Dẫn chúng tôi đi thăm công trình Trạm xử lý nước thải +25 Núi Nhện, ông Phó Văn Thắng, Phó quản đốc Phân xưởng xử lý nước Cẩm Phả, Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV cho biết: Phân xưởng của ông quản lý 18 trạm xử lý nước thải mỏ khu vực Cẩm Phả. Trạm xử lý nước thải +25 Núi Nhện là một trong những công trình lớn tại khu vực này và được hoàn thành từ tháng 4/2015 với tổng mức đầu tư hơn 55 tỷ đồng với công suất xử lý 1.200m3/giờ. Nước thải từ mỏ được bơm về bể liều lượng sau đó được trạm đưa vào hệ thống xử lý gồm các loại bể sục để xử lý khi ra môi trường trở thành nước. Từ đây, một lượng lớn nước thải mỏ đã được xử lý, giúp hạn chế thấp nhất những chất thải nguy hại ra môi trường.

Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV là đơn vị chuyên ngành về môi trường được Tập đoàn giao xây dựng, quản lý vận hành các Trạm xử lý nước thải từ năm 2009. Hiện Công ty đang quản lý vận hành 48 trạm xử lý nước thải, hằng năm xử lý từ 120-140 triệu m³ nước thải mỏ đảm bảo đủ điều kiện xả thải ra môi trường.

Từ năm 2019 đến nay, trong quá trình quản lý, vận hành một số trạm đã bị hư hỏng, xuống cấp. Trong khi đó một số mỏ xuống sâu, thông số ô nhiễm nước đầu vào thay đổi nên công nghệ xử lý cũng cần điều chỉnh. Bên cạnh công tác sửa chữa các trạm xử lý nước thải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về công tác môi trường, công ty tiếp tục tiến hành đầu tư nâng công suất các trạm xử lý nước thải.

Đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV cho hay, từ năm 2020 đến nay, Công ty đầu tư gần 160 tỷ đồng nâng công suất 5 trạm xử lý nước thải gồm: Trạm xử lý nước thải +25 Núi Nhện, trạm xử lý nước thải -97,5 Mông Dương, trạm xử lý nước thải Than Núi Hồng, trạm xử lý nước thải +131 mỏ than Đồng Vông và trạm xử lý nước thải 1.200m³/giờ mỏ than Mạo Khê. Dự kiến giai đoạn 2024-2026, Công ty TNHH MTV Môi trường tiếp tục đầu tư hơn 280 tỷ đồng nâng công suất 4 trạm xử lý nước thải của TKV.

Các trạm xử lý nước thải được nâng cấp, sửa chữa đưa vào hoạt động kịp thời phát huy hiệu quả, đáp ứng xử lý toàn bộ nước thải mỏ của TKV đảm bảo đủ điều kiện xả thải ra môi trường. Năm 2023, Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV đã xử lý hơn 142 triệu m³ nước thải mỏ. Dự kiến năm 2024, Công ty xử lý hơn 151 triệu m³ nước thải mỏ. Cùng đó, công ty cũng thực hiện hai dự án là: Hệ thống rửa toa xe và rửa ô tô tự động máng ga Cọc Sáu và Dự án Hệ thống tuyến băng tải than từ mặt bằng sân công nghiệp mỏ Tràng Bạch đếm mặt bằng +56 Mạo khê tại các phường Hoàng Quế, Yên Thọ, Mạo Khê, thị xã Đông Triều.

Theo đại diện lãnh đạo Tập đoàn TKV, xác định bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ xuyên suốt, nhằm phát triển bền vững,  hằng năm, TKV dành kinh phí trên 1.300 tỷ đồng/năm cho công tác bảo vệ môi trường trong toàn Tập đoàn, trong đó riêng vùng Quảng Ninh khoảng 1.100 tỷ đồng. Từ nguồn kinh phí này, nhiều dự án, công trình môi trường được đầu tư đưa vào hoạt động phục vụ hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất của TKV.

Theo đó, quan điểm bảo vệ môi trường vừa là mục tiêu vừa là một nội dung cơ bản trong Chiến lược phát triển bền vững của TKV. Đồng thời, tăng cường bảo vệ môi trường theo phương châm ứng xử hài hòa với thiên nhiên, theo quy luật tự nhiên, phòng ngừa là chính, kết hợp kiểm soát, khắc phục ô nhiễm, cải thiện môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, lấy bảo vệ sức khỏe nhân dân và người lao động làm mục tiêu hàng đầu.

TKV xác định rõ, bảo vệ môi trường là trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi đơn vị, tổ chức, cá nhân trong Tập đoàn nên cần được quan tâm thực hiện một cách tự giác, chủ động. Năm 2025, TKV phấn đấu cơ bản kết thúc đổ thải, thực hiện cải tạo phục hồi môi trường, trồng cây phủ xanh nhanh các bãi thải ngoài, nhất là các khu vực nhìn được tử quốc lộ, tỉnh lệ và các khu vực đã kết thúc khác. Nước thải, chất thải nguy hại và các chất thải khác phát sinh trong sản xuất được thu gom, xử lý triệt để đảm bảo quy chuẩn môi trường; nước mưa chảy tràn mặt bằng sản xuất được thu gom, lắng lọc vào hệ thống đảm bảo quy định.

TKV đặt mục tiêu đến năm 2030, môi trường cảnh quan tất cả các mỏ, nhà máy sàng tuyển, hệ thống vận chuyển, kho cảng than, cơ sở sản xuất được cải tạo đảm bảo Tiêu chí môi trường “Sáng – Xanh – Sạch”, hài hòa với sự phát triển chung trong khu vực. Các loại chất thải phát sinh trong sản xuất được tái chế, tái sử dụng tối đa cho sản xuất và nhu cầu xã hội, các vùng đất sau khai thác mỏ được chuyển đổi sang phát triển kinh tế rừng và các mục đích khác thân thiện với môi trường.

Để bảo vệ môi trường vùng than Quảng Ninh, TKV sẽ tập trung 5 nội dung chính. Theo đó, TKV sẽ cải tạo phục hồi môi trường, bãi thải, khai trường, ưu tiên cải tạo phục hồi môi trường các bãi thải khu vực bãi thải đã kết thúc gần khu dân cư, đô thị nhìn được từ quốc lộ; xử lý nước thải và nước bề mặt, đối với xử lý nước thải mỏ than với những mỏ than hiện có, tiếp tục đầu tư nâng công suất và xây dựng trạm xử lý nước thải đáp ứng triệt để yêu cầu xử lý nước thải các khu vực sản xuất và khai thác của TKV.

Về xử lý chất thải nguy hại và chất thải rắn thông thường, TKV sẽ tập trung nghiên cứu đầu tư giai đoạn II nhà máy xử lý chất thải nguy hại để xử lý tái chế các chất thải khó phân hủy trong sinh hoạt. Đối với việc giảm thiểu bụi ồn, khí thải, để giảm thiểu bụi, ồn do vận chuyển than ngoài mỏ, TKV tiếp tục đầu tư băng tải thay thế các tuyến vận tải than bằng ô tô còn lại.

Ngoài ra, về quản lý, kiểm soát ô nhiễm môi trường, trong giai đoạn đến năm 2025, TKV phấn đấu triển khai các đề án nghiên cứu hoàn thiện mạng lưới quan trắc môi trường, kiểm kê các loại chất thải và đánh giá mức độ phát thải, áp dụng ISO14000 vào các hệ thống quản lý môi trường trọng điểm của TKV và các đơn vị.