.

Công ty công nghệ Sangfor Technologies, do nhóm cựu nhân viên Huawei thành lập, là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng này với giá cổ phiếu tăng khoảng 140% từ đầu năm đến nay. Nhóm nghiên cứu SHBC do bà Liu Yiran dẫn đầu ước tính thị trường máy chủ "tất cả trong một" có thể tăng trưởng trung bình trên 70% mỗi năm đến năm 2028.

Cơn sốt AI tại Trung Quốc đang kích thích đầu tư vào toàn bộ chuỗi cung ứng phần cứng. Theo ngân hàng đầu tư Jefferies, các nhà sản xuất máy chủ có thể chi hơn 1.400 tỷ nhân dân tệ trong hai năm tới để mở rộng công suất. GDS, một trong những công ty cung cấp lớn nhất, đã đẩy mạnh kế hoạch chi tiêu vốn, trong khi VNet, một đối thủ cạnh tranh, gần đây tuyên bố sẽ tăng gấp đôi công suất trong năm 2025.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đã lên tiếng kêu gọi các doanh nghiệp cẩn thận trọng hơn. Chuyên gia Kai Wang của công ty dịch vụ tài chính Mỹ Morningstar nhận định DeepSeek không làm thay đổi căn bản nền tảng của các công ty đang hưởng lợi từ đà tăng giá cổ phiếu gần đây tại Trung Quốc. Ông cũng cảnh báo rằng, một đợt tăng giá trước đây đã nhanh chóng suy yếu khi các chính sách hỗ trợ của chính phủ không đủ mạnh. Điều tương tự có thể xảy ra trong năm nay nếu các công ty gặp khó khăn trong việc kiếm tiền từ AI.

Một trở ngại khác là khả năng tiếp cận chất bán dẫn tiên tiến dù hiện tại, nguồn cung vẫn đủ đáp ứng nhu cầu. Các công ty Trung Quốc vẫn có thể mua chip H20 từ Nvidia, nhà sản xuất chip AI hàng đầu của Mỹ. Dù kém mạnh so với các chip tiên tiến nhất mà Washington cấm xuất khẩu sang Trung Quốc, H20 vẫn mang lại hiệu quả. Các nhà sản xuất chip nội địa như Cambricon, Enflame và Huawei đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách, nhưng vẫn chưa thể sánh ngang Nvidia. Hạn chế về chip có thể làm chậm đà phát triển AI tại Trung Quốc.

Một số chuyên gia cảnh báo rằng khi nhu cầu tính toán gia tăng cùng sự phát triển của các ứng dụng AI mới, nguồn cung chip sẽ trở thành nút thắt. Nhà máy đúc chip SMIC, tập đoàn thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc, đang gặp khó khăn về năng lực sản xuất, chưa thể chế tạo các con chip bán dẫn tiên tiến nhất. Hơn nữa, ngay cả các chip tốt nhất do Huawei thiết kế vẫn kém xa chip của Nvidia về hiệu suất.

Chính phủ Mỹ được cho là đang cân nhắc áp đặt các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn với các con chip và hàng hóa công nghệ xuất khẩu sang Trung Quốc, trong đó có việc cắt quyền tiếp cận chip H20. Đà phát triển AI của Trung Quốc dựa trên giả định rằng chi phí đào tạo và vận hành mô hình AI sẽ tiếp tục giảm mạnh. Nếu Mỹ siết chặt nguồn cung chip, chi phí sản xuất AI có thể tăng trở lại, khiến cơn sốt AI tại Trung Quốc có nguy cơ chững lại đột ngột.